Drospirenon (Drospirenonum)

Drospirenon to jedna z najczęściej stosowanych substancji w nowoczesnej antykoncepcji hormonalnej oraz hormonalnej terapii zastępczej. Dzięki właściwościom farmakologicznym nie tylko zapobiega ciąży, ale również łagodzi objawy napięcia przedmiesiączkowego i poprawia stan cery. Dowiedz się, jakie są wskazania, przeciwwskazania oraz możliwe skutki uboczne stosowania drospirenonu.

Co to jest drospirenon i jak działa?

Drospirenon to syntetyczny progestagen będący pochodną spironolaktonu, co odróżnia go od starszych generacji hormonów. Jego głównym zadaniem jest hamowanie owulacji, co stanowi podstawę wysokiej skuteczności antykoncepcyjnej. Lek wpływa też na śluz szyjkowy, zagęszczając go i utrudniając plemnikom dotarcie do komórki jajowej, a także zmienia błonę śluzową macicy.

Istotną cechą drospirenonu jest działanie antymineralokortykoidowe – przeciwdziała zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, dzięki czemu pacjentki rzadziej skarżą się na obrzęki czy nagły przyrost masy ciała. Substancja wykazuje też aktywność antyandrogenną, blokując receptory dla męskich hormonów płciowych, dlatego tabletki z drospirenonem są często przepisywane kobietom z problemami dermatologicznymi.

Po podaniu doustnym drospirenon wchłania się szybko i niemal całkowicie, osiągając maksymalne stężenie we krwi w ciągu kilkudziesięciu minut, a jego okres półtrwania wynosi ok. 30 godzin.

Na co stosuje się drospirenon? Wskazania

Głównym wskazaniem do stosowania leków z drospirenonem jest zapobieganie nieplanowanej ciąży. Preparat stosuje się przede wszystkim w złożonej antykoncepcji doustnej, w połączeniu z etynyloestradiolem – taka kombinacja zapewnia wysoką skuteczność. Dostępne są też jednoskładnikowe tabletki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie ten progestagen, bezpieczniejsze dla niektórych grup kobiet.

Kolejnym obszarem zastosowania jest hormonalna terapia zastępcza u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, gdzie drospirenon łączy się z estradiolem w celu łagodzenia objawów wypadowych, takich jak uderzenia gorąca czy wahania nastroju. Dodatek progestagenu jest niezbędny u kobiet z zachowaną macicą, ponieważ chroni endometrium przed nadmiernym rozrostem i zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów błony śluzowej macicy.

Ze względu na właściwości antyandrogenne substancja znajduje zastosowanie w dermatologii – leczenie trądziku o podłożu hormonalnym drospirenonem przynosi dobre rezultaty, ponieważ lek zmniejsza produkcję łoju i hamuje powstawanie nowych wykwitów. Lek bywa też wykorzystywany w terapii przedmiesiączkowego zaburzenia dysforycznego.

Jak stosować drospirenon? Dawkowanie

Dawkowanie drospirenonu zależy od konkretnego preparatu oraz wskazań medycznych.

• W złożonych tabletkach antykoncepcyjnych standardowa dawka wynosi zazwyczaj 3 mg na dobę. Schemat przyjmowania najczęściej obejmuje 21 dni aktywnego zażywania tabletek, po których następuje 7 dni przerwy. Stosuje się też schematy 24+4, zapewniające stabilniejsze stężenie hormonów.
• W tabletkach jednoskładnikowych dawka wynosi zazwyczaj 4 mg, a leczenie ma charakter ciągły, bez przerw między opakowaniami. Tabletki połyka się w całości, popijając niewielką ilością wody, najlepiej o stałej porze dnia. Regularność jest podstawą skutecznej antykoncepcji, a wahania w czasie przyjmowania leku mogą obniżyć jego działanie.

Pominięcie tabletki wymaga szybkiej reakcji, zależnej od rodzaju preparatu i momentu cyklu. Jeśli opóźnienie wynosi mniej niż 12 lub 24 godziny (w zależności od preparatu), należy jak najszybciej przyjąć zaległą dawkę. W przypadku dłuższego opóźnienia konieczne może być zastosowanie dodatkowej metody barierowej, np. prezerwatywy, przez kolejne 7 dni – szczegółowe instrukcje zawiera ulotka dołączona do opakowania.

Drospirenon – przeciwwskazania i środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania drospirenonu wynikają głównie z jego wpływu na układ krzepnięcia oraz gospodarkę wodno-elektrolitową. Przed rozpoczęciem terapii lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad medyczny.

Główne przeciwwskazania do przyjmowania tej substancji to:

• aktywna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa oraz choroby tętnicze (np. przebyty zawał serca, udar mózgu);
• ciężka niewydolność nerek oraz niewydolność kory nadnerczy (choroba Addisona) – ze względu na ryzyko hiperkaliemii związane z działaniem antymineralokortykoidowym;
• ostra lub ciężka niewydolność wątroby, obecnie lub w wywiadzie, do czasu powrotu parametrów wątrobowych do normy;
• obecność lub podejrzenie nowotworów hormonozależnych, takich jak rak piersi;
• niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych;
• migrena z aurą – ze względu na zwiększone ryzyko udaru.

Warto wiedzieć, że preparaty złożone z drospirenonem i etynyloestradiolem wiążą się z nieco wyższym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej niż preparaty starszej generacji zawierające lewonorgestrel. Szacuje się je na ok. 9 – 12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, wobec 5 – 7 przypadków przy lewonorgestrelu. Ryzyko jest największe w 1. roku stosowania oraz rośnie wraz z wiekiem powyżej 35 lat, otyłością, paleniem tytoniu i długotrwałym unieruchomieniem. Z tego powodu przed przepisaniem leku lekarz ocenia indywidualne czynniki ryzyka zakrzepicy.

Drospirenon a inne leki – interakcje

Interakcje drospirenonu z innymi lekami mogą prowadzić do osłabienia działania antykoncepcyjnego. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak niektóre leki przeciwpadaczkowe oraz ziele dziurawca, przyspieszają metabolizm hormonów i mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcji. Ze względu na działanie antymineralokortykoidowe szczególnej ostrożności wymaga łączenie drospirenonu z lekami zwiększającymi stężenie potasu we krwi, takimi jak:

• inhibitory ACE;
• antagoniści receptora angiotensyny;
• niesteroidowe leki przeciwzapalne;
• leki moczopędne oszczędzające potas;
• heparyna.

Takie połączenia zwiększają ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentek z zaburzeniami czynności nerek. Wątpliwości budzi też kwestia łączenia z antybiotykami – choć większość z nich nie obniża skuteczności antykoncepcji, silna biegunka lub wymioty mogą zaburzyć wchłanianie leku.

Pobierz aplikację

Receptomat w telefonie!

Dbaj o zdrowie tak jak Ci wygodnie!

Aplikacja Receptomat to innowacyjne rozwiązanie telemedyczne, które pozwala dbać o ciągłość leczenia w prosty sposób. Usługi medyczne są dostępne dla Ciebie przez 7 dni w tygodniu! Umów się na teleporadę, prześlij dokumentację medyczną, ustaw powiadomienia o lekach. Wygodnie, szybko, niezawodnie.

Pobierz naszą aplikację

Jakie są możliwe skutki uboczne drospirenonu?

Skutki uboczne drospirenonu są zazwyczaj łagodne i ustępują samoistnie po upływie 2 – 3 cykli. Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości należą:

• nudności;
• tkliwość i bolesność piersi;
• bóle głowy o różnym nasileniu;
• wahania nastroju;
• nieregularne plamienia.

Rzadsze, ale bardziej uciążliwe działania niepożądane to:

• stany depresyjne;
• spadek libido;
• migreny;
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Często pojawiającym się pytaniem jest wzrost wagi po drospirenonie, jednak badania kliniczne nie potwierdzają bezpośredniego związku między przyjmowaniem tego progestagenu a odkładaniem się tkanki tłuszczowej. Ewentualne zmiany masy ciała wynikają raczej ze zmian apetytu lub indywidualnych predyspozycji.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak silny ból w klatce piersiowej, duszności, nagły obrzęk kończyny dolnej czy zaburzenia widzenia, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem – mogą to być zwiastuny powikłań zakrzepowo-zatorowych. Warto też wiedzieć, że stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka rozpoznania raka piersi oraz raka szyjki macicy, które maleje po zaprzestaniu terapii. Regularne wizyty kontrolne u ginekologa pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych nieprawidłowości.

Wpływ drospirenonu na organizm kobiety w ujęciu długoterminowym

Wieloletnia terapia nie wpływa negatywnie na płodność kobiety po odstawieniu leku – owulacja i naturalny cykl miesiączkowy zazwyczaj powracają w ciągu kilku tygodni. Długoterminowe hamowanie owulacji zmniejsza ryzyko rozwoju raka jajnika oraz raka endometrium, choć wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka raka piersi i szyjki macicy w trakcie stosowania.

Kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną przez wiele lat powinny przynajmniej raz w roku zgłaszać się na wizytę kontrolną do ginekologa. Podstawowe badania profilaktyczne obejmują:

• pomiar ciśnienia tętniczego;
• badanie palpacyjne piersi;
• cytologię;
• USG narządu rodnego.

W uzasadnionych przypadkach lekarz może zlecić dodatkowe badania laboratoryjne krwi, w tym poziom potasu. W przeciwieństwie do niektórych innych metod antykoncepcji tabletki z drospirenonem nie powodują utraty masy kostnej – estrogeny zawarte w preparatach złożonych działają ochronnie na układ kostny, co jest istotne dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym.