Receptomat | e-Recepta w 5 min

e-Recepta Online

Wypełnij prosty Formularz, aby
otrzymać Receptę w 5 minut
bez wychodzenia z domu!

Zniżka: 30% taniej

Zamów e-Receptę

Receptomat

Ból kręgosłupa: rodzaje, przyczyny, ćwiczenia i leki

W ciągu ostatnich dekad radykalnie zmienił się nasz tryb życia. Coraz więcej osób wykonuje swoją pracę, siedząc przy komputerze, a po powrocie do domu zasiada na kanapie przed telewizorem lub konsolą, oddając się elektronicznym rozrywkom. Nienaturalne, długotrwałe siedzenie nie wpływa pozytywnie na nasze plecy: pojawiają się bóle oraz coraz większe problemy z poruszaniem się. Co robić, gdy wystąpią dolegliwości? Jak złagodzić ból kręgosłupa i wrócić szybko do formy? Sprawdź.

Rodzaje bólu kręgosłupa 

Ból kręgosłupa potrafi skutecznie wykluczyć nas z codziennych aktywności i spędzić sen z powiek. Najczęstszym jego rodzajem jest dyskopatia. To choroba zwyrodnieniowa krążka międzykręgowego – potocznie zwanego dyskiem. Znajduję się on między trzonami kręgów. Dysk zbudowany jest z dwóch charakterystycznych elementów: jądra miażdżystego i pierścienia włóknistego. Pierwsza struktura wypełniona jest galaretowatą substancją i otoczona silnymi włóknami kolagenowymi – pierścieniem włóknistym. Każda z nich spełnia poszczególne zadania. Jądro miażdżyste zapewnia całemu kręgosłupowi odpowiednią amortyzację podczas zmiany pozycji oraz dźwigania, z kolei pierścień włóknisty utrzymuje jądro miażdżyste i zapobiega jego przemieszczaniu. Konsekwencją przesunięcia lub wypadnięcia krążka międzykręgowego jest powstanie przepukliny, która może uciskać korzenie nerwowe, powodując nieprzyjemny promieniujący ból i spadek siły mięśniowej. 

Inne częste rodzaje bólów kręgosłupa to: 

  • Lumbago (postrzał) – daje silny dolegliwości bólowe o rwącym, nagłym charakterze. Najczęściej pojawia się w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, jednak może pojawiać się także w odcinku piersiowym. Pojawia się najczęściej poprzez nieumiejętne dźwiganie przedmiotów, brak aktywności fizycznej oraz długotrwałego przyjmowania jednej pozycji, 

  • rwa kulszowa – powszechne schorzenie, powodujące nieprzyjemny ból, promieniujący wzdłuż całego przebiegu nerwu kulszowego. Zaczyna się w środkowej części pośladka, następnie promieniuje przez tylną część uda i podudzia, a w wielu przypadkach do pięty i palucha. Przyczyną jest zapalenie nerwu kulszowego lub tzw. zespół mięśnia gruszkowatego, pod którym przebiega nerw kulszowy,

  •  whisplash (uraz typu smagnięcia biczem) – zespół objawów występujących w szyjnym odcinku kręgosłupa. Następuje po nagłym odgięciu głowy ku tyłowi. W tym przypadku uszkodzeniu najczęściej ulegają ścięgna, mięśnie, krążki międzykręgowe lub nerwy. Mamy z nim do czynienia podczas wypadków komunikacyjnych. 

Ból pleców – jakie są przyczyny?

Najczęstszą przyczyną bólu pleców jest przeciążenie kręgosłupa. Może ono wynikać z długotrwałego przebywania w wymuszonej, niewygodnej pozycji, przekraczania zakresu ruchów, na przykład w przypadku nadmiernych skrętów i obrotów ciała, a także nadmiernego obciążenia statycznego oraz dynamicznego, które wynikają z podnoszenia i przenoszenia ciężkich przedmiotów. W zależności od przyczyny oraz źródła bólu, można wyróżnić ból kręgosłupa szyjnego, piersiowego lub lędźwiowego. Częstą przyczyną bólu pleców są również zmiany zwyrodnieniowe, które pojawiają się z wiekiem.

Ból kręgosłupa lędźwiowego

W przypadku kręgosłupa lędźwiowego do najczęstszych przyczyn dolegliwości bólowych należą:

  • kolka nerkowa,

  • choroby układu pokarmowego,

  • problemy ginekologiczne (zapalenie przydatków, endometrioza, bolesne miesiączkowanie, które mogą objawiać się bólem kręgosłupa promieniującym do brzucha),

  • rwa kulszowa (zapalenie korzonków),

  • przepuklina kręgosłupa lędźwiowego,

  • zmiany zwyrodnieniowe,

  • przeciążenie kręgosłupa.

W przypadku ich wystąpienia, zwłaszcza jeśli są nasilone i utrudniają wykonywanie codziennych czynności, warto zgłosić się do lekarza w celu zdiagnozowania konkretnej przyczyny problemu, a tym samym podjęcia odpowiedniego i efektywnego leczenia. 

Ból kręgosłupa piersiowego

W przypadku odcinka kręgosłupa piersiowego większość przyczyn pojawienia się bólu wynika z nieodpowiedniego dbania o swoją postawę i sylwetkę. Wyróżnić można następujące powody dolegliwości:

  • siedzący tryb pracy a także nieodpowiednia pozycja ciała),

  • długie przebywanie w wymuszonej i nienaturalnej pozycji (np. pochylanie się),

  • brak aktywności fizycznej w ciągu dnia i siedzący tryb życia,

  • otyłość, nadwaga,

  • wrodzone lub nabyte wady postawy,

  • nieprawidłowe wykonywanie ćwiczeń fizycznych lub ich za wysoka intensywność,

  • duży biust u kobiet,

  • noszenie zbyt dużych ciężarów (np. tornister u dzieci).

Ból kręgosłupa szyjnego

Ból kręgosłupa szyjnego oraz ból karku pojawia się w konsekwencji przeciążenia kręgów lub nadmiernego napięcia mięśni w tym obszarze. Powoduje je przede wszystkim długotrwałe siedzenie przed komputerem oraz siedzący tryb życia. Ból może być także wynikiem podpierania podczas odpoczynku tylko głowy, z pominięciem kręgów szyjnych. Również nieprawidłowa postawa: nadmierne uniesienie, skręcenie lub opuszczenie głowy może prowadzić do pojawienia się dolegliwości. Bardziej podatne na wystąpienie bólu w odcinku szyjnym kręgosłupa są osoby, które unikają aktywności fizycznej. Jej brak może osłabiać mięśnie, a w efekcie powodować brak odpowiedniej stabilizacji tego odcinka. Niebezpieczne jest również podjęcie ćwiczeń bez odpowiedniej rozgrzewki, które może prowadzić do przypadkowego naciągnięcia mięśni szyi i karku.  

Co robić, gdy bolą plecy?

Ból kręgosłupa promieniujący w innych kierunkach potrafi wyłączyć z normalnego funkcjonowania nawet na kilka tygodni. Z tego powodu warto szybko reagować. W jaki sposób można sobie ulżyć, zanim udasz się do lekarza lub wykupisz skuteczne leki na receptę?

  • Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne:

Warto mieć w swojej apteczce leki przeciwbólowe bez recepty, które pomogą trochę uśmierzyć ból kręgosłupa.

  • Okłady

W przypadku naderwania lub naciągnięcia mięśnia, który powoduje ból pleców skuteczne będą zimne okłady. W pozostałych przypadkach ulgę przynoszą ciepłe kompresy. Możesz zdecydować się również na zakup rozgrzewających plastrów z pieprzem lub kapsaicyną, które po przyklejeniu do obolałego miejsca uwalniają ciepło. 

  • Masaż

Najlepszy będzie oczywiście masaż u specjalisty, który doskonale wykryje spięte mięśnie i pomoże w ich rozluźnieniu. W ostatnich latach na popularności zyskują również ręczne masażery wibracyjne, które mogą przynieść szybką ulgę w sytuacji, gdy masaż jest potrzebny doraźnie lub gdy nie masz czasu, by odwiedzić profesjonalny salon masażu. 

  • Fizjoterapia

Odpowiednio dobrane ćwiczenia, terapia manualna oraz masaże fizjoterapeutyczne nie tylko pomagają w usunięciu bólu kręgosłupa, ale również bardzo często zapobiegają jego nawrotom w przyszłości. 

Kiedy konieczna jest wizyta u specjalisty?

Przewlekłe bóle kręgosłupa, które utrudniają funkcjonowanie zawsze powinny być powodem wizyty u specjalisty. W pierwszej kolejności należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który poprzez zebrany wywiad i badania będzie w stanie między innymi ocenić przyczynę bólu, zlecić dodatkowe badania i pokierować do odpowiedniego specjalisty - neurologa, ortopedy lub reumatologa. 

Istnieje kilka „czerwonych flag”, czyli dolegliwości, które nie mogą być bagatelizowane. Są to: 

  • bóle kręgosłupa, które nagle pojawiają się w nocy. Powodują silne dolegliwości i nie ustają nawet po zażyciu tabletek przeciwbólowych, 

  • bóle kręgosłupa, którym towarzyszy spadek masy ciała, 

  • ostry, silny ból żołądka, któremu towarzyszy ból okolicy lędźwiowej,

  • trudności z wypróżnianiem się, 

  • ból kręgosłupa lędźwiowego promieniujący do brzucha, 

  • ból kręgosłupa przebiegający z gorączką i osłabieniem,

  • zawroty i bóle głowy, promieniujące do odcinka szyjnego, 

  • kłopoty z oddychaniem i towarzyszący temu ból w okolicy piersiowej. 

Pacjenci doświadczający zaburzenia pęcherza lub jelit, które objawia się niemożnością wypróżniania, mikcji lub niezdolnością do utrzymywania mocy lub utrata kontroli odbytnicy powinny natychmiast udać się do lekarza. Wymienione objawy mogą wskazywać zespół końskiego ogona. Jest spowodowany uciskiem nerwu oraz worka oponowego i w szybkim czasie może prowadzić do całkowitego niedowładu kończyn dolnych. Odpowiednio wdrożone leczenie i czas odgrywają tutaj kluczową rolę.  

Rozpoznanie i diagnostyka bólu kręgosłupa

Wśród wielu badań, na które kieruje lekarz specjalista w celu ustalenia przyczyny bólu kręgosłupa i wykluczenia innych poważnych schorzeń są: 

  • Zdjęcie RTG kręgosłupa 

  • rezonans magnetyczny, 

  • tomografia komputerowa,

  • badanie ultrasonograficzne (USG),

  • badanie krwi, aby wykluczyć choroby infekcyjne, 

  • scyntygrafia kości – oceniająca ich gęstość. 

Jakie leki na ból kręgosłupa?

W łagodzeniu oraz eliminacji bólu kręgosłupa najskuteczniejsze są leki przeciwbólowe dostępne na receptę oraz niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ), które odpowiadają skutecznie blokują dalszy rozwój stanu zapalnego w obrębie uszkodzonych tkanek. Do takich substancji czynnych należą:

  • naproksen,

  • ketoprofen,

  • diklofenak,

  • metamizol,

  • meloksykam.

Zazwyczaj stosowane są one doraźnie w przypadku wystąpienia lub nasilenia takich objawów, jak ból podczas ruchu i w spoczynku, obrzęki stawów oraz poranna sztywność. W ciężkich stanach chorobowych w obrębie kostno-stawowym lekarz może zalecić ich stosowanie również długofalowo, czasem nawet przez kilka tygodni. Warto pamiętać, że w takiej sytuacji wskazane jest podjęcie fizjoterapii oraz regularne wykonywanie zaleconych ćwiczeń, które pomogą usunąć lub znacznie zmniejszyć ból pleców. 

Ćwiczenia na ból kręgosłupa

W przypadku bólu w obrębie kręgosłupa niewskazane jest wykonywanie ćwiczeń na własną rękę, gdyż źle dobrane zestawy nie tylko nie pomogą, ale mogą również nasilić dolegliwości. Dlatego przed przystąpieniem do ćwiczeń warto skonsultować je z lekarzem. Istnieje jednak kilka prostych ruchów, które mogą zminimalizować ból oraz usunąć sztywność mięśni. 

Pomocne są asany z jogi krowa oraz kot wykonywane w klęku podpartym, które polegają na naprzemiennych odchylaniu głowy do tyłu, aby uzyskać wklęsłe plecy (krowa), oraz chowaniu głowy między ramionami oraz zaokrąglaniu pleców (tzw. koci grzbiet). Niezwykle przyjemna jest również pozycja dziecka, czyli siad na piętach oraz maksymalne nachylenie prostych pleców z wyciągniętymi jak najdalej dłońmi, która rozciąga cały kręgosłup. Ostatnim skutecznym ćwiczeniem jest wyciągnięcie w klęku podpartym prawej ręki oraz lewej nogi oraz balansowanie w tej pozycji przez kilka–kilkanaście sekund, a następnie zmiana na lewą rękę oraz prawą nogę. 

Ból pleców – profilaktyka

W powiedzeniu „lepiej zapobiegać niż leczyć” jest dużo prawdy. Dlatego należy pamiętać, że nasz organizm potrzebuje ruchu. Nie warto unikać aktywności fizycznej w ciągu dnia, zwłaszcza tej spontanicznej: spacer zamiast jazdy komunikacją czy wchodzenie po schodach zamiast windy. Niezwykle skuteczne są zorganizowane na siłowniach zajęcia na zdrowy kręgosłup oraz joga. Aby uniknąć bólu kręgosłupa w odcinku lędźwiowym przy schylaniu warto pamiętać o prostych plecach oraz powolnych ruchach, dzięki którym nie dojdzie do przeciążeń. W przypadku podnoszenia ciężkich przedmiotów należy ugiąć nogi w kolanach i podnosić je z przysiadu, dzięki czemu waga rozkłada się równomiernie na nogi i nie obciąża pleców. Warto również zwrócić uwagę na nadmierne garbienie się, zwłaszcza podczas siedzenia. To kilka wskazówek i niewielkich zmian, dzięki którym będziesz mógł cieszyć się zdrowym i silnym kręgosłupem bez bólu przez wiele lat.