Otyłość metaboliczna przy prawidłowej masie ciała – ukryte zagrożenie zdrowia

Najważniejsze informacje

• MONW dotyczy osób, które na pierwszy rzut oka wydają się szczupłe, mają prawidłowe BMI, ale jednocześnie nagromadzony tłuszcz trzewny i niedobór masy mięśniowej prowadzą do zaburzeń metabolicznych.
• Osoby z tym syndromem są bardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2, nadciśnienia, miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych, mimo że ich waga wydaje się prawidłowa.
• Klasyczne BMI nie chroni przed problemami metabolicznymi, ponieważ nie uwzględnia składu ciała ani rozmieszczenia tkanki tłuszczowej, przez co szczupłe osoby mogą mieć „ukrytą” otyłość.
• Aby prawidłowo zdiagnozować MONW, niezbędne są: pomiar obwodu talii, analiza składu ciała oraz badania krwi obejmujące glukozę, insulinę i profil lipidowy.
• Leczenie koncentruje się na poprawie proporcji mięśni i tłuszczu w organizmie poprzez trening siłowy i dietę o niskim indeksie glikemicznym, a nie jedynie na redukcji kalorii.

Współczesne postrzeganie zdrowia często opiera się wyłącznie na masie ciała lub wyglądzie sylwetki, jednak te wskaźniki nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan metaboliczny organizmu. Coraz więcej badań wskazuje na zjawisko otyłości metabolicznej przy prawidłowej masie ciała (MONW), w którym osoby z prawidłowym BMI wykazują nieprawidłowy rozkład tkanki tłuszczowej, insulinooporność oraz podwyższone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Stan ten rozwija się często bezobjawowo, co sprawia, że pozostaje nierozpoznany przez długi czas, a jego konsekwencje zdrowotne mogą być równie poważne jak w klasycznej otyłości. Skąd bierze się MONW, jak go rozpoznać i na czym polega leczenie?

Czym jest otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała (MONW)?

Wiele osób otyłość utożsamia wyłącznie z nadwagą i wysoką wartością wskaźnika masy ciała (BMI, body mass index). Tymczasem coraz więcej badań pokazuje, że prawidłowa masa ciała nie zawsze oznacza zdrowy metabolizm. Jednym z najbardziej podstępnych przykładów jest otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała (ang. metabolically obese normal weight, MONW). Osoby z tym zaburzeniem mieszczą się w normach wagowych (BMI 18,5–24,9 kg/m²), często przez lata utrzymują właściwą masę ciała i nie postrzegają siebie jako pacjentów z grupy ryzyka. Problemem nie jest tu całkowita masa ciała, lecz nieprawidłowy skład ciała i sposób magazynowania energii w organizmie.

W MONW dochodzi do:

• nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej w organizmie;
• względnego niedoboru masy mięśniowej;
• odkładania tłuszczu głównie w jamie brzusznej, wokół narządów wewnętrznych;
• rozwoju zaburzeń typowych dla zespołu metabolicznego, mimo prawidłowej wagi.

Taki profil metaboliczny sprzyja m.in. insulinooporności, zaburzeniom lipidowym, podwyższonemu ciśnieniu tętniczemu oraz chorobom układu sercowo-naczyniowego. Co ważne, otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała przez długi czas może nie dawać żadnych wyraźnych objawów klinicznych.

Syndrom TOFI – szczupła sylwetka, otyłość wewnętrzna

W literaturze anglosaskiej MONW często funkcjonuje pod obrazową nazwą TOFI (ang. Thin Outside, Fat Inside) lub normal weight obese syndrome. Termin ten oznacza osoby, które z zewnątrz wyglądają na szczupłe i zdrowe, natomiast wewnątrz ich organizmu rozwija się otyłość trzewna. W praktyce oznacza to:

• nadmierne nagromadzenie tłuszczu trzewnego wokół wątroby, trzustki, serca i nerek;
• stosunkowo niewielką ilość tłuszczu podskórnego;
• brak „typowych” cech otyłości widocznych gołym okiem.

Tkanka tłuszczowa zlokalizowana wokół narządów wewnętrznych nie jest biernym magazynem energii. Działa jak aktywny narząd endokrynny, który:

• wydziela cytokiny prozapalne;
• nasila przewlekły stan zapalny niskiego stopnia;
• zaburza wrażliwość tkanek na insulinę;
• przyczynia się do wzrostu stężenia glukozy, triglicerydów i cholesterolu LDL.

U osób z TOFI częściej obserwuje się też:

• otyłość brzuszną przy prawidłowej masie ciała;
• insulinooporność i cukrzycę typu 2;
• nadciśnienie tętnicze;
• miażdżycę, chorobę wieńcową, zawał serca i udar mózgu.

Z tego powodu osoby z prawidłową masą, ale z otyłością metaboliczną, mogą mieć porównywalne (a czasem nawet wyższe) ryzyko chorób serca niż osoby jawnie otyłe.

Dlaczego BMI nie chroni przed zaburzeniami metabolicznymi?

Wskaźnik BMI jest prostym narzędziem populacyjnym, ale nie ocenia składu ciała ani rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Nie rozróżnia:

• masy mięśniowej od tkanki tłuszczowej;
• tłuszczu podskórnego od tłuszczu trzewnego;
• osób aktywnych fizycznie od prowadzących siedzący tryb życia.

W efekcie pacjent z prawidłowym BMI może mieć nadmierną ilość tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha. Taka osoba, choć szczupła wizualnie, może spełniać kryteria zespołu metabolicznego, choć klasyczne badanie masy ciała tego nie wychwytuje.

Brak regularnej aktywności fizycznej, siedzący tryb życia i niewystarczająca ilość tkanki mięśniowej sprawiają, że organizm traci zdolność efektywnego metabolizowania energii. W takich warunkach redukcja masy ciała nie zawsze jest celem. Często ważniejsza jest poprawa składu ciała poprzez dietę i dodatkową aktywność fizyczną, najlepiej prowadzoną pod opieką dietetyka klinicznego w gabinecie dietetycznym.

Otyłość trzewna u osób z prawidłową wagą – co dzieje się w organizmie?

U osób z prawidłową masą ciała otyłość trzewna rozwija się po cichu, bez wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. Kluczowym problemem nie jest ilość kalorii sama w sobie, lecz sposób, w jaki organizm zarządza nadwyżką energii. Gdy mięśnie nie są regularnie stymulowane ruchem, a metabolizm spoczynkowy jest obniżony, energia, zamiast spalania, trafia do „magazynu awaryjnego” – jamy brzusznej.

Tłuszcz odkładany w okolicach brzucha:

• zaburza mechanikę pracy narządów wewnętrznych;
• wpływa na przepływ krwi w obrębie wątroby i trzustki;
• zmienia sygnały hormonalne odpowiedzialne za głód, sytość i gospodarkę glukozową.

Co istotne, u osób z prawidłową wagą organizm często dłużej kompensuje te zaburzenia, dlatego wyniki podstawowych badań mogą przez lata mieścić się w górnych granicach normy. To właśnie ten okres „metabolicznej ciszy” jest najbardziej niebezpieczny, ponieważ procesy chorobowe już trwają, ale pozostają niezauważone.

Tkanka tłuszczowa trzewna jako aktywny narząd hormonalny

Tłuszcz trzewny to biologicznie aktywna tkanka, która intensywnie komunikuje się z całym organizmem. W przeciwieństwie do tłuszczu podskórnego jego komórki są silnie unerwione i unaczynione, co umożliwia szybkie uwalnianie substancji do krwiobiegu.

Tkanka tłuszczowa trzewna:

• produkuje adipokiny wpływające na wrażliwość insulinową;
• zwiększa napływ wolnych kwasów tłuszczowych do wątroby;
• zaburza metabolizm lipidów i glukozy już na wczesnym etapie.

Efektem jest stopniowe przeciążenie wątroby i trzustki, co może prowadzić m.in. do podwyższonego stężenia glukozy na czczo, wzrostu stężenia triglicerydów, obniżenia frakcji HDL oraz gromadzenia tłuszczu w samych narządach (np. stłuszczenie wątroby). U osób z prawidłową wagą te zmiany są szczególnie zdradliwe, ponieważ nie towarzyszy im klasyczny przyrost masy ciała, a jedynie powolna zmiana środowiska metabolicznego.

Stan zapalny, insulinooporność i zaburzony metabolizm

Jednym z głównych mechanizmów napędzających otyłość trzewną jest przewlekły stan zapalny niskiego stopnia. Nie objawia się bólem ani gorączką, ale stale obciąża układ hormonalny i naczyniowy.

W praktyce wygląda to następująco:

• komórki tłuszczowe i układ odpornościowy produkują mediatory zapalne;
• sygnał insulinowy w mięśniach i wątrobie ulega osłabieniu;
• organizm potrzebuje coraz większych ilości insuliny do kontroli glikemii.

Z czasem prowadzi to do insulinooporności, wzrostu ciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki lipidowej oraz przyspieszonego rozwoju blaszek miażdżycowych. Dodatkowym czynnikiem pogłębiającym problem jest siedzący tryb życia, który zmniejsza wychwyt glukozy przez mięśnie i potęguje odkładanie tłuszczu w jamie brzusznej. Nawet przy pozornie „normalnej” diecie organizm zaczyna funkcjonować w trybie oszczędzania energii, co toruje drogę do cukrzycy typu 2, choroby wieńcowej i innych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Przyczyny otyłości metabolicznej

Otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała nie pojawia się nagle. To efekt wieloletniego oddziaływania stylu życia, hormonów i adaptacji metabolicznych, które stopniowo zmieniają sposób funkcjonowania organizmu. U wielu pacjentów masa ciała pozostaje stabilna, jednak wewnętrznie dochodzi do głębokich zaburzeń – gromadzenia tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej, spadku masy mięśniowej oraz rozwoju insulinooporności.

Brak aktywności fizycznej i utrata masy mięśniowej

Jedną z najważniejszych przyczyn otyłości metabolicznej jest niedobór regularnej aktywności fizycznej, szczególnie tej, która angażuje mięśnie. Siedzący tryb życia, praca biurowa i brak ruchu sprawiają, że organizm stopniowo traci masę mięśniową, nawet jeśli masa ciała na wadze się nie zmienia.

Mięśnie pełnią istotną rolę w naszym organizmie, ponieważ są głównym miejscem wychwytu glukozy, zwiększają wrażliwość tkanek na insulinę i podnoszą podstawową przemianę materii. Gdy dochodzi do ich zaniku (sarkopenii), metabolizm staje się mniej efektywny, a nadmiar energii nie jest spalany, przez co trafia do tkanki tłuszczowej i odkłada się głównie wokół narządów wewnętrznych.

Brak treningu oporowego i ograniczenie ruchu jedynie do sporadycznego cardio sprzyjają rozwojowi otyłości trzewnej przy prawidłowej masie ciała. W takich warunkach nawet osoby z właściwą masą ciała mogą rozwijać:

• insulinooporność;
• podwyższone ciśnienie tętnicze;
• zaburzenia lipidowe;
• choroby układu krążenia;
• cechy zespołu metabolicznego.

Dieta wysokoprzetworzona i zaburzenia gospodarki insulinowej

Drugim filarem rozwoju otyłości metabolicznej jest niewłaściwy sposób odżywiania, który często nie prowadzi do nadwagi, ale wywołuje głębokie zaburzenia metaboliczne. U wielu osób z prawidłową masą ciała dieta ma wysoką gęstość energetyczną, z dużą zawartością cukrów prostych i tłuszczów trans, lecz niską objętością i ograniczoną podażą białka oraz błonnika. Taki model żywienia powoduje częste i gwałtowne wyrzuty insuliny, co sprzyja:

• odkładaniu tłuszczu w okolicach brzucha;
• wzrostowi stężenia glukozy i triglicerydów;
• obniżeniu wrażliwości tkanek na insulinę.

Warto podkreślić, że u osób z MONW redukcja masy ciała nie zawsze jest celem terapeutycznym. Często kluczowa okazuje się poprawa jakości diety i składu ciała, a nie dalsze ograniczanie kalorii, które mogłoby pogłębiać utratę masy mięśniowej.

Stres, kortyzol, hormony i wiek

Istotnym, a często niedocenianym czynnikiem rozwoju otyłości metabolicznej jest przewlekły stres i zaburzenia hormonalne. Długotrwale podwyższony poziom kortyzolu nasila rozpad białek mięśniowych i sprzyja gromadzeniu tłuszczu trzewnego, co podtrzymuje przewlekły stan zapalny w organizmie. Mechanizm ten, niegdyś adaptacyjny, we współczesnym świecie działa na niekorzyść zdrowia metabolicznego, zwiększając ryzyko chorób układu krążenia, m.in. nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, choroby wieńcowej, zawału serca oraz udaru mózgu.

Na podatność na otyłość metaboliczną wpływa również wiek i gospodarka hormonalna. Z upływem lat spada poziom hormonów anabolicznych, co utrudnia utrzymanie masy mięśniowej. U kobiet szczególne znaczenie mają menopauza, spadek estrogenów oraz zaburzenia, takie jak PCOS. Nie bez znaczenia są także czynniki wczesnorozwojowe, takie jak niska masa urodzeniowa, które mogą predysponować do odkładania tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej w dorosłym życiu.

Jak rozpoznać otyłość metaboliczną? Diagnostyka

Rozpoznanie otyłości metabolicznej z prawidłową masą ciała wymaga podejścia znacznie szerszego niż klasyczne ważenie i obliczenie wskaźnika BMI. W praktyce klinicznej kluczowe jest połączenie pomiarów antropometrycznych, analizy składu ciała, badań laboratoryjnych oraz oceny stylu życia, w tym poziomu aktywności fizycznej, diety i czynników ryzyka takich jak palenie papierosów czy siedzący tryb życia.

Obwód talii i analiza składu ciała

Najprostszym, a jednocześnie bardzo wartościowym narzędziem diagnostycznym jest pomiar obwodu talii. W przeciwieństwie do masy ciała lepiej odzwierciedla on ilość tłuszczu trzewnego gromadzącego się w jamie brzusznej, wokół narządów wewnętrznych. Za wartości alarmowe uznaje się:

• ≥80 cm u kobiet;
• ≥94 cm u mężczyzn.

Dodatkowo pomocny bywa wskaźnik WHR (talia/biodra), który pozwala zidentyfikować otyłość trzewną przy prawidłowej masie ciała. U osób z MONW często stwierdza się również:

• nadmierną ilość tkanki tłuszczowej w organizmie;
• niski udział masy mięśniowej;
• prawidłowy lub niski wskaźnik BMI przy niekorzystnym składzie ciała.

Analiza składu ciała pozwala ocenić, czy pacjent z właściwą masą ciała nie ma problemu z nadmierną ilością tkanki tłuszczowej (szczególnie trzewnej) przy niedoborze masy mięśniowej.

Badania laboratoryjne przy podejrzeniu MONW

U osób z otyłością metaboliczną wyniki badań krwi często przypominają profil metaboliczny osób otyłych, mimo prawidłowej wagi. Diagnostyka laboratoryjna powinna obejmować ocenę ryzyka zespołu metabolicznego i chorób sercowo-naczyniowych. Najczęściej obserwuje się:

• podwyższone stężenie glukozy na czczo lub nieprawidłowe wartości w doustnym teście obciążenia glukozą (OGTT);
• hiperinsulinemię i insulinooporność;
• podwyższone stężenie trójglicerydów (triglicerydów);
• obniżony cholesterol HDL i podwyższony cholesterol LDL;
• wzrost stężenia kwasu moczowego;
• podwyższone lub graniczne ciśnienie tętnicze.

Taki profil biochemiczny sprzyja rozwojowi blaszek miażdżycowych, przewlekłego stanu zapalnego i znacząco zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym zawału serca i udaru mózgu. Właśnie dlatego u osób z prawidłową masą ciała, ale z nieprawidłowymi wynikami, nie należy bagatelizować ryzyka tylko na podstawie BMI.

Analiza składu ciała w gabinecie dietetycznym

Pełna diagnostyka otyłości metabolicznej powinna być uzupełniona o profesjonalną analizę składu ciała, wykonywaną w gabinecie dietetycznym lub lekarskim. Najczęściej stosowaną metodą jest bioimpedancja elektryczna (BIA), która pozwala ocenić:

• procentową zawartość tkanki tłuszczowej;
• ilość tłuszczu trzewnego;
• masę mięśniową;
• całkowitą masę ciała w odniesieniu do jej składu.

W wybranych przypadkach stosuje się dokładniejsze badania, takie jak DEXA, które są złotym standardem w ocenie rozmieszczenia tkanki tłuszczowej, choć rzadziej dostępne w rutynowej praktyce.

Należy także pamiętać, że rozpoznanie otyłości metabolicznej z prawidłową masą ciała to nie tylko wynik jednego badania, lecz całościowa ocena pacjenta – jego stylu życia, poziomu aktywności fizycznej, nawyków żywieniowych i parametrów metabolicznych. Współpraca z dietetykiem klinicznym umożliwia właściwą interpretację wyników, a także zaplanowanie skutecznej strategii poprawy składu ciała, bez niepotrzebnej redukcji masy ciała, lecz z naciskiem na zdrowie metaboliczne.

Zagrożenia zdrowotne wynikające z otyłości metabolicznej

Otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała bywa szczególnie niebezpieczna, ponieważ przez długi czas pozostaje nierozpoznana. Brak nadwagi i „szczupły” wygląd usypiają czujność zarówno pacjentów, jak i otoczenia, podczas gdy w organizmie rozwijają się procesy prowadzące do poważnych powikłań. Konsekwencje zdrowotne syndromu MONW są porównywalne z klasyczną otyłością, a niekiedy nawet poważniejsze, ponieważ diagnoza stawiana jest dopiero po wystąpieniu groźnych zdarzeń klinicznych. Kluczową rolę odgrywa tu tłuszcz trzewny, który poprzez przewlekły stan zapalny i zaburzenia metaboliczne systematycznie uszkadza układ sercowo-naczyniowy oraz inne narządy.

Choroby sercowo-naczyniowe i choroby serca

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych z otyłością metaboliczną są choroby sercowo-naczyniowe. Tkanka tłuszczowa trzewna, gromadząca się w jamie brzusznej wokół narządów wewnętrznych, intensywnie produkuje cytokiny prozapalne. Substancje te uszkadzają śródbłonek naczyń krwionośnych, przyspieszając rozwój miażdżycy i powstawanie blaszek miażdżycowych.

U osób z otyłością brzuszną, mimo prawidłowej masy ciała, częściej obserwuje się:

• podwyższone ciśnienie tętnicze;
• niekorzystny profil lipidowy;
• zaburzenia elastyczności naczyń krwionośnych.

Badania prowadzone m.in. przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne pokazują, że osoby z otyłością metaboliczną mają wyższe ryzyko zgonu z przyczyn sercowych niż osoby z nadwagą bez nadmiaru tłuszczu trzewnego. W praktyce klinicznej oznacza to zwiększone ryzyko choroby wieńcowej, zawału serca oraz udaru mózgu, często jako pierwszej manifestacji choroby.

Cukrzyca typu 2 i zespół metaboliczny

Drugim kluczowym powikłaniem otyłości metabolicznej jest rozwój cukrzycy typu 2 oraz pełnoobjawowego zespołu metabolicznego. Tłuszcz trzewny uwalnia duże ilości wolnych kwasów tłuszczowych, które drogą żyły wrotnej trafiają bezpośrednio do wątroby. Prowadzi to do jej stłuszczenia, zaburzeń gospodarki lipidowej i narastającej insulinooporności.

W odpowiedzi trzustka zwiększa produkcję insuliny, co skutkuje hiperinsulinemią. Mechanizm ten przez pewien czas maskuje problem, jednak z czasem dochodzi do wyczerpania komórek beta trzustki i ujawnienia cukrzycy typu 2. Insulinooporność wpływa negatywnie na cały organizm i może prowadzić do:

• zaburzeń hormonalnych, takich jak PCOS u kobiet;
• problemów z płodnością i erekcją u mężczyzn;
• zaburzeń koncentracji i przewlekłego zmęczenia;
• dalszego nasilania przewlekłego stanu zapalnego.

Połączenie insulinooporności, nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii i otyłości brzusznej tworzy klasyczny obraz zespołu metabolicznego, nawet u osób z prawidłowym BMI.

Konsekwencje długofalowe – miażdżyca, nowotwory, śmiertelność

Długotrwała otyłość metaboliczna prowadzi do szeregu powikłań, które rozwijają się latami i znacząco skracają długość życia. Przewlekły stan zapalny niskiego stopnia sprzyja nie tylko postępowi miażdżycy, ale również zaburzeniom funkcjonowania układu odpornościowego. Coraz więcej danych naukowych wskazuje, że syndrom TOFI zwiększa ryzyko:

• niektórych nowotworów hormonozależnych i zapalnych;
• chorób neurodegeneracyjnych;
• chorób autoimmunologicznych;
• ogólnej śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych.

Szczególnie niebezpieczny jest fakt, że osoby z otyłością metaboliczną często trafiają do systemu ochrony zdrowia dopiero po wystąpieniu ciężkich powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Dlatego ocena zdrowia nie powinna opierać się wyłącznie na wyglądzie czy rozmiarze ubrania, lecz na rzeczywistym stanie metabolizmu i obecności czynników ryzyka.

Jak leczyć otyłość metaboliczną przy prawidłowej masie ciała?

Leczenie otyłości metabolicznej z prawidłową masą ciała wymaga odejścia od klasycznego myślenia o „odchudzaniu”. U osób z zespołem MONW problemem nie jest liczba kilogramów, lecz nadmierna ilość tkanki tłuszczowej, zwłaszcza tłuszczu trzewnego, przy jednoczesnym niedoborze masy mięśniowej. Celem terapii jest poprawa składu ciała, zmniejszenie ryzyka zaburzeń metabolicznych i chorób układu sercowo-naczyniowego, a nie obniżanie wskaźnika masy ciała (BMI), który w tym przypadku bywa mylący. Skuteczne leczenie opiera się na trzech filarach: rekompozycji sylwetki, odpowiedniej diecie i treningu siłowym.

Rekompozycja sylwetki zamiast odchudzania

W otyłości metabolicznej kluczowa jest rekompozycja sylwetki, czyli jednoczesna redukcja tłuszczu trzewnego zlokalizowanego w jamie brzusznej oraz odbudowa tkanki mięśniowej. Drastyczne diety niskokaloryczne prowadzą do dalszej utraty mięśni, spowolnienia metabolizmu i pogłębienia problemu. Paradoksalnie mogą zwiększać ryzyko insulinooporności, nadciśnienia tętniczego i innych elementów zespołu metabolicznego.

Należy pamiętać, że u osób z prawidłową masą ciała nawet niewielki spadek masy mięśniowej ma poważne konsekwencje metaboliczne. Dlatego celem terapii jest poprawa proporcji między mięśniami a tkanką tłuszczową w organizmie, a nie szybka redukcja masy ciała widoczna na wadze.

Dieta w otyłości metabolicznej

Dieta w otyłości metabolicznej powinna przede wszystkim stabilizować stężenie glukozy i insuliny, ograniczając odkładanie tłuszczu wokół narządów wewnętrznych. Podstawą jest eliminacja produktów wysokoprzetworzonych, cukrów prostych, słodzonych napojów i żywności typu fast food, które nasilają wyrzuty insuliny i przewlekły stan zapalny.

Zalecany model żywienia opiera się na:

• warzywach i produktach pełnoziarnistych;
• zdrowych tłuszczach (oliwa z oliwek, orzechy, awokado, ryby morskie);
• pełnowartościowym białku, niezbędnym do odbudowy masy mięśniowej i poprawy metabolizmu.

Regularność posiłków i unikanie podjadania sprzyjają okresowym spadkom insuliny, co ułatwia spalanie tłuszczu trzewnego. Jeśli konieczna jest redukcja masy ciała, deficyt energetyczny powinien być niewielki (około 200–300 kcal), aby nie zaburzać regeneracji i nie pogłębiać utraty mięśni. Dieta powinna mieć charakter przeciwzapalny i być dostosowana indywidualnie, najlepiej we współpracy z dietetykiem klinicznym.

Trening siłowy

Najważniejszym elementem leczenia otyłości metabolicznej jest trening siłowy, który bezpośrednio przeciwdziała jej głównej przyczynie – niedoborowi masy mięśniowej. Sama aktywność tlenowa (cardio) poprawia wydolność, ale nie wystarcza do trwałej poprawy składu ciała i wrażliwości insulinowej.

Trening oporowy wykonywany 2-3 razy w tygodniu:

• stymuluje wzrost mięśni;
• zwiększa podstawową przemianę materii;
• poprawia wrażliwość tkanek na insulinę;
• zmniejsza ilość tłuszczu trzewnego.

Ćwiczenia z wolnymi ciężarami, gumami oporowymi lub masą własnego ciała powinny stanowić fundament planu treningowego. Warto je uzupełniać umiarkowaną aktywnością tlenową (spacery, nordic walking) oraz zwiększeniem codziennej aktywności fizycznej (NEAT), zwłaszcza u osób prowadzących siedzący tryb życia.

Czy otyłość metaboliczna jest odwracalna? Rokowanie i efekty terapii

Otyłość metaboliczna z prawidłową masą ciała (MONW) jest stanem odwracalnym, jeśli wprowadzi się kompleksowe zmiany w stylu życia. Kluczem do sukcesu jest poprawa składu ciała poprzez redukcję tłuszczu trzewnego i odbudowę masy mięśniowej, a nie sama utrata kilogramów. Regularna aktywność fizyczna, przede wszystkim trening siłowy, zwiększa masę mięśniową, poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i przyspiesza metabolizm, co ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej zgromadzonej wokół narządów wewnętrznych.

Dzięki konsekwentnej terapii osoby z MONW mogą osiągnąć zdrowy metabolizm przy prawidłowej masie ciała, poprawić proporcje mięśni i tłuszczu oraz odzyskać kontrolę nad swoim zdrowiem, unikając poważnych konsekwencji związanych z otyłością trzewną.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat otyłości metabolicznej