Bezdech senny – przyczyny, objawy i metody leczenia

Bezdech senny

Najważniejsze informacje

  • Bezdech senny to zaburzenie snu charakteryzujące się powtarzającymi się przerwami w oddychaniu (trwającymi ponad 10 sekund) lub znacznym spłyceniem oddechu.
  • Obturacyjny bezdech senny (OBS) jest spowodowany zamykaniem się (zapadaniem) górnych dróg oddechowych podczas snu. Z kolei centralny bezdech senny wynika z zaburzeń czynności mózgu.
  • Główne objawy to głośne, nieregularne chrapanie przerywane ciszą, nadmierna senność w ciągu dnia, poranne bóle głowy i problemy z koncentracją.
  • Podstawą leczenia jest terapia aparatem CPAP, która utrzymuje drożność dróg oddechowych. Ważna jest również redukcja masy ciała i zmiana stylu życia.
  • Nieleczony bezdech senny znacząco zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego, chorób serca, zawału, udaru mózgu oraz wypadków komunikacyjnych.

Bezdech senny to stan, w którym dochodzi do regularnych przerw w oddychaniu podczas snu, co prowadzi do chwilowego niedotlenienia organizmu. Choć jednym z głównych objawów jest głośne chrapanie, skutki tego schorzenia wykraczają daleko poza dyskomfort nocny. Nieleczony bezdech może poważnie zwiększyć ryzyko rozwoju chorób serca, udaru mózgu oraz innych groźnych komplikacji zdrowotnych. Dowiedz się, jakie symptomy powinny wzbudzić niepokój oraz jakie metody leczenia pozwalają skutecznie walczyć z tym problemem.

Czym jest bezdech senny?

Bezdech senny (ICD: G47.3) to poważne zaburzenie oddychania, które polega na wielokrotnym zatrzymywaniu lub spłycaniu oddechu podczas snu. Każdy taki epizod, określany jako bezdech (łac. apnoe) lub spłycenie oddechu (łac. hypopnoe), trwa co najmniej 10 sekund i prowadzi do spadku poziomu tlenu we krwi, co zmusza organizm do krótkiego wybudzenia w celu przywrócenia prawidłowego oddechu. Pomimo że osoba chora najczęściej nie pamięta tych wybudzeń, ich częste występowanie w ciągu nocy zaburza sen, co prowadzi do braku odpowiedniej regeneracji organizmu.

Częstość występowania bezdechu sennego jest alarmująco wysoka. Szacuje się, że problem dotyczy około 4% dorosłych mężczyzn i 2% kobiet, choć te liczby mogą być wyższe u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, palenie tytoniu, czy spożywanie alkoholu. Z tego powodu diagnostyka, w tym wykonanie badania polisomnograficznego, jest niezbędne, aby właściwie ocenić rodzaj i stopień zaawansowania choroby oraz wdrożyć odpowiednie leczenie.

Przejdź e-konsultację i zapytaj o e-receptę na Twoje leki

Rodzaje bezdechu sennego

Wyróżnia się kilka głównych rodzajów bezdechu sennego, które różnią się mechanizmem powstawania. Każdy z nich wymaga specyficznego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.

Obturacyjny bezdech senny (OBS)

Obturacyjny bezdech senny (OBS), znany także jako obturacyjny bezdech nocny, jest najczęściej występującą postacią tego schorzenia, stanowiącą ponad 80% przypadków. W tej sytuacji bezdech powstaje wskutek mechanicznej blokady w górnych drogach oddechowych. Mięśnie gardła, zwłaszcza podczas snu, wiotczeją i zapadają się, co utrudnia lub całkowicie blokuje przepływ powietrza do płuc. Chociaż mięśnie oddechowe, takie jak przepona i mięśnie międzyżebrowe, pracują prawidłowo, drogi oddechowe nie są w stanie umożliwić prawidłowego przepływu powietrza.

Objawy obturacyjnego bezdechu sennego to m.in.:

  • głośne chrapanie;
  • częste oddawanie moczu w nocy;
  • uciążliwe chrapanie;
  • nadmierna senność w ciągu dnia;
  • bóle głowy po przebudzeniu;
  • uczucie zmęczenia.

W przypadkach zaawansowanych może dochodzić do zaburzeń rytmu serca, nadciśnienia tętniczego i innych powikłań, które wymagają leczenia bezdechu sennego.

Centralny bezdech senny (CBS)

Centralny bezdech senny to znacznie rzadsza forma tego zaburzenia, w której problem leży w ośrodkowym układzie nerwowym. W tym przypadku mózg na chwilę przestaje wysyłać sygnały do mięśni oddechowych, co powoduje zatrzymanie oddechu. W efekcie zarówno przepływ powietrza, jak i ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha ustają na krótki czas.

Centralny bezdech senny często towarzyszy schorzeniom, takim jak:

  • niewydolność serca;
  • choroby neurologiczne (np. po udarze mózgu);
  • przebywanie na dużych wysokościach.

W tym przypadku pacjenci mogą doświadczać uczucia duszności lub trudności w oddychaniu, a także problemów z koncentracją i spokojnym snem. Leczenie tego typu bezdechu wymaga głównie leczenia przyczynowego, takich jak stabilizacja funkcji serca, leczenie chorób neurologicznych, a także stosowanie metod wspomagających oddychanie, np. aparatu CPAP.

Mieszany bezdech senny

Mieszany bezdech senny to połączenie obu powyższych mechanizmów. Epizod zaczyna się jako centralny bezdech senny, w którym brak jest impulsu z mózgu do mięśni oddechowych. Następnie, w trakcie próby przywrócenia oddychania, dochodzi do blokady w górnych drogach oddechowych, co przechodzi w obturacyjny bezdech senny.

W wyniku tego pacjent może doświadczać zarówno zatrzymania oddechu, jak i zaburzeń oddechowych, co prowadzi do większego obciążenia organizmu. Leczenie mieszanej formy wymaga zastosowania specjalistycznych urządzeń, takich jak protez powietrznych lub aparatu CPAP, który dostarcza powietrze do dróg oddechowych, aby zapobiec ich zapadaniu się.

Przyczyny bezdechu sennego

Rozwój bezdechu sennego jest wynikiem interakcji wielu czynników, począwszy od budowy anatomicznej, aż po styl życia oraz choroby współistniejące. Najważniejszym mechanizmem prowadzącym do obturacyjnego bezdechu sennego (OBS) jest zapadanie się ścian gardła podczas snu, co prowadzi do blokady dróg oddechowych i ograniczenia przepływu powietrza.

Pobierz aplikację
Pobierz aplikację

Receptomat w telefonie!

Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju bezdechu sennego to:

  • nadwaga i otyłość – nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicach szyi (tzw. gruby kark) wywiera nacisk na gardło, co zmniejsza średnicę dróg oddechowych. Istnieje korelacja między obwodem szyi a ryzykiem rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego. U mężczyzn obwód szyi powyżej 43 cm, a u kobiet 40 cm stanowi wskaźnik zwiększonego ryzyka. Ponadto, nadciśnienie tętnicze i inne problemy zdrowotne związane z otyłością mogą dodatkowo obciążać funkcje oddechowe;
  • płeć męska – mężczyźni są bardziej narażeni na wystąpienie obturacyjnego bezdechu sennego (OBS), a ryzyko wzrasta u nich z wiekiem. U kobiet problem zaczyna być bardziej powszechny po menopauzie, co wiąże się ze zmianami hormonalnymi, które wpływają na napięcie mięśni gardła i struktury górnych dróg oddechowych;
  • wiek – z wiekiem spada napięcie mięśni gardła, co sprzyja zapadaniu się dróg oddechowych w czasie snu. Częstość występowania bezdechu sennego wzrasta po 40. roku życia, kiedy naturalnie dochodzi do osłabienia funkcji mięśni oddechowych;
  • nieprawidłowości anatomiczne w budowie górnych dróg oddechowych – zmiany, takie jak skrzywiona przegroda nosowa, przerost migdałków podniebiennych, polipy nosa czy długie, wiotkie podniebienie miękkie, a także mała, cofnięta żuchwa, mogą ograniczać przepływ powietrza przez drogi oddechowe, prowadząc do bezdechu nocnego;
  • spożywanie alkoholu – alkohol wpływa zwiotczająco na mięśnie gardła, co zwiększa ryzyko zapadania się górnych dróg oddechowych. Spożywanie alkoholu przed snem nasila objawy bezdechu sennego i uciążliwego chrapania, pogarszając jakość snu;
  • palenie papierosów – dym papierosowy powoduje przewlekły stan zapalny w drogach oddechowych, prowadząc do ich obrzęku i zwężenia, co sprzyja rozwojowi obturacyjnego bezdechu sennego. Palenie tytoniu jest także czynnikiem ryzyka zaburzeń oddechu i pogarsza jakość snu;
  • stosowanie leków nasennych – leki uspokajające i nasenne obniżają napięcie mięśni gardła, podobnie jak alkohol, co może sprzyjać zapadaniu się górnych dróg oddechowych. To z kolei prowadzi do nasilenia bezdechu nocnego i fragmentacji snu;
  • choroby współistniejące – do najczęstszych chorób związanych z rozwojem bezdechu sennego należą niedoczynność tarczycy, cukrzyca, akromegalia, czy nadciśnienie tętnicze. Schorzenia te mogą zaburzać prawidłową funkcję mięśni gardła oraz układu oddechowego, zwiększając ryzyko rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego. U osób z chorobami serca, takimi jak niewydolność serca, częściej występuje również centralny bezdech senny.

Bezdech senny u dzieci

W przypadku dzieci bezdech senny wynika przede wszystkim z przerostu migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego. Te struktury w obrębie górnych dróg oddechowych mogą prowadzić do częściowego lub całkowitego zablokowania dróg oddechowych, szczególnie w czasie snu. Zjawisko to powoduje trudności w swobodnym oddychaniu, co objawia się częstym chrapaniem, a także epizodami bezdechu nocnego.

Częstość występowania bezdechu sennego wśród dzieci jest wyższa niż się powszechnie sądzi, a problem ten dotyczy około 2–5% maluchów w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

Bezdech senny – objawy

Objawy bezdechu sennego można podzielić na te występujące w nocy, podczas snu, oraz te odczuwalne w ciągu dnia.

Objawy w czasie snu

Bezdech senny w czasie snu charakteryzuje się specyficznymi objawami, które nie zawsze są zauważane przez osobę cierpiącą na to zaburzenie. Często pierwsze oznaki choroby dostrzega partner osoby śpiącej, co sprawia, że wywiad z bliskimi staje się kluczowym elementem diagnostyki.

  • Najbardziej charakterystycznym objawem jest głośne, nieregularne chrapanie, które jest przerywane niespodziewaną ciszą. Są to właśnie momenty, w których dochodzi do bezdechu nocnego.
  • Po tej ciszy następuje gwałtowne chrapanie lub dławienie, gdy osoba chora łapie powietrze.
  • Sen w takim przypadku jest fragmentaryczny i pełen ruchów ciała, co powoduje, że organizm nie regeneruje się w sposób naturalny.
  • Często pojawiają się nagłe wybudzenia z uczuciem braku tchu oraz inne objawy, takie jak kołatanie serca czy wzmożona potliwość.
  • Powszechne jest także oddawanie moczu w nocy (nykturia), które jest wynikiem zaburzeń hormonalnych i zmian w ciśnieniu krwi.

Objawy dzienne

Długotrwały brak regenerującego snu prowadzi do poważnych konsekwencji w ciągu dnia.

  • Nadmierna senność to najczęstszy objaw w ciągu dnia u osób cierpiących na bezdech senny. Chore osoby odczuwają nieustanną potrzebę drzemki, szczególnie w momentach relaksu, takich jak czytanie, oglądanie telewizji, a nawet w czasie rozmów.
  • Długotrwałe niedotlenienie i zakłócenia w czasie snu prowadzą do zmniejszenia koncentracji oraz problemów z pamięcią.
  • W szczególnych przypadkach może to prowadzić do problemów z wykonywaniem codziennych obowiązków, w tym prowadzenia samochodu. Zasypianie za kierownicą stanowi poważne zagrożenie i wielokrotnie zwiększa ryzyko wypadków komunikacyjnych.
  • W ciągu dnia mogą także występować poranne bóle głowy, uczucie suchości w ustach po przebudzeniu oraz inne objawy, takie jak drażliwość, obniżenie nastroju czy spadek libido.
  • U niektórych osób może rozwinąć się nawet depresja, co dodatkowo obniża jakość życia.

Jak objawia się u dzieci bezdech senny?

U dzieci objawy bezdechu sennego często przybierają nieco inną formę niż u dorosłych.

  • Dolegliwości te mogą obejmować głośne chrapanie, a także częste oddawanie moczu w nocy.
  • Dzieci z bezdechem sennym mogą skarżyć się na senność w ciągu dnia, być bardziej drażliwe i mieć trudności z koncentracją w szkole.
  • Bardzo często występuje u nich poranny ból głowy i uczucie zmęczenia.

Diagnostyka bezdechu sennego

Rozpoznanie choroby wymaga dokładnej diagnostyki, aby potwierdzić obecność tego zaburzenia oraz ocenić jego nasilenie.

Bezdech senny – kiedy udać do lekarza?

Diagnostykę bezdechu sennego należy wdrożyć, gdy występują objawy sugerujące obecność tego zaburzenia, takie jak:

  • głośne chrapanie;
  • częste wybudzenia w nocy;
  • senność w ciągu dnia;
  • problemy z koncentracją;
  • uczucie zmęczenia.

Dodatkowo osoby z nadwagą lub otyłością, szczególnie te z większym obwodem szyi, mają zwiększone ryzyko rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego (OBS). Palenie papierosów, spożywanie alkoholu oraz obecność chorób współistniejących, takich jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca, także mogą stanowić wskazania do przeprowadzenia diagnostyki bezdechu sennego. Dzieci z przerostem migdałków oraz migdałka gardłowego również mogą wymagać konsultacji w kierunku bezdechu sennego.

Badania w przebiegu bezdechu sennego

Złotym standardem w diagnostyce bezdechu sennego jest badanie polisomnograficzne (PSG), czyli całonocne badanie snu, które pozwala na kompleksową ocenę różnych parametrów podczas snu. W trakcie badania pacjent podłączany jest do szeregu czujników, które rejestrują takie parametry jak:

  • aktywność mózgu (EEG) – ocena faz snu;
  • ruchy gałek ocznych (EOG) i napięcie mięśni (EMG);
  • przepływ powietrza przez nos i usta – ocena drożności dróg oddechowych;
  • ruchy oddechowe klatki piersiowej i brzucha – analiza pracy mięśni oddechowych;
  • poziom tlenu we krwi (pulsoksymetria);
  • praca serca (EKG);
  • chrapanie i pozycja ciała.

Na podstawie wyników polisomnografii lekarz oblicza wskaźnik AHI (ang. Apnea-Hypopnea Index), który informuje o średniej liczbie bezdechów i spłyceń oddechu na godzinę snu. Na tej podstawie ocenia się stopień nasilenia choroby oraz decyduje o dalszym leczeniu.

W mniej skomplikowanych przypadkach, szczególnie jeśli dostęp do pełnej polisomnografii jest ograniczony, można przeprowadzić poligrafię. Jest to uproszczona wersja badania, która rejestruje głównie parametry oddechowe i może być przeprowadzona w warunkach domowych, co czyni ją bardziej dostępną i komfortową.

Jaki lekarz diagnozuje bezdech senny?

W pierwszej kolejności warto skonsultować się z lekarzem POZ, który może skierować pacjenta do specjalisty medycyny snu. W zależności od sytuacji pomocna może być również konsultacja z innymi specjalistami, takimi jak:

  • laryngolog, który oceni stan górnych dróg oddechowych i może wykonać dodatkowe badania w obrębie gardła czy nosa;
  • kardiolog, zwłaszcza w przypadkach, gdy bezdech senny prowadzi do zaburzeń rytmu serca czy nadciśnienia tętniczego;
  • chirurg lub specjalista zajmujący się leczeniem chorób związanych z mięśniami gardła czy budową górnych dróg oddechowych.

Na podstawie wyników badań diagnostycznych lekarz podejmuje decyzję o wdrożeniu odpowiedniego leczenia, które może obejmować terapię CPAP, leczenie farmakologiczne lub w niektórych przypadkach, interwencję chirurgiczną.

Leczenie bezdechu sennego

Metoda leczenia bezdechu sennego zależy od jego przyczyny i nasilenia.

Zmiana stylu życia

Podstawą terapii w łagodnych przypadkach bezdechu sennego jest zmiana stylu życia, w tym redukcja masy ciała. Nawet niewielka utrata wagi, rzędu 10%, może przynieść znaczną poprawę w zakresie zmniejszenia liczby bezdechów i poprawy jakości snu. Co więcej, osoby cierpiące na obturacyjny bezdech senny (OBS) powinny unikać spożywania alkoholu oraz leków nasennych, które mogą powodować zwiotczenie mięśni gardła i nasilenie objawów bezdechu nocnego. Warto także zadbać o regularną aktywność fizyczną, co przyczynia się do poprawy kondycji i redukcji objawów senności w ciągu dnia.

Leczenie chirurgiczne

W sytuacji, gdy przyczyny bezdechu sennego są związane z anatomicznymi wadami górnych dróg oddechowych, takich jak przerost migdałków podniebiennych czy skrzywiona przegroda nosowa, lekarz może zaproponować leczenie laryngologiczne w warunkach szpitalnych. Zabiegi, takie jak tonsylektomia (usunięcie migdałków podniebiennych) czy operacje plastyczne podniebienia miękkiego, mogą poprawić drożność dróg oddechowych i pomóc w redukcji objawów. Mimo to skuteczność leczenia operacyjnego w leczeniu obturacyjnego bezdechu sennego bywa ograniczona, a decyzja o interwencji chirurgicznej zależy od indywidualnej oceny przypadku.

Terapia CPAP

Najskuteczniejszą i najczęściej stosowaną metodą leczenia umiarkowanego i ciężkiego bezdechu sennego jest terapia z użyciem aparatu CPAP (ang. Continuous Positive Airway Pressure). Urządzenie to dostarcza powietrze pod stałym, niewielkim ciśnieniem do dróg oddechowych, zapobiegając ich zapadaniu się w czasie snu. Terapia CPAP działa jak „poduszka powietrzna”, która utrzymuje drogi oddechowe otwarte, eliminując bezdechy i chrapanie. Leczenie to skutecznie poprawia jakość snu, redukuje senność w ciągu dnia, zmniejsza ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz obniża prawdopodobieństwo powikłań, takich jak udar mózgu czy zawał serca.

Kluczowe dla sukcesu terapii CPAP jest regularne stosowanie urządzenia każdej nocy oraz prawidłowe dopasowanie maski do twarzy pacjenta. Dzięki temu terapia jest komfortowa i skuteczna w eliminowaniu objawów obturacyjnego bezdechu sennego (OBS) oraz poprawie czynności mózgu i regeneracji organizmu.

Leczenie centralnego bezdechu sennego

W przypadku centralnego bezdechu sennego (CBS), który wynika z zaburzeń w centralnym układzie nerwowym, leczenie może obejmować farmakoterapię oraz stosowanie specjalistycznych urządzeń. Celem leczenia jest przywrócenie prawidłowego rytmu oddechowego i poprawienie funkcji oddechu. Lekarze mogą zalecać stosowanie lekarstw, które wspomagają regulację oddechu oraz urządzeń, takich jak BiPAP (ang. Bi-level Positive Airway Pressure), które dostarczają zmienne ciśnienie w czasie snu, aby utrzymać drogi oddechowe otwarte.

Skutki zdrowotne nieleczonego bezdechu sennego

Nieleczony bezdech senny nie tylko pogarsza jakość snu, ale może prowadzić do wielu poważnych zagrożeń zdrowotnych. Każdy epizod bezdechu wiąże się z niedotlenieniem tkanek, co stanowi olbrzymi stres dla układu sercowo-naczyniowego i innych układów ciała. Powtarzające się epizody niedoboru tlenu w czasie snu prowadzą do gwałtownych wzrostów ciśnienia tętniczego oraz tętna. W odpowiedzi na te zmiany organizm uwalnia hormony stresu, takie jak adrenalina, co skutkuje dalszym uszkodzeniem narządów.

Długoterminowe skutki nieleczonego bezdechu sennego obejmują:

  • problemy z układem sercowo-naczyniowym – bezdech senny ma poważny wpływ na zdrowie serca i układu krążenia. Powtarzające się epizody niedotlenienia powodują, że serce musi pracować na wyższych obrotach, co może prowadzić do rozwoju wielu schorzeń:
    • nadciśnienie tętnicze – około 30-40% osób z nadciśnieniem może nie zdawać sobie sprawy z obecności bezdechu sennego, co utrudnia leczenie. Ciągłe zmiany ciśnienia tętniczego mogą prowadzić do jego stabilizacji tylko w przypadku prawidłowego leczenia obturacyjnego bezdechu sennego (OBS);
    • zaburzenia rytmu serca, w tym migotanie przedsionków, które jest związane z nieprawidłowym działaniem serca w wyniku nieregularnego dopływu tlenu;
    • choroba niedokrwienna serca oraz zawał serca – przewlekłe niedotlenienie uszkadza naczynia wieńcowe, co prowadzi do choroby niedokrwiennej serca;
    • niewydolność serca oraz nadciśnienie płucne, które są wynikiem długotrwałego obciążenia serca;
  • zwiększone ryzyko udaru mózgu – nieleczony bezdech senny stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia mózgu. U osób cierpiących na ciężką postać tego schorzenia ryzyko wystąpienia udaru mózgu jest kilkukrotnie wyższe. Niedotlenienie mózgu podczas snu może prowadzić do poważnych zaburzeń czynności mózgu, takich jak problemy z koncentracją i pamięcią, a także zwiększać ryzyko wystąpienia nagłego zgonu;
  • problemy metaboliczne – niedotlenienie prowadzi do zaburzenia pracy wielu organów, w tym wątroby i trzustki. Najczęstsze skutki to rozwój insulinooporności oraz cukrzycy typu 2;
  • problemy psychiczne i obniżona jakość życia – bezdech senny ma również poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego. Przewlekła senność i pogarszająca się jakość snu prowadzą do zaburzeń nastroju i problemów w relacjach partnerskich;
  • zwiększenie ryzyka wypadków – kolejnym, bardzo poważnym skutkiem nieleczonego bezdechu sennego jest zwiększone ryzyko wypadków komunikacyjnych z powodu zaśnięcia. Zmniejszenie czasu reakcji i problemy z koncentracją zwiększają też ryzyko popełniania błędów, które mogą mieć poważne konsekwencje w pracy.

Bezdech senny – profilaktyka

Wczesne wprowadzenie działań profilaktycznych może znacznie zmniejszyć ryzyko rozwoju bezdechu sennego. Kluczowym elementem profilaktyki jest zmiana stylu życia oraz dbanie o zdrowie układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. W celu zmniejszenia ryzyka bezdechu sennego oraz poprawy jakości snu warto wdrożyć poniższe zalecenia:

  • redukcja masy ciała – utrata zbędnych kilogramów jest jednym z najskuteczniejszych sposobów zmniejszenia ryzyka wystąpienia obturacyjnego bezdechu sennego (OBS);
  • unikanie alkoholu i leków nasennych – alkohol oraz niektóre leki uspokajające mogą zwiotczać mięśnie gardła, co sprzyja zapadaniu się dróg oddechowych i nasila objawy bezdechu sennego. Szczególnie ważne jest unikanie tych substancji wieczorem przed snem;
  • unikanie palenia papierosów – palenie tytoniu powoduje przewlekłe zapalenie i obrzęk błon śluzowych dróg oddechowych, co zwiększa ryzyko rozwoju bezdechu sennego;
  • właściwa pozycja snu – spanie na boku zapobiega opadaniu języka i podniebienia miękkiego, co zmniejsza ryzyko zapadania się górnych dróg oddechowych. Unikaj spania na plecach;
  • aktywność fizyczna – regularna aktywność fizyczna pomaga w utrzymaniu zdrowej wagi i poprawie ogólnej kondycji organizmu, w tym drogach oddechowych. Ćwiczenia fizyczne, szczególnie aerobowe, wspomagają prawidłowy przepływ powietrza przez górne drogi oddechowe;
  • zarządzanie stresem – stres zwiększa napięcie mięśniowe, co może negatywnie wpływać na sen. Praktykowanie technik relaksacyjnych, takich jak medytacja czy głębokie oddychanie, pomaga zredukować stres i poprawić jakość snu;
  • leczenie chorób współistniejących – nieleczone nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy inne choroby metaboliczne mogą nasilać objawy bezdechu sennego. Właściwe leczenie współistniejących schorzeń ma istotny wpływ na kontrolowanie objawów bezdechu.

FAQ

Poniżej odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące bezdechu sennego

Czym różni się bezdech senny od zwykłego chrapania?

Chrapanie to wibracja tkanek gardła, która nie powoduje zatrzymania oddechu. W przypadku bezdechu sennego dochodzi do chwilowego zatrzymania oddechu, co prowadzi do niedotlenienia organizmu i zakłóca sen. Regularne chrapanie z przerwami w oddechu może świadczyć o poważnym problemie, wymagającym diagnozy.

Jakie są najczęstsze objawy bezdechu sennego?

Najczęstsze objawy to głośne chrapanie, uczucie zmęczenia po nocy, senność w ciągu dnia, bóle głowy rano i problemy z koncentracją. Często partner zauważa momenty, w których osoba śpiąca przestaje oddychać.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie bezdechu sennego?

Bezdech senny dotyczy głównie osób z nadwagą, otyłością, a także palących, pijących alkohol czy z przerostem migdałków. Mężczyźni po 40. roku życia są bardziej narażeni na rozwój tego schorzenia.

Jakie mogą być konsekwencje nieleczonego bezdechu sennego?

Nieleczony bezdech zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego, zawału serca, udaru mózgu oraz cukrzycy typu 2. Dodatkowo może prowadzić do problemów z koncentracją, opóźnionych reakcji i przewlekłego zmęczenia, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa w codziennym życiu.

Jak diagnozuje się bezdech senny?

Złotym standardem jest polisomnografia, która rejestruje parametry snu, takie jak oddech, tętno i poziom tlenu we krwi. W prostszych przypadkach lekarz może zalecić badanie domowe monitorujące oddech.

Na czym polega leczenie bezdechu sennego?

Leczenie najczęściej polega na stosowaniu aparatu CPAP, który utrzymuje stałe ciśnienie w drogach oddechowych. W niektórych przypadkach pomocne mogą być szyny ustne lub zabiegi chirurgiczne. Ważna jest także zmiana stylu życia, np. redukcja wagi i unikanie alkoholu.

Czy bezdech senny można całkowicie wyleczyć?

Przy łagodnym bezdechu objawy mogą zniknąć lub znacznie się zmniejszyć po zmianie stylu życia. W przypadku umiarkowanego i ciężkiego bezdechu terapia CPAP jest często konieczna. Regularne kontrole i dostosowanie leczenia są kluczowe dla skuteczności terapii.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza z powodu chrapania?

Jeśli chrapanie jest połączone z przerwami w oddechu, częstymi wybudzeniami, sennością w ciągu dnia lub uczuciem zmęczenia – warto skonsultować się z lekarzem, aby uniknąć groźnych powikłań i poprawić jakość życia.

Bibliografia
  1. Domaradzki D., Stryjewski P., Konieczyńska M., Obturacyjny bezdech senny — diagnostyka i postępowanie terapeutyczne, „Folia Cardiologica” 2016, t. 11, nr 3, s. 253–259.
  2. Gajewski P., Szczeklik A., Interna Szczeklika, MP, Kraków 2013.
  3. Hasiec A., Szumowski Ł., Walczak F., Obturacyjny bezdech – cichy zabójca, „Wybrane problemy kliniczne”, nr 6 (3), 2012.
  4. Wąsik M., Obturacyjny bezdech senny – problem interdyscyplinarny, „Medycyna po Dyplomie”, nr 12, 2006.

Podobne wpisy o otyłości i nadwadze: