Hemoglobina glikowana (HbA1c) – co oznacza, jak badać, normy

Najważniejsze informacje

• Hemoglobina glikowana (HbA1c) powstaje, gdy cząsteczki glukozy łączą się z hemoglobiną w czerwonych krwinkach. Jej poziom pozwala ocenić średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich 2 – 3 miesięcy.
• Badanie HbA1c jest jednym z kryteriów rozpoznania cukrzycy. Wynik ≥6,5% (48 mmol/mol) może wskazywać na cukrzycę i w przypadku braku typowych objawów wymaga potwierdzenia wynikiem powtórnego badania lub innym testem diagnostycznym.
• Regularne badanie HbA1c służy również do oceny skuteczności leczenia cukrzycy. Częstotliwość kontroli zależy od wyrównania choroby, rodzaju leczenia i sytuacji pacjenta.
• W diagnostyce cukrzycy za prawidłowy uznaje się wynik poniżej 5,7% (39 mmol/mol), zakres 5,7 – 6,4% (39 – 47 mmol/mol) wskazuje na zwiększone ryzyko cukrzycy, a ≥6,5% (48 mmol/mol) spełnia kryterium diagnostyczne cukrzycy.
• U większości dorosłych osób z cukrzycą ogólnym celem terapeutycznym jest HbA1c <7,0% (53 mmol/mol), ale docelową wartość ustala się indywidualnie.
• Wynik HbA1c można poprawić poprzez modyfikację diety, regularną aktywność fizyczną, redukcję masy ciała w razie nadwagi lub otyłości oraz odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne.

Określenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) to jedno z najważniejszych badań wykorzystywanych w diagnostyce i monitorowaniu cukrzycy. Odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich 2 – 3 miesięcy, dzięki czemu dostarcza informacji, których nie daje pojedynczy pomiar glukozy. HbA1c jest również ważnym narzędziem monitorowania przebiegu cukrzycy i oceny skuteczności leczenia. Jak interpretować wynik HbA1c i co zrobić, gdy odbiega on od wartości docelowych?

Co to jest HbA1c i co oznacza ten wynik?

HbA1c (hemoglobina glikowana) to frakcja hemoglobiny połączona w sposób trwały i nieenzymatyczny z cząsteczkami glukozy w procesie glikacji białek. Badanie HbA1c odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi z ostatnich 2 – 3 miesięcy, czyli ok. 8 – 12 tygodni. Wynika to z faktu, że hemoglobina znajduje się w erytrocytach, których średnia żywotność wynosi około 120 dni.

Hemoglobina jest białkiem znajdującym się w czerwonych krwinkach, które odpowiada za transport tlenu do tkanek. Glikacja zachodzi spontanicznie, bez udziału enzymów. Im wyższe stężenie glukozy we krwi i im dłużej utrzymuje się ono na podwyższonym poziomie, tym większa część hemoglobiny ulega glikacji.

Dlatego HbA1c jest przydatnym wskaźnikiem długoterminowej kontroli glikemii. W przeciwieństwie do pojedynczego pomiaru glukozy nie pokazuje jedynie aktualnego stężenia cukru, ale pozwala ocenić średni poziom glukozy we krwi w dłuższym okresie.

Na wynik HbA1c wpływa jednak również żywotność erytrocytów. Jeśli czerwone krwinki żyją krócej lub dłużej niż przeciętnie, wartość HbA1c może nie odzwierciedlać rzeczywistego stężenia glukozy. Z tego powodu niektóre choroby krwi i zaburzenia wpływające na erytrocyty mogą utrudniać interpretację wyniku.

Badanie hemoglobiny glikowanej jest wykorzystywane zarówno w diagnostyce cukrzycy, jak i do monitorowania jej przebiegu. Długotrwała hiperglikemia zwiększa ryzyko powikłań cukrzycowych, takich jak:

• uszkodzenie siatkówki oka;
• choroby nerek;
• neuropatia;
• choroby sercowo-naczyniowe.

Po co wykonuje się badanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c)?

Badanie HbA1c ma znaczenie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. Pozwala ocenić długoterminową kontrolę glikemii i sprawdzić, czy stosowane leczenie przynosi oczekiwane rezultaty.

Kryteria rozpoznania cukrzycy według PTD a badanie HbA1c

Badanie HbA1c jest jednym z testów wykorzystywanych w diagnostyce cukrzycy, obok glikemii na czczo oraz doustnego testu tolerancji glukozy (OGTT). Aktualne kryteria diagnostyczne wskazują, że u osób niebędących w ciąży HbA1c na poziomie ≥6,5% (≥48 mmol/mol) spełnia kryterium rozpoznania cukrzycy, jeśli oznaczenie zostało wykonane odpowiednią, standaryzowaną metodą.

Jeżeli pacjent nie ma jednoznacznych objawów hiperglikemii, nie powinno się rozpoznawać cukrzycy wyłącznie na podstawie pojedynczego nieprawidłowego wyniku HbA1c. Wynik należy potwierdzić powtórnym oznaczeniem HbA1c lub innym testem diagnostycznym.

HbA1c ma tę przewagę nad pojedynczym pomiarem glukozy, że nie zależy bezpośrednio od tego, co pacjent zjadł kilka godzin wcześniej. Nie odzwierciedla też pojedynczego epizodu stresu czy wysiłku fizycznego. Pokazuje natomiast długoterminowy obraz kontroli glikemii.

Nie oznacza to jednak, że HbA1c i pomiar glukozy są zamiennymi badaniami. Każdy z tych parametrów dostarcza innych informacji, a wyniki poszczególnych testów mogą się różnić.

HbA1c w monitorowaniu leczenia cukrzycy

Badanie hemoglobiny glikowanej jest ważnym elementem kontrolowania przebiegu cukrzycy. Pozwala ocenić, jak skuteczna jest stosowana terapia – niezależnie od tego, czy obejmuje ona modyfikację stylu życia, leki doustne, leki podawane w iniekcjach czy insulinę.

Częstość wykonywania HbA1c należy dostosować do indywidualnej sytuacji pacjenta. Przy stabilnym wyrównaniu glikemii badanie wykonuje się zwykle co ok. 6 miesięcy, natomiast przy zmianie leczenia lub nieosiąganiu celów terapeutycznych – częściej, nawet co ok. 3 miesiące.

Nie ma natomiast podstaw, aby przyjąć, że u każdej osoby z dobrze kontrolowaną cukrzycą wystarczy wykonywanie HbA1c tylko raz w roku.

Wskazania do wykonania badania HbA1c

Badanie hemoglobiny glikowanej należy wykonać w następujących przypadkach:

• podejrzenie cukrzycy – szczególnie gdy występują objawy hiperglikemii, takie jak częste oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, zmęczenie czy niezamierzona utrata masy ciała;
• monitorowanie kontroli cukrzycy – regularne badanie pomaga ocenić skuteczność leczenia;
• stan przedcukrzycowy – HbA1c może być wykorzystywane do oceny gospodarki węglowodanowej i ryzyka rozwoju cukrzycy;
• planowanie ciąży – u kobiet z rozpoznaną cukrzycą przedciążową kontrola HbA1c pomaga ocenić wyrównanie metaboliczne przed ciążą;
• osoby z czynnikami ryzyka cukrzycy – m.in. z nadwagą lub otyłością, nadciśnieniem tętniczym czy obciążeniem rodzinnym.

Warto przy tym pamiętać, że HbA1c nie jest rutynowym badaniem służącym do rozpoznawania samej insulinooporności. Przy podejrzeniu tego zaburzenia lekarz może zlecić inne badania, zależnie od obrazu klinicznego.

Czy do badania hemoglobiny glikowanej trzeba być na czczo i jak przebiega pobranie krwi?

Do wykonania badania poziomu hemoglobiny glikowanej nie trzeba być na czczo – krew żylna lub włośniczkowa może zostać pobrana o dowolnej porze dnia, niezależnie od ostatniego posiłku.

Badanie polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi. W laboratorium najczęściej wykorzystuje się krew żylną, choć w określonych warunkach HbA1c może być oznaczane również z krwi włośniczkowej.

Na wynik HbA1c nie wpływa bezpośrednio niedawno spożyty posiłek, dlatego nie ma potrzeby specjalnego przygotowania pod tym względem. Jeżeli jednak razem z HbA1c wykonywane są inne badania, np. glukoza na czczo, należy zastosować się do zaleceń dotyczących całego pakietu badań.

Do oznaczania HbA1c stosuje się m.in. metodę HPLC (wysokosprawną chromatografię cieczową) oraz metody immunochemiczne. W diagnostyce cukrzycy istotne jest, aby oznaczenie wykonywano metodą odpowiednio standaryzowaną i certyfikowaną. Aktualne kryteria diagnostyczne odnoszą się do metod standaryzowanych względem uznanych systemów referencyjnych, m.in. NGSP.

Wynik HbA1c może być przedstawiony w procentach (%) oraz w jednostkach mmol/mol, zgodnie ze standardem IFCC.

Jakie są normy hemoglobiny glikowanej (HbA1c) i jak wygląda tabela przeliczeniowa na mmol/mol (IFCC)?

Wartość HbA1c interpretuje się inaczej w diagnostyce cukrzycy niż podczas monitorowania już rozpoznanej choroby. W przypadku osób bez rozpoznanej cukrzycy stosuje się progi diagnostyczne, natomiast u pacjentów z cukrzycą lekarz ustala indywidualny cel terapeutyczny.

Kategoria kliniczna	HbA1c (%)	HbA1c (mmol/mol, IFCC)	Interpretacja
Wynik prawidłowy	<5,7%	<39	Prawidłowa gospodarka węglowodanowa
Stan przedcukrzycowy	5,7 – 6,4%	39 – 47	Zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy
Próg diagnostyczny cukrzycy	≥6,5%	≥48	Kryterium rozpoznania cukrzycy
Ogólny cel terapeutyczny u większości dorosłych z cukrzycą	<7,0%	<53	Dobre wyrównanie glikemii u większości pacjentów
Bardziej rygorystyczny cel u wybranych pacjentów	<6,5%	<48	Możliwy, jeśli można go osiągnąć bez istotnego ryzyka hipoglikemii.
Mniej rygorystyczny cel u części pacjentów	indywidualnie	indywidualnie	Może być właściwy m.in. przy dużym ryzyku hipoglikemii lub licznych chorobach współistniejących.

Wartości 5,7 – 6,4% (39 – 47 mmol/mol) oznaczają zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy, a nie automatycznie rozpoznanie stanu przedcukrzycowego w każdej sytuacji klinicznej. Aktualne kryteria diagnostyczne wskazują ten zakres jako zakres zwiększonego ryzyka.

U pacjentów z rozpoznaną cukrzycą nie należy traktować wartości 7% jako uniwersalnej „normy”. Cel HbA1c ustala się indywidualnie, biorąc pod uwagę m.in. wiek, czas trwania cukrzycy, ryzyko hipoglikemii, choroby współistniejące, powikłania oraz możliwości pacjenta.

Czym jest szacowany średni poziom glukozy (eAG) i jak przeliczyć wynik HbA1c?

eAG (estimated Average Glucose) to szacowane średnie stężenie glukozy odpowiadające danemu wynikowi HbA1c. Parametr ułatwia pacjentom porównanie wyniku HbA1c z wartościami uzyskiwanymi podczas codziennych pomiarów glukozy.

Orientacyjne wartości wyglądają następująco:

HbA1c	eAG – średnie stężenie glukozy
5,0%	ok. 97 mg/dl
5,5%	ok. 111 mg/dl
6,0%	ok. 126 mg/dl
6,5%	ok. 140 mg/dl
7,0%	ok. 154 mg/dl
7,5%	ok. 169 mg/dl
8,0%	ok. 183 mg/dl

Przykładowo HbA1c 7,0% odpowiada eAG około 154 mg/dl (8,6 mmol/l).

Trzeba jednak pamiętać, że eAG jest wartością szacunkową. Nie oznacza, że glukometr powinien za każdym razem pokazywać dokładnie taką samą wartość. HbA1c i pomiary glukozy przedstawiają bowiem różne aspekty kontroli glikemii.

W jakich jednostkach podaje się wynik hemoglobiny glikowanej?

HbA1c może być przedstawiana w 2 podstawowych jednostkach:

• % (procentach) – zgodnie z systemem NGSP/DCCT;
• mmol/mol – zgodnie ze standardem IFCC.

Przykładowo:

• 6,0% ≈ 42 mmol/mol;
• 6,5% ≈ 48 mmol/mol;
• 7,0% ≈ 53 mmol/mol;
• 8,0% ≈ 64 mmol/mol.

Normy hemoglobiny glikowanej u kobiet ciężarnych

HbA1c nie jest podstawowym testem do rozpoznawania cukrzycy ciążowej. W diagnostyce cukrzycy ciążowej kluczowe znaczenie ma prawidłowo wykonany doustny test obciążenia glukozą (OGTT), zgodnie z obowiązującymi zaleceniami.

HbA1c może natomiast być wykorzystywane w określonych sytuacjach, m.in. do oceny wyrównania cukrzycy przed ciążą i we wczesnej ciąży u kobiet z wcześniej rozpoznaną cukrzycą.

U kobiet z cukrzycą przedciążową dąży się do jak najlepszego wyrównania glikemii przed poczęciem. Docelowy poziom HbA1c ustala się indywidualnie, a intensywność leczenia musi uwzględniać również ryzyko hipoglikemii.

W ciąży cele glikemiczne ustala się indywidualnie. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami u kobiet z cukrzycą dąży się do HbA1c <6% (<42 mmol/mol), jeśli można osiągnąć taki poziom bez istotnego ryzyka hipoglikemii. W razie takiego ryzyka cel może zostać złagodzony. HbA1c jest jednak w ciąży wskaźnikiem pomocniczym – większe znaczenie ma bieżące monitorowanie stężenia glukozy.

Podwyższona hemoglobina glikowana – jakie są przyczyny i ryzyko powikłań?

Podwyższona hemoglobina glikowana wskazuje na długotrwale podwyższone stężenie glukozy we krwi, czyli przewlekłą hiperglikemię. Wysokie stężenie glukozy utrzymujące się przez dłuższy czas może prowadzić do zmian w naczyniach krwionośnych i stopniowego rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy.

U osoby bez rozpoznanej cukrzycy wynik HbA1c ≥6,5% (48 mmol/mol) spełnia kryterium diagnostyczne cukrzycy, jeśli został oznaczony odpowiednią, standaryzowaną metodą. W przypadku braku jednoznacznych objawów hiperglikemii wynik wymaga potwierdzenia. Z kolei u osoby z już rozpoznaną cukrzycą podwyższony poziom HbA1c może oznaczać, że kontrola glikemii nie jest wystarczająca w stosunku do indywidualnego celu terapeutycznego.

Długotrwała hiperglikemia może uszkadzać śródbłonek naczyń krwionośnych i prowadzić do zmian zarówno w małych, jak i dużych naczyniach. Dlatego przewlekle podwyższone HbA1c wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań mikroangiopatycznych i makroangiopatycznych.

Do powikłań mikroangiopatycznych należą przede wszystkim:

• retinopatia cukrzycowa – uszkodzenie drobnych naczyń siatkówki, które może prowadzić do pogorszenia widzenia;
• nefropatia cukrzycowa – uszkodzenie nerek, mogące z czasem prowadzić do przewlekłej choroby nerek;
• neuropatia cukrzycowa – uszkodzenie nerwów, powodujące m.in. zaburzenia czucia, drętwienie, mrowienie lub ból.

Przewlekła hiperglikemia zwiększa również ryzyko powikłań makroangiopatycznych, czyli chorób związanych z uszkodzeniem dużych naczyń. Należą do nich przede wszystkim choroby sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu.

U większości dorosłych osób z cukrzycą ogólnym celem leczenia jest osiągnięcie HbA1c <7,0% (53 mmol/mol), jednak wartość docelowa powinna być ustalana indywidualnie. Utrzymywanie HbA1c powyżej przyjętego celu, w tym często powyżej 7%, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem przewlekłych powikłań cukrzycy. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z wynikiem przekraczającym 7% ma już powikłania – znaczenie ma m.in. czas trwania hiperglikemii, wiek pacjenta, typ cukrzycy, choroby współistniejące oraz indywidualny cel leczenia.

Wysokie HbA1c może dotyczyć zarówno osób z cukrzycą typu 1, jak i cukrzycą typu 2. Przyczyną może być m.in.:

• niewystarczające działanie stosowanego leczenia;
• trudności w przestrzeganiu zaleceń dotyczących diety i aktywności fizycznej;
• progresja choroby;
• inne czynniki wpływające na kontrolę glikemii.

Podwyższonej hemoglobiny glikowanej nie należy więc traktować wyłącznie jako nieprawidłowy wynik laboratoryjny. Jest przede wszystkim wskaźnikiem długoterminowej kontroli glikemii i może sygnalizować zwiększone ryzyko powikłań cukrzycy. Jeśli wynik pozostaje powyżej indywidualnego celu, lekarz może zdecydować o modyfikacji stylu życia, częstszym monitorowaniu glikemii lub zmianie leczenia.

Jak anemia, warianty hemoglobiny i żywotność krwinek czerwonych wpływają na wynik HbA1c?

HbA1c jest uzależniona nie tylko od stężenia glukozy, ale również od czasu życia erytrocytów. Hemoglobina znajduje się w czerwonych krwinkach przez cały okres ich funkcjonowania, dlatego wszelkie zaburzenia wpływające na ich powstawanie, przeżycie lub rozpad mogą zmieniać wynik badania. Średnia żywotność erytrocytu wynosi około 120 dni.

Niedokrwistość a wynik HbA1c

W przypadku anemii z niedoboru żelaza HbA1c może być fałszywie zawyżone. Jednym z możliwych mechanizmów jest zwiększenie udziału starszych erytrocytów w krążeniu, które miały więcej czasu na glikację hemoglobiny.

Odwrotna sytuacja może wystąpić w przypadku stanów, w których erytrocyty są szybciej usuwane z krążenia. Anemia hemolityczna, krwotok lub inne przyczyny skrócenia czasu przeżycia czerwonych krwinek mogą prowadzić do fałszywie zaniżonego HbA1c, ponieważ erytrocyty mają mniej czasu na kontakt z glukozą i glikację hemoglobiny.

Podobny problem może pojawić się po transfuzji krwi. Wprowadzenie do organizmu erytrocytów pochodzących od dawcy powoduje powstanie populacji krwinek o różnym wieku, co może utrudnić prawidłową interpretację HbA1c.

Oznacza to, że niedokrwistość nie zawsze wpływa na HbA1c w ten sam sposób. Kierunek i wielkość zmian zależą od rodzaju niedokrwistości oraz mechanizmu wpływającego na żywotność erytrocytów.

Warianty hemoglobiny a wiarygodność HbA1c

Na wynik badania mogą wpływać również warianty hemoglobiny, czyli nieprawidłowe odmiany tego białka. Przykładami są HbS, HbC i HbE, a także podwyższone stężenie hemoglobiny płodowej HbF.

Nie oznacza to jednak, że obecność wariantu hemoglobiny zawsze uniemożliwia prawidłowe oznaczenie HbA1c. Wpływ hemoglobinopatii na wynik zależy od konkretnego wariantu oraz zastosowanej metody laboratoryjnej.

Niektóre metody oznaczania HbA1c, w tym określone odmiany HPLC (wysokosprawnej chromatografii cieczowej) oraz metod immunochemicznych, mogą być podatne na interferencje związane z wariantami hemoglobiny. Dlatego w przypadku osób z rozpoznaną hemoglobinopatią wynik należy interpretować z uwzględnieniem zastosowanej metody oznaczenia.

Warianty hemoglobiny mogą wpływać na dokładność pomiaru HbA1c, natomiast zaburzenia żywotności erytrocytów mogą powodować fałszywie zawyżone lub zaniżone wartości wskaźnika.

Jeśli wynik HbA1c nie odpowiada wartościom glukozy obserwowanym w codziennych pomiarach, lekarz może podejrzewać, że wskaźnik nie odzwierciedla rzeczywistej glikemii. W diagnostyce cukrzycy może wówczas oprzeć się na kryteriach dotyczących stężenia glukozy we krwi, natomiast do monitorowania leczenia wykorzystać m.in. regularne pomiary glukozy, system ciągłego monitorowania glikemii (CGM) lub oznaczenie fruktozaminy.

Jak obniżyć hemoglobinę glikowaną?

Obniżenie HbA1c jest jednym z celów leczenia cukrzycy. Ponieważ wynik odzwierciedla średnie stężenie glukozy z kilku ostatnich tygodni, jego poprawa wymaga systematycznego ograniczania hiperglikemii, a nie jednorazowego działania.

Na poziom HbA1c wpływają przede wszystkim sposób żywienia, aktywność fizyczna, masa ciała, stosowane leki oraz sposób monitorowania glikemii. Plan postępowania powinien być dostosowany do typu cukrzycy i indywidualnej sytuacji pacjenta.

Zmiany w stylu życia

Zmiany w stylu życia są ważnym elementem kontroli stężenia glukozy we krwi. U osób z nadwagą lub otyłością redukcja masy ciała może poprawić wrażliwość insulinową i ułatwić osiągnięcie docelowego HbA1c.

W codziennym żywieniu warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

• ograniczenie produktów bogatych w cukry dodane i wysoko przetworzonej żywności;
• zwiększenie udziału warzyw i produktów bogatych w błonnik;
• wybieranie produktów pełnoziarnistych zamiast wysoko oczyszczonych produktów zbożowych;
• odpowiednią podaż białka;
• ograniczenie nadmiaru kalorii, jeśli występuje nadwaga lub otyłość;
• dostosowanie ilości i rodzaju węglowodanów do indywidualnych zaleceń.

Nie ma konieczności całkowitego eliminowania wszystkich produktów zawierających węglowodany. Znaczenie ma całokształt diety, ilość spożywanych węglowodanów, ich jakość oraz dopasowanie posiłków do leczenia i aktywności fizycznej.

Aktywność fizyczna

Regularny wysiłek fizyczny zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę i może poprawiać kontrolę glikemii. Dla większości dorosłych zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo, o ile nie ma przeciwwskazań zdrowotnych.

Dobrym wyborem może być m.in. szybki marsz, jazda na rowerze, pływanie czy inne aktywności aerobowe. Warto również uwzględnić ćwiczenia oporowe, które pomagają utrzymać masę mięśniową.

Aktywność fizyczna powinna być dopasowana do wieku, kondycji, rodzaju cukrzycy i stosowanego leczenia. U osób przyjmujących insulinę lub leki zwiększające ryzyko hipoglikemii konieczne może być dodatkowe monitorowanie glikemii podczas zwiększania aktywności.

Farmakoterapia: jak leki przeciwcukrzycowe pomagają obniżyć HbA1c?

Jeśli zmiana stylu życia nie pozwala osiągnąć odpowiedniej kontroli glikemii, lekarz może rozpocząć lub zmodyfikować leczenie farmakologiczne. Dobór preparatu zależy m.in. od typu cukrzycy, poziomu HbA1c, masy ciała, funkcji nerek i serca, ryzyka hipoglikemii oraz chorób współistniejących.

W leczeniu cukrzycy typu 2 stosuje się leki o różnych mechanizmach działania. Jedną z grup są inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT2), nazywane również flozynami. Należą do nich m.in. dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna.

Inhibitory SGLT2 zmniejszają stężenie glukozy we krwi poprzez ograniczenie jej zwrotnego wchłaniania w nerkach i zwiększenie wydalania glukozy z moczem. Dzięki temu mogą obniżać poziom HbA1c. Ich stosowanie wiąże się również zwykle z niewielkim zmniejszeniem masy ciała i ciśnienia tętniczego.

Ryzyko hipoglikemii podczas stosowania inhibitorów SGLT2 w monoterapii jest niewielkie, jednak może zwiększyć się, gdy leki te są stosowane jednocześnie z insuliną lub niektórymi innymi lekami przeciwcukrzycowymi.

Znaczenie flozyn nie ogranicza się jednak wyłącznie do obniżania HbA1c. U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów mogą one przynosić korzyści związane z ochroną układu sercowo-naczyniowego i nerek, dlatego wybór konkretnego leku powinien uwzględniać również choroby współistniejące.

Inhibitory SGLT2 nie są odpowiednie dla każdego pacjenta. Przy ich stosowaniu należy uwzględnić m.in. czynność nerek, ryzyko odwodnienia oraz możliwość wystąpienia infekcji układu moczowo-płciowego. W określonych sytuacjach klinicznych, np. podczas ciężkiej choroby, przed niektórymi zabiegami lub przy przedłużonym głodzeniu, lekarz może zalecić czasowe odstawienie leku.

Poza inhibitorami SGLT2 w leczeniu cukrzycy typu 2 stosuje się również inne grupy leków, m.in.:

• metforminę;
• agonistów receptora GLP-1;
• podwójnych agonistów GIP/GLP-1;
• inhibitory DPP-4;
• pochodne sulfonylomocznika.

Wybór konkretnego preparatu zawsze powinien wynikać z indywidualnej sytuacji pacjenta.

W przypadku cukrzycy typu 1 podstawą leczenia pozostaje insulina. Jej dawki powinny być dostosowywane do zapotrzebowania organizmu, spożywanych posiłków, aktywności fizycznej oraz wyników monitorowania glikemii.

Nie należy samodzielnie zmieniać dawek leków ani odstawiać terapii na podstawie pojedynczego wyniku HbA1c. Zmiana leczenia powinna być przeprowadzona po konsultacji z lekarzem, ponieważ zbyt intensywne obniżanie glikemii może prowadzić do hipoglikemii.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące hemoglobiny glikowanej