Migrena hemiplegiczna – co to, przyczyny, objawy, leczenie

Najważniejsze informacje:

• Migrena hemiplegiczna to rzadki typ migreny charakteryzujący się dodatkowymi objawami neurologicznymi, takimi jak niedowłady, paraliż połowy ciała, problemy z chodzeniem i utrzymywaniem równowagi.
• Przyczyny migreny hemiplegicznej są złożone, ale choroba ma zwykle podłoże genetyczne i występuje również u bliskich krewnych pacjenta.
• Migrenie hemiplegicznej towarzyszą inne objawy neurologiczne – aura. Przede wszystkim zaburzenia widzenia i czucia. 
• Leczenie skupia się na łagodzeniu objawów i zapobieganiu atakom migreny.

Migrena hemiplegiczna jest jednym z typów przypadłości charakteryzującym się współwystępowaniem poważnych zaburzeń neurologicznych, które mogą przypominać udar mózgu. Pacjenci, oprócz klasycznych objawów aury migrenowej, takich jak zaburzenia widzenia, czy mowy, doświadczają również niedowładów i paraliżu połowy ciała. Przypadłość ma podłoże genetyczne, dlatego ryzyko zwiększa się u osób, których krewni mają zdiagnozowaną migrenę hemiplegiczną.

Czym jest migrena hemiplegiczna – co to jest?

Migrena hemiplegiczna, nazywana również połowiczoporaźną, jest specyficznym rodzajem migreny, który obok klasycznych objawów bólowych i aury manifestuje się również poważnymi zaburzeniami neurologicznymi przypominającymi udar. 

Przypadłość występuje stosunkowo rzadko, ale objawy bywają wyjątkowo intensywne i zwykle uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. U pacjentów z migreną hemiplegiczną obserwuje się niedowłady, paraliż jednostronny, zaburzenia równowagi i problemy z chodzeniem. Dlatego, w przypadku pierwszego ataku, konieczna jest szybka i dokładna diagnostyka wykluczająca udar mózgu lub inne schorzenia neurologiczne.  

Migrena hemiplegiczna zazwyczaj nie trwa dłużej niż 72 godziny, ale zdarza się, że pacjenci przez jakiś czas mają słabszą pamięć i orientację. 

Migrena hemiplegiczna – objawy

Migrena hemiplegiczna jest zespołem poważnych objawów neurologicznych towarzyszących migrenie z aurą. Symptomy mogą różnić się intensywnością i czasem trwania, ale najczęściej rozwijają się stopniowo w ciągu kilku minut. Zwykle w pierwszym etapie pacjent doświadcza mrowienia i drętwienia lub bólu, które przechodzą w osłabienie siły mięśniowej i paraliż połowiczny (hemiplegię). Dodatkowo mogą występować również inne zaburzenia neurologiczne, takie jak:

• problemy z chodzeniem i wykonywaniem precyzyjnych ruchów,
• zaburzenia równowagi, 
• trudności z formułowaniem zdań i mową,
• zaburzenia widzenia – migotanie, błyski, chwilowa utrata wzroku.

Migrenie hemiplegicznej towarzyszy typowy dla dolegliwości silny ból głowy, często z charakterystycznymi mdłościami i nadwrażliwością na bodźce.

Zwykle choroba ujawnia się w dzieciństwie lub wczesnej młodości, a częstotliwość ataków maleje wraz z wiekiem.

Przyczyny migreny hemiplegicznej

Najczęstszą przyczyną migreny hemiplegicznej są uwarunkowania genetyczne. Naukowcy ustalili, że mutacje występujące w genach kanałów jonowych – CACNA1A oraz SCN1A i określonych enzymów przekazywane są dzieciom. Zdarza się, że choroba diagnozowana jest tylko u jednej osoby w rodzinie, co może wskazuje na tzw. postać samoistną i może wynikać z innej mutacji genowej. 

Ataki migreny hemiplegicznej mogą być prowokowane przez czynniki wyzwalające (stres, określone produkty spożywcze, głód, zmęczenie, hormony), podobnie jak w przypadku innych postaci migreny. 

Migrena hemiplegiczna – diagnostyka

Rozpoznanie migreny hemiplegicznej wymaga dokładnych badań diagnostycznych, pozwalających wykluczyć inne przyczyny zaburzeń neurologicznych i hemiplegii. Zazwyczaj lekarz po przeprowadzeniu wywiadu medycznego i badań fizykalnych zleca odpowiednie badania obrazowe, przede wszystkim rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową głowy oraz badania naczyniowe. Brak nieprawidłowości może być wskazaniem do przeprowadzenia analizy genetycznej. U większości pacjentów stwierdza się obecność mutacji charakterystycznych dla migreny hemiplegicznej.

Migrena hemiplegiczna – leczenie przypadłości

Głównym celem leczenia migreny hemiplegicznej jest łagodzenie objawów oraz zmniejszenie częstotliwości i nasilenia ataków.

Leczenie objawowe polega na stosowaniu leków przeciwbólowych oraz (ewentualnie) leków przeciwwymiotnych. W profilaktyce migreny hemiplegicznej wykorzystuje się leki przeciwpadaczkowe (np. topiramat), beta-blokery (np. propranolol) czy antydepresanty (przede wszystkim amitriptilinę).

Przy tej postaci migreny nie stosuje się leków przeciwmigrenowych, takich jak tryptany i ergotamina (alkaloid sporyszu).