Czy depresja może powodować kołatanie serca?

Najważniejsze informacje

• Depresja może wiązać się z kołataniem serca, szczególnie gdy towarzyszą jej lęk, silne emocje lub przewlekły stres.
• Objawy depresji mogą mieć charakter somatyczny i obejmować m.in. przyspieszone tętno, duszność, ból w klatce piersiowej czy uczucie napięcia w ciele.
• Kołatanie serca nie zawsze ma podłoże psychiczne – może być również objawem zaburzeń rytmu serca, chorób układu krążenia, zaburzeń hormonalnych czy działania niektórych leków.
• Nowe lub nawracające kołatanie warto skonsultować z lekarzem, szczególnie jeśli towarzyszą mu ból w klatce piersiowej, duszność, zawroty głowy lub utrata przytomności.

Depresja wpływa nie tylko na zdrowie psychiczne. Obniżony nastrój, lęk i przewlekły stres mogą wywoływać również objawy fizyczne, w tym uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca. Czy depresja może powodować kołatanie serca? Tak, ale nie każde kołatanie ma podłoże psychiczne. Sprawdź, jak mogą być ze sobą związane depresja, układ nerwowy i układ krążenia oraz kiedy dolegliwości wymagają konsultacji lekarskiej.

Depresja a kołatanie serca – jaka jest zależność?

Kołatanie serca to zaburzenia bicia serca, może być odbierane jako przyspieszone, mocne, trzepoczące lub nierówne bicie. Pojedyncze epizody mogą pojawiać się również u osób zdrowych, np. pod wpływem silnych emocji, wysiłku, kofeiny czy stresu.

• Depresja może powodować kołatanie serca lub sprzyjać jego pojawianiu się, zwłaszcza gdy współwystępują z nią lęk i przewlekłe napięcie. Objawy depresji często obejmują bowiem nie tylko obniżony nastrój, utratę zainteresowań czy brak energii, ale również dolegliwości fizyczne.
• U osoby z depresją mogą pojawić się m.in. przyspieszone tętno, duszność, uczucie ściskania lub dyskomfortu w klatce piersiowej, zawroty głowy czy uczucie „guli w gardle”. Są to objawy somatyczne, które mogą towarzyszyć zarówno depresji, jak i zaburzeniom lękowym.
• Nie można jednak stwierdzić, że każde kołatanie serca u osoby z depresją jest skutkiem choroby psychicznej. Przyczyny kardiologiczne i inne choroby somatyczne trzeba w razie potrzeby wykluczyć podczas rozszerzonej diagnostyki.

Kołatanie serca a układ nerwowy – jak zdrowie psychiczne wpływa na serce?

Pracę serca reguluje m.in. autonomiczny układ nerwowy, który odpowiada za funkcje organizmu niezależne od naszej woli. Reaguje on na emocje, stres i sytuacje wymagające mobilizacji. Podczas silnych emocji organizm uruchamia reakcję stresową. Zwiększa się wówczas aktywność układu współczulnego, a do krwi uwalniane są m.in. adrenalina i noradrenalina. Może to przyspieszać pracę serca i sprawiać, że jego bicie staje się bardziej odczuwalne.

Przewlekły stres również może wpływać na funkcjonowanie autonomicznego układu nerwowego. Badania wskazują na związek depresji ze zmianami regulacji autonomicznej, m.in. zmniejszeniem zmienności rytmu serca (HRV). Sama zmiana HRV nie zawsze jest jednak przyczyną kołatania i nie można na jej podstawie rozpoznawać depresji.

U części osób szczególnie silny wpływ na odczuwanie pracy serca może mieć lęk. Gdy pojawia się niepokój, pacjent zaczyna zwracać większą uwagę na bicie serca. Odczuwane kołatanie zwiększa z kolei lęk, co może jeszcze bardziej nasilać objawy. W ten sposób może powstać błędne koło:

lęk → przyspieszone lub mocniej odczuwane bicie serca → niepokój o zdrowie → jeszcze większe napięcie → nasilenie kołatania

Zaburzenia lękowe i przewlekły stres a kołatanie serca

Kołatanie serca może występować zarówno w przebiegu depresji, jak i zaburzeń lękowych. Te problemy mogą również współwystępować. Silne emocje, napad lęku lub długotrwałe napięcie mogą powodować przyspieszenie tętna. Niektóre osoby opisują wtedy mocne bicie serca, trzepotanie w klatce piersiowej albo wrażenie, że serce „przeskakuje”.

Podobne dolegliwości mogą pojawiać się przy przewlekłym stresie. Organizm pozostaje wtedy częściej w stanie pobudzenia, co może wpływać na pracę układu sercowo-naczyniowego. Warto jednak zachować ostrożność z określeniem „nerwica serca”. Kołatanie może mieć podłoże psychiczne, ale może również wynikać z arytmii lub innej choroby. Sam charakter objawów nie wystarcza więc do ustalenia przyczyny.

Depresja a układ krążenia – czy depresja zwiększa ryzyko chorób serca?

Związek między depresją a układem sercowo-naczyniowym jest bardziej złożony niż samo występowanie kołatania serca. Badania wskazują na zależność między depresją a zwiększonym ryzykiem chorób układu krążenia. U osób z depresją obserwuje się m.in. zmiany w regulacji autonomicznej, na co wpływać może również:

• przewlekły stres;
• mniejsza aktywność fizyczna;
• zaburzenia snu;
• palenie tytoniu;
• dieta;
• inne czynniki związane ze stylem życia.

Depresja nie jest jednak bezpośrednim powodem choroby serca u każdej osoby. Zależność ta jest wieloczynnikowa, a poszczególne elementy mogą wzajemnie na siebie wpływać. Dlatego dbanie o zdrowie psychiczne jest jednocześnie jednym z elementów dbania o ogólny stan zdrowia. Dotyczy to szczególnie osób, które mają już choroby układu krążenia lub inne czynniki ryzyka.

Czy depresja może wpływać na ciśnienie tętnicze?

Stres i silne emocje mogą przejściowo powodować wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie tętna. Nie należy jednak zakładać, że każde podwyższone ciśnienie jest skutkiem depresji. Jeśli podwyższone wartości ciśnienia powtarzają się, warto skonsultować je z lekarzem i wykonywać pomiary zgodnie z jego zaleceniami. Dotyczy to również osób, które przyjmują leki na nadciśnienie.

Kołatanie serca przy depresji – jakie inne objawy mogą się pojawić?

Depresja może powodować wiele objawów fizycznych. Ich charakter i nasilenie różnią się u poszczególnych osób.

Oprócz kołatania serca mogą pojawić się:

• uczucie szybkiego lub mocnego bicia serca;
• duszność lub wrażenie braku powietrza;
• dyskomfort lub ból w klatce piersiowej;
• zawroty głowy;
• uczucie napięcia w ciele;
• problemy ze snem;
• przewlekłe zmęczenie;
• bóle głowy lub dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Takie objawy mogą mieć różne przyczyny. Mogą towarzyszyć depresji lub zaburzeniom lękowym, ale występują również w wielu chorobach somatycznych. Objawów nie należy więc automatycznie przypisywać depresji. Jeśli są nowe, nasilają się lub utrzymują, potrzebna może być konsultacja lekarska.

Leczenie depresji a kołatanie serca – co może pomóc?

Jeśli lekarz stwierdzi, że kołatanie ma związek z depresją, lękiem lub przewlekłym napięciem, leczenie powinno koncentrować się przede wszystkim na przyczynie. W leczeniu depresji stosuje się m.in. psychoterapię, farmakoterapię lub połączenie obu metod. Dobór postępowania zależy od rodzaju i nasilenia objawów oraz indywidualnej sytuacji pacjenta.

Pomocne może być również ograniczenie czynników, które dodatkowo pobudzają układ nerwowy, takich jak nadmiar kofeiny, nikotyna, alkohol czy niedobór snu. Regularna, dostosowana do możliwości aktywność fizyczna może wspierać zarówno zdrowie psychiczne, jak i układ sercowo-naczyniowy.

Techniki relaksacyjne a kołatanie serca

Jeśli kołatanie pojawia się w związku z napięciem lub lękiem, niektórym osobom pomagają ćwiczenia oddechowe, relaksacja mięśni czy inne techniki zmniejszające pobudzenie. Nie należy jednak traktować ich jako zamiennika diagnostyki. Jeśli przyczyna kołatania nie została jeszcze ustalona, szczególnie ważne jest wcześniejsze wykluczenie problemów dotyczących serca lub innych chorób.

Leki przeciwdepresyjne a kołatanie serca

Niektóre leki mogą wpływać na pracę serca lub ciśnienie tętnicze. Dotyczy to również części leków stosowanych w psychiatrii. Ryzyko zależy m.in. od konkretnego preparatu, dawki, innych przyjmowanych leków oraz stanu zdrowia pacjenta. Dlatego jeśli kołatanie serca pojawia się po rozpoczęciu leczenia depresji, zmianie dawki lub włączeniu kolejnego leku, warto powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu. Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawki leku.

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić wykonanie EKG lub inne badania, szczególnie jeśli istnieją dodatkowe czynniki ryzyka zaburzeń rytmu.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące depresji i kołatania serca