Trazodon (Trazodonum)
Rozpocznij e-konsultację po Receptę Online bez wychodzenia z domu.

Najważniejsze informacje:
- Trazodon to lek przeciwdepresyjny z grupy antagonistów i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SARI).
- Stosowany jest przede wszystkim w leczeniu depresji, w tym depresji z towarzyszącym lękiem.
- Wykazuje działanie sedatywne, dlatego może być szczególnie przydatny u pacjentów, u których depresji towarzyszą zaburzenia snu. W leczeniu samej bezsenności może być stosowany poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label).
- Podczas terapii należy unikać alkoholu, ponieważ może on nasilać działanie uspokajające trazodonu.
Leki z trazodonem:
Trazodon to lek przeciwdepresyjny o specyficznym profilu farmakologicznym, stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych. Jego właściwości sprawiają, że sposób stosowania oraz dobór dawki wymagają uwzględnienia indywidualnej sytuacji pacjenta. Przed rozpoczęciem terapii warto poznać zasady przyjmowania leku, możliwe działania niepożądane, przeciwwskazania i interakcje z innymi substancjami.
Co to jest trazodon i jak działa?
Trazodon (łac. trazodonum) to syntetyczny lek przeciwdepresyjny, należący do grupy antagonistów i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SARI – serotonin antagonist and reuptake inhibitor). Jest pochodną triazolopirydyny i wykazuje wielokierunkowe działanie na układ serotoninergiczny. Działanie trazodonu polega przede wszystkim na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny oraz antagonizowaniu wybranych receptorów serotoninowych. Dokładny mechanizm odpowiedzialny za działanie przeciwdepresyjne trazodonu nie został jednak w pełni poznany.
Trazodon antagonizuje receptory serotoninowe 5-HT2A i 5-HT2C, a jednocześnie hamuje wychwyt zwrotny serotoniny. Dzięki temu jego profil farmakologiczny różni się od klasycznych selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Trazodon jako lek przeciwdepresyjny wykazuje również działanie przeciwlękowe i sedatywne.
Substancja oddziałuje ponadto na inne receptory, m.in. histaminowe H1 oraz adrenergiczne α1. Antagonizm wobec tych receptorów przyczynia się do działania uspokajającego i nasennego trazodonu, a blokada receptorów α1 może również powodować niedociśnienie ortostatyczne.
Na co stosuje się trazodon? Wskazania
Wskazania do stosowania trazodonu obejmują przede wszystkim leczenie objawów depresji, w tym depresji przebiegającej z lękiem. W zależności od konkretnego preparatu i jego charakterystyki produktu leczniczego wskazania mogą obejmować również wybrane zaburzenia lękowe. Dobór leczenia zależy od obrazu klinicznego pacjenta oraz nasilenia objawów.
Ze względu na działanie sedatywne trazodonu lek może być szczególnie przydatny u pacjentów, u których depresji lub zaburzeniom lękowym towarzyszą problemy ze snem. Trazodon może wpływać na jakość i ciągłość snu, jednak leczenie samej bezsenności trazodonem jest zastosowaniem off-label, czyli wykraczającym poza zarejestrowane wskazania.
W praktyce klinicznej zastosowanie trazodonu poza wskazaniami rejestracyjnymi może obejmować m.in.:
- bezsenność, zwłaszcza gdy współistnieje z depresją lub lękiem,
- zaburzenia snu towarzyszące innym zaburzeniom psychicznym,
- sytuacje, w których pożądane jest połączenie działania przeciwdepresyjnego z działaniem sedatywnym.
U osób w podeszłym wieku trazodon może być stosowany w leczeniu depresji, również w przypadku współistniejących zaburzeń snu lub lęku. W tej grupie konieczne jest jednak zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na większe ryzyko senności, niedociśnienia ortostatycznego i innych działań niepożądanych.
Jak stosować trazodon? Dawkowanie
Prawidłowe dawkowanie trazodonu ustala lekarz indywidualnie, uwzględniając m.in. wskazanie, nasilenie objawów, wiek pacjenta, jego stan zdrowia oraz stosowane jednocześnie leki. Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od niższej dawki, a następnie stopniowo ją zwiększa, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych i dobrać dawkę odpowiednią do potrzeb pacjenta.
W leczeniu depresji u dorosłych dawka początkowa zależy od konkretnego preparatu i może wynosić 150 mg na dobę. Trazodon może być przyjmowany w jednej dawce wieczorem lub w dawkach podzielonych, zależnie od zastosowanej dawki i postaci leku. Ze względu na działanie sedatywne przyjmowanie pojedynczej dawki wieczorem może być korzystne u pacjentów, u których występują zaburzenia snu.
W razie potrzeby lekarz może stopniowo zwiększać dawkę. W leczeniu ambulatoryjnym maksymalna dawka może wynosić 300 mg na dobę, natomiast w leczeniu szpitalnym, w ciężkich przypadkach, stosuje się dawki do 600 mg na dobę. Dokładny schemat zależy jednak od konkretnego produktu leczniczego i zaleceń lekarza.
Ważne jest również, aby przyjmować trazodon zgodnie z zaleceniami dotyczącymi posiłków. W przypadku części preparatów zaleca się przyjmowanie leku po posiłku, ponieważ pokarm wpływa na jego wchłanianie i może zmniejszać ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych. Nie należy samodzielnie zmieniać sposobu przyjmowania leku ani pomijać posiłku, jeśli zalecenia dotyczące danego preparatu wskazują na przyjmowanie go po jedzeniu.
Odstawianie trazodonu powinno odbywać się stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nagłe przerwanie leczenia, szczególnie po dłuższym stosowaniu, może prowadzić do wystąpienia objawów odstawiennych, dlatego dawkę zwykle zmniejsza się stopniowo.
Trazodon – jakie są przeciwwskazania i środki ostrożności?
Nie każdy pacjent może bezpiecznie stosować trazodon. Przeciwwskazania do stosowania trazodonu obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu, a także ostre zatrucie alkoholem lub lekami nasennymi oraz ostry zawał mięśnia sercowego. Zakres przeciwwskazań należy każdorazowo odnosić do charakterystyki konkretnego preparatu.

Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym zaburzeniami rytmu serca, zaburzeniami przewodzenia, wydłużeniem odstępu QT lub innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko zaburzeń rytmu. Trazodon może powodować niedociśnienie ortostatyczne, a także wpływać na repolaryzację serca. Ostrożność jest szczególnie ważna u osób przyjmujących jednocześnie leki mogące wydłużać odstęp QT.
Trazodon należy stosować ostrożnie u pacjentów z padaczką, zwłaszcza unikając nagłego zwiększania lub zmniejszania dawki. Szczególnej uwagi wymagają również osoby z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, szczególnie w przypadku ciężkich zaburzeń. Trazodon jest w znacznym stopniu metabolizowany w wątrobie, a u pacjentów z jej niewydolnością może być konieczne odpowiednie dostosowanie leczenia. W ciężkich zaburzeniach czynności nerek zaleca się ostrożność. W przypadku zaburzeń wątroby lekarz może również rozważyć okresowe monitorowanie jej funkcji.
Szczególne środki ostrożności dotyczą także osób w podeszłym wieku, u których częściej mogą występować senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne. Trazodon wymaga również ostrożności u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu, zaburzeniami gospodarki elektrolitowej oraz niektórymi innymi chorobami współistniejącymi.
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, podczas stosowania trazodonu należy zwracać uwagę na nasilenie myśli lub zachowań samobójczych, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki. Większe ryzyko dotyczy m.in. osób z wcześniejszymi zachowaniami samobójczymi oraz pacjentów w wieku poniżej 25 lat. W przypadku pojawienia się lub nasilenia takich objawów konieczny jest pilny kontakt z lekarzem.
Trazodon a inne leki – interakcje
Kwestia tego, jak wygląda łączenie trazodonu z innymi lekami, jest istotna dla bezpieczeństwa terapii. Trazodon może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny, czynność ośrodkowego układu nerwowego oraz metabolizm wątrobowy.
Nie należy stosować trazodonu jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Konieczne jest również zachowanie odpowiedniego odstępu między zakończeniem leczenia IMAO a rozpoczęciem terapii trazodonem i odwrotnie, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego preparatu. Ryzyko zespołu serotoninowego zwiększa się również podczas jednoczesnego stosowania trazodonu z innymi lekami serotoninergicznymi, m.in. SSRI, SNRI, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, tryptanami czy litem.
Należy zachować ostrożność przy stosowaniu leków obniżających ciśnienie tętnicze, ponieważ interakcje trazodonu mogą prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Jednoczesne stosowanie trazodonu z alkoholem lub innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może natomiast nasilać senność i zaburzenia sprawności psychomotorycznej.
Trazodon jest metabolizowany przede wszystkim z udziałem enzymu CYP3A4. Silne inhibitory tego enzymu, m.in. niektóre leki przeciwgrzybicze i antybiotyki makrolidowe, mogą zwiększać stężenie trazodonu we krwi i ryzyko działań niepożądanych. Ostrożności wymagają również połączenia z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT, ze względu na możliwość zwiększenia ryzyka zaburzeń rytmu serca.
Jakie są możliwe skutki uboczne trazodonu?
Jak każda farmakoterapia, również leczenie trazodonem wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Skutki uboczne trazodonu mogą pojawić się szczególnie na początku terapii i w części przypadków ustępują lub zmniejszają swoje nasilenie w trakcie leczenia. Ich występowanie i nasilenie zależą m.in. od dawki, indywidualnej reakcji organizmu oraz stosowanych jednocześnie leków.
Do częściej występujących działań niepożądanych trazodonu należą:
- senność, zmęczenie i zawroty głowy,
- ból głowy,
- suchość w jamie ustnej,
- nudności, wymioty, niestrawność, biegunka lub zaparcia,
- niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia,
- niedociśnienie ortostatyczne, szczególnie podczas zmiany pozycji z leżącej lub siedzącej na stojącą,
- kołatanie serca.
W rzadkich przypadkach działania niepożądane trazodonu mogą mieć poważniejszy charakter. Szczególnej uwagi wymaga priapizm, czyli przedłużający się, często bolesny wzwód niezwiązany z pobudzeniem seksualnym. Jest to stan wymagający natychmiastowej pomocy medycznej, ponieważ nieleczony może prowadzić do trwałego uszkodzenia prącia.
Ze względu na działanie antagonistyczne wobec receptorów α1 trazodon może powodować niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, a niekiedy omdlenia. Dlatego bezpieczne stosowanie trazodonu wymaga ostrożnego wstawania, szczególnie na początku leczenia oraz po zwiększeniu dawki.
Rzadko mogą wystąpić również poważne reakcje, takie jak zespół serotoninowy, zwłaszcza podczas jednoczesnego stosowania trazodonu z innymi lekami zwiększającymi aktywność serotoninergiczną. W przypadku wystąpienia m.in. silnego pobudzenia, drżeń, sztywności mięśni, zaburzeń świadomości lub wysokiej gorączki należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, szczególnie na początku leczenia oraz po zmianie dawki należy obserwować pacjenta pod kątem nasilenia myśli lub zachowań samobójczych. W przypadku ich wystąpienia konieczny jest pilny kontakt z lekarzem.
Czy trazodon jest dostępny bez recepty?
Nie. Trazodon jest lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Stosowanie go powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza, który dobiera dawkę i sposób leczenia odpowiednio do wskazania oraz stanu zdrowia pacjenta.
Trazodon a alkohol – czy można łączyć?
Podczas leczenia trazodonem należy unikać spożywania alkoholu. Etanol może nasilać działanie uspokajające trazodonu, powodując większą senność, zawroty głowy i zaburzenia sprawności psychomotorycznej. Połączenie może być szczególnie niebezpieczne u osób przyjmujących również inne leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.
Po jakim czasie działa trazodon i kiedy widać efekty?
Działanie trazodonu o charakterze uspokajającym i nasennym może być odczuwalne już po przyjęciu pierwszych dawek, choć reakcja na lek jest indywidualna. Na efekt przeciwdepresyjny trzeba natomiast poczekać dłużej – pierwsza poprawa może pojawić się po kilku tygodniach regularnego stosowania, a pełny efekt leczenia może wymagać dłuższego czasu. Nie należy samodzielnie przerywać terapii, jeśli poprawa nie pojawi się od razu.
Czy trazodon silnie uzależnia?
Trazodon nie jest uznawany za lek uzależniający i nie wykazuje typowego potencjału uzależniającego charakterystycznego dla niektórych leków nasennych czy przeciwlękowych. Nie oznacza to jednak, że można go odstawiać nagle. Po przerwaniu dłuższego leczenia mogą wystąpić objawy odstawienne, dlatego dawkę należy zmniejszać stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Czy trazodon powoduje tycie?
Zwiększenie masy ciała nie należy do najczęściej występujących działań niepożądanych trazodonu, ale u części pacjentów może się pojawić. Zmiana masy ciała może być również związana z poprawą apetytu i stanu psychicznego w przebiegu leczenia depresji. Nie można więc uznać trazodonu za lek całkowicie neutralny pod względem wpływu na masę ciała.
Jak bezpiecznie odstawić trazodon?
Odstawianie trazodonu powinno odbywać się po konsultacji z lekarzem. Zwykle zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby ograniczyć ryzyko objawów odstawiennych, takich jak niepokój, drażliwość, zaburzenia snu, nudności czy ból głowy. Tempo redukcji dawki jest ustalane indywidualnie i zależy m.in. od stosowanej dawki oraz długości leczenia.
Czy trazodon można brać rano?
Trazodon może powodować senność i działanie sedatywne, dlatego w przypadku stosowania pojedynczej dawki często przyjmuje się ją wieczorem. Nie oznacza to jednak, że trazodonu nie można stosować rano. W zależności od dawki, postaci preparatu i indywidualnej reakcji pacjenta lekarz może zalecić inną porę przyjmowania lub podział dawki na część poranną i wieczorną.
Czy trazodon wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów?
Tak. Trazodon może powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i spowolnienie reakcji, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować na początku leczenia oraz po zwiększeniu dawki. Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, jeśli lek powoduje u pacjenta senność, zawroty głowy lub inne objawy ograniczające sprawność psychomotoryczną.

