Walsartan (Valsartanum)

Walsartan należy do leków, które wpływają na układ renina–angiotensyna–aldosteron i pomagają regulować ciśnienie tętnicze oraz gospodarkę wodno-elektrolitową. Stosuje się go nie tylko w nadciśnieniu, ale także w wybranych przypadkach niewydolności serca i po zawale mięśnia sercowego. Jak działa walsartan, kiedy lekarz może go zalecić, jak prawidłowo go dawkować i na co uważać podczas terapii?

Co to jest walsartan i jak działa?

Walsartan to selektywny antagonista receptora angiotensyny II typu 1 (AT1). Należy do grupy leków określanych jako sartany lub ARB (ang. angiotensin receptor blockers). Jego działanie polega na blokowaniu wpływu angiotensyny II na receptor AT1.

Angiotensyna II jest hormonem, który powoduje skurcz naczyń krwionośnych oraz pobudza wydzielanie aldosteronu. W efekcie zwiększa się opór naczyniowy, a organizm zatrzymuje więcej sodu i wody. Zablokowanie receptora AT1 przez walsartan prowadzi do rozszerzenia naczyń i ograniczenia działania aldosteronu, co pomaga zmniejszyć ciśnienie tętnicze oraz obciążenie serca.

Walsartan nie hamuje enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), dlatego nie wpływa na rozkład bradykininy w taki sposób jak inhibitory ACE. Z tego względu suchy, uporczywy kaszel charakterystyczny dla części pacjentów przyjmujących inhibitory ACE występuje podczas stosowania sartanów znacznie rzadziej.

Mechanizm działania na układ sercowo-naczyniowy

Blokowanie receptora AT1 zmniejsza napięcie ścian naczyń i ogranicza wpływ angiotensyny II na serce oraz nerki. Dzięki temu walsartan obniża ciśnienie tętnicze bez bezpośredniego wpływania na częstość pracy serca.

W niewydolności serca działanie leku zmniejsza obciążenie serca i ogranicza niekorzystne następstwa nadmiernej aktywacji układu renina–angiotensyna–aldosteron. U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów po zawale mięśnia sercowego pomaga ograniczyć dalsze niekorzystne zmiany w lewej komorze serca.

Na co stosuje się walsartan? Wskazania

Walsartan znajduje zastosowanie w kilku ważnych schorzeniach układu sercowo-naczyniowego. Zakres wskazań zależy od konkretnego preparatu i jego dawki. Obejmuje przede wszystkim:

• pierwotne nadciśnienie tętnicze u dorosłych;
• nadciśnienie tętnicze u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat;
• objawową niewydolność serca u dorosłych, w określonych sytuacjach klinicznych, m.in. gdy pacjent nie toleruje inhibitorów ACE lub nie może stosować beta-adrenolityków;
• stan po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego u stabilnych klinicznie dorosłych pacjentów z objawową niewydolnością serca lub bezobjawową niewydolnością skurczową lewej komory.

Walsartan w leczeniu nadciśnienia tętniczego

W nadciśnieniu walsartan pomaga zmniejszyć opór naczyniowy i obniżyć wartości ciśnienia tętniczego. Regularne leczenie nadciśnienia ma znaczenie przede wszystkim w profilaktyce powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak:

• udar mózgu;
• zawał mięśnia sercowego;
• niewydolność serca.

Lek można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. U dzieci i młodzieży dawkę dobiera się przede wszystkim na podstawie masy ciała i uzyskanego efektu przeciwnadciśnieniowego.

Walsartan po zawale mięśnia sercowego

Walsartan można stosować u stabilnych klinicznie dorosłych pacjentów po świeżo przebytym zawale, jeśli występuje u nich objawowa niewydolność serca lub bezobjawowa niewydolność skurczowa lewej komory. Leczenie można rozpocząć od 12 godzin do 10 dni po zawale, jeśli stan pacjenta jest stabilny. Terapia rozpoczyna się od małej dawki, a następnie dawkę stopniowo zwiększa się do maksymalnej dawki tolerowanej przez pacjenta.

Walsartan w niewydolności serca

Walsartan ogranicza wpływ nadmiernie aktywnego układu renina–angiotensyna–aldosteron, który odgrywa istotną rolę w rozwoju i progresji niewydolności serca. Lek można stosować u dorosłych pacjentów z objawową niewydolnością serca, m.in. gdy nie można zastosować inhibitora ACE.

Jak stosować walsartan? Dawkowanie

Dawkowanie walsartanu zależy od choroby, wieku pacjenta, czynności nerek i wątroby oraz odpowiedzi na leczenie. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków, popijając wodą.

Nadciśnienie tętnicze u dorosłych

Zwykle leczenie rozpoczyna się od 80 mg raz na dobę. W zależności od odpowiedzi na terapię lekarz może zwiększyć dawkę do 160 mg, a następnie – jeśli jest to konieczne – do maksymalnie 320 mg raz na dobę. Pełny efekt przeciwnadciśnieniowy rozwija się stopniowo. Ocenę skuteczności leczenia przeprowadza się zazwyczaj po kilku tygodniach regularnego przyjmowania leku.

Niewydolność serca

W przypadku niewydolności serca leczenie rozpoczyna się od 40 mg dwa razy na dobę. Następnie lekarz stopniowo zwiększa dawkę, jeśli pacjent dobrze toleruje terapię. Docelowo można stosować 160 mg dwa razy na dobę, o ile pozwala na to stan kliniczny pacjenta.

Pobierz aplikację

Receptomat w telefonie!

Dbaj o zdrowie tak jak Ci wygodnie!

Aplikacja Receptomat to innowacyjne rozwiązanie telemedyczne, które pozwala dbać o ciągłość leczenia w prosty sposób. Usługi medyczne są dostępne dla Ciebie przez 7 dni w tygodniu! Umów się na teleporadę, prześlij dokumentację medyczną, ustaw powiadomienia o lekach. Wygodnie, szybko, niezawodnie.

Pobierz naszą aplikację

Stan po świeżym zawale mięśnia sercowego

Leczenie rozpoczyna się od 20 mg 2 razy na dobę, a następnie dawkę stopniowo zwiększa się w zależności od tolerancji. Maksymalna dawka docelowa może wynosić 160 mg 2 razy na dobę. Terapię można rozpocząć od 12 godzin do 10 dni po zawale u pacjentów stabilnych klinicznie.

Nadciśnienie tętnicze u dzieci i młodzieży

U pacjentów w wieku od 6 do 18 lat dawkę ustala się na podstawie masy ciała:

• przy masie ciała poniżej 35 kg dawka początkowa wynosi zwykle 40 mg raz na dobę;
• przy masie ciała 35 kg lub większej dawka początkowa wynosi zwykle 80 mg raz na dobę.

Dalsze zwiększanie dawki zależy od uzyskanej kontroli ciśnienia i konkretnego preparatu.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki?

Jeżeli pacjent zapomni przyjąć walsartan, powinien zrobić to możliwie szybko. Jeśli jednak zbliża się pora kolejnej dawki, należy pominąć zapomnianą tabletkę i kontynuować leczenie według ustalonego schematu. Nie należy przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej.

Walsartan – przeciwwskazania i środki ostrożności

Walsartan jest na ogół dobrze tolerowany, ale istnieją sytuacje, w których jego stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności.

• Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na walsartan lub którąkolwiek substancję pomocniczą danego preparatu.
• Walsartanu nie należy stosować w ciąży. Leki blokujące układ renina–angiotensyna–aldosteron mogą powodować poważne uszkodzenia płodu, szczególnie w II i III trymestrze. W przypadku planowania ciąży lekarz powinien rozważyć zmianę leczenia na lek odpowiedni dla kobiet ciężarnych.
• Przeciwwskazaniem jest też ciężkie zaburzenie czynności wątroby, marskość żółciowa oraz cholestaza. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby bez cholestazy dawka walsartanu może wymagać ograniczenia. Dla części preparatów nie powinna ona przekraczać 80 mg na dobę.
• Walsartan może wpływać na czynność nerek, dlatego szczególnej ostrożności wymagają osoby z chorobami nerek, zwężeniem tętnic nerkowych, niewydolnością serca lub odwodnieniem. Przed rozpoczęciem terapii i w jej trakcie lekarz może kontrolować stężenie kreatyniny i potasu. Ryzyko pogorszenia czynności nerek jest większe m.in. u pacjentów odwodnionych oraz przy jednoczesnym stosowaniu niektórych leków wpływających na nerki.
• Walsartan może zwiększać stężenie potasu we krwi. Dlatego bez konsultacji z lekarzem nie należy przyjmować suplementów potasu ani stosować zamienników soli zawierających potas. Ostrożność jest szczególnie ważna u osób z niewydolnością nerek i niewydolnością serca.

Walsartan a inne leki – interakcje

Walsartan może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na czynność nerek, gospodarkę elektrolitową oraz układ renina–angiotensyna–aldosteron.

NLPZ

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy diklofenak, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu. U osób starszych, odwodnionych lub z zaburzeniami czynności nerek połączenie to może dodatkowo zwiększać ryzyko pogorszenia funkcji nerek. W przypadku długotrwałego stosowania NLPZ lekarz może zalecić kontrolę czynności nerek.

Nie należy jednak utożsamiać wszystkich dawek kwasu acetylosalicylowego z NLPZ stosowanymi przeciwzapalnie. Małe dawki kwasu acetylosalicylowego stosowane w profilaktyce sercowo-naczyniowej mają inne zastosowanie i nie powinny być samodzielnie odstawiane.

Leki i preparaty zwiększające stężenie potasu

Szczególnej ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie walsartanu z:

• suplementami potasu;
• zamiennikami soli zawierającymi potas;
• lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas;
• innymi lekami mogącymi zwiększać stężenie potasu.

Takie połączenia mogą prowadzić do hiperkaliemii, dlatego w razie konieczności ich zastosowania lekarz może zalecić regularne badania krwi.

Inhibitory ACE i aliskiren

Jednoczesne stosowanie leków blokujących różne elementy układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek. Z tego powodu łączenie sartanu z inhibitorem ACE nie jest rutynowo zalecane. Wyjątkowe zastosowanie takiej terapii wymaga nadzoru specjalisty. Połączenie walsartanu z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek.

Lit

Walsartan może zwiększać stężenie litu we krwi i tym samym ryzyko jego toksycznego działania. Jeśli oba leki muszą być stosowane jednocześnie, konieczna jest odpowiednia kontrola stężenia litu.

Jakie są możliwe skutki uboczne walsartanu?

Walsartan jest zazwyczaj dobrze tolerowany. Działania niepożądane mogą jednak wystąpić, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki.

Do najczęściej obserwowanych należą:

• zawroty głowy;
• ból głowy;
• zmęczenie;
• niedociśnienie tętnicze;
• zaburzenia czynności nerek;
• zwiększenie stężenia potasu we krwi.

Zawroty głowy i osłabienie mogą być szczególnie odczuwalne przy zbyt dużym obniżeniu ciśnienia. W takiej sytuacji warto skonsultować z lekarzem dawkowanie oraz inne stosowane leki.

Poważne działania niepożądane

Do poważniejszych, choć rzadszych problemów należy pogorszenie czynności nerek oraz hiperkaliemia. Podwyższone stężenie potasu może przez długi czas nie dawać charakterystycznych objawów, dlatego znaczenie mają regularne badania laboratoryjne u pacjentów z grup ryzyka.

W rzadkich przypadkach może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, objawiający się nagłym obrzękiem twarzy, warg, języka lub gardła. Jeśli pojawią się trudności w oddychaniu albo połykaniu, konieczna jest natychmiastowa pomoc medyczna.