Azytromycyna (Azithromycinum)
Rozpocznij e-konsultację po Receptę Online bez wychodzenia z domu.

Najważniejsze informacje:
- Azytromycyna to antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym (a w większych dawkach bakteriobójczym) wobec bakterii wrażliwych na działanie substancji.
- Leki zawierające azytromycynę wykorzystywane są przy zakażeniach bakteryjnych górnych i dolnych dróg oddechowych, ucha środkowego, skóry i tkanek miękkich, spojówek oraz w rumieniu wędrującym u osób dorosłych i dzieci.
- Azytromycyna dostępna jest w postaci tabletek powlekanych, kapsułek, granulatu do wytworzenia zawiesiny oraz kropli do oczu. Wszystkie leki zawierające azytromycynę dostępne są wyłącznie na receptę.
Leki zawierające azytromycyna:
Azytromycyna — co to jest, jak działa
Azytromycyna to antybiotyk azalidowy zaliczany do grupy makrolidów nowej generacji. Substancja jest pochodną erytromycyny. Azytromycyna wykazuje działanie bakteriostatyczne, a podany w większych dawkach również bakteriobójcze wobec:
- M. pneumoniae;
- Ureaplasma;
- Legionella;
- Chlamydia;
- ziarenkowce gram-dodatnie Streptococcus (m.in. S. pneumoniae);
- ziarenkowce gram-ujemne Moraxella;
- krętki: Borrelia burgdorferi, Treponema
- bakterie spiralne: Helicobacter, Camphylobacter;
- pałeczki gram-ujemne: H. influenzae, Bordetella petrussis;
- maczugowce: Corynebacterium diphteriae;
- nietypowe prątki: Mycobacterium avium complex.
Mniejszą aktywność wykazują również wobec:
- Listeria;
- Staphylococcus;
- Peptostreptococcus;
- Clostridium.
Działanie azytromycyny opiera się o jej zdolność przyłączania się do określonej podjednostki w komórce bakteryjnej i zahamowania syntezy białka.
Azytromycyna dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, gromadzi się w fagocytach i wraz z nimi przedostaje się do tkanek objętych procesem zapalnym. Stężenie azytromycyny w surowicy jest 100 razy mniejsze niż w tkankach. Biologiczny okres półtrwania (czas kiedy stężenie substancji spada do połowy wartości maksymalnej) wynosi 68 godzin, co umożliwia przyjmowanie leku raz na dobę. Leczenie przy wykorzystaniu azytromycyny trwa zwykle od 1 do 5 dni.
Azytromycyna — na co, wskazania
Azytromycyna jest antybiotykiem o działaniu bakteriostatycznym oraz bakteriobójczym (przy zastosowaniu większych dawek) wykorzystywanym do leczenia zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na działanie substancji.
Wskazania do zastosowania azytromycyny (antybiotyku):
- bakteryjne zakażenia górnych dróg oddechowych (zapalenie gardła, migdałków, zatok);
- bakteryjne zakażenie dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli oraz zapalenie płuc o przebiegu łagodnym lub umiarkowanie ciężkim);
- ostre zapalenie ucha środkowego;
- zakażenie skóry i tkanek miękkich (ropne zapalenie skóry, trądzik pospolity, róża, liszajec);
- rumień wędrujący (Borelioza z Lyme);
- choroby przenoszone drogą płciową (zakażenia wywołane przez Chlamydia trachomatis przebiegające bez powikłań);
- zapalenie spojówek (ropne lub jagliczne).
Azytromycynę na trądzik stosuje się tylko w przypadku leczenia dolegliwości u osób dorosłych.
Azytromycyna — jak stosować, dawkowanie
Decyzję o konieczności zastosowania preparatów z azytromycyną podejmuje lekarz na podstawie badania. Wybór konkretnego preparatu i dawki leku uzależniony jest od konkretnej dolegliwości, wieku i wagi pacjenta.
Należy przestrzegać dokładnych zaleceń lekarza.
Na rynku farmaceutycznym dostępne są różne postacie preparatów zawierających azytromycynę: tabletki powlekane, kapsułki, granulat do wytworzenia zawiesiny, krople do oczu.
Azytromycyna — dawkowanie:
- zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, ucha oraz skóry i tkanek miękkich:
-
- dorośli i dzieci powyżej 45 kg — 500 mg 1 raz dziennie przez 3 dni lub pierwszego dnia 500 mg, a przez kolejne 3 dni po 250 mg;
- dzieci poniżej 45 kg — 10 mg/kg mc. 1 raz dziennie przez 3 dni;
- choroby przenoszone drogą płciową (chlamydia):
-
- dorośli i dzieci powyżej 45 kg — jednorazowo 1 g;
- rumień wędrujący:
-
- dorośli i dzieci powyżej 45 kg — pierwszego dnia dawka 1 g, a przez kolejne 4 dni po 500 mg;
- dzieci poniżej 45 kg — pierwszego dnia 20 mg/ kg mc., a przez kolejne 4 dni 10 mg/kg mc.;
- trądzik pospolity:
-
- dorośli — azytromycyna 500 mg 1 raz dziennie przez 3 dni, a później 500 mg raz na tydzień przez 9 tygodni (6 g/całą kurację);
- zapalenie spojówek:
-
- dorośli i dzieci (od 1 dnia życia) —1 kropla 2 razy dziennie przez 3 dni.
Zastosowanie tabletek u dzieci możliwe jest tylko wtedy, gdy osiągają masę umożliwiającą przyjęcie dawki 125 g (najmniejszej) i są w stanie ją połknąć. W przeciwnym razie konieczne jest wykorzystanie granulatu do sporządzenia zawiesiny.
Azytromycyna — przeciwwskazania, środki ostrożności
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do przyjmowania leków jest nadwrażliwość na azytromycynę lub erytromycynę.
Należy zachować ostrożność u pacjentów:
- z wydłużonym odstępem QT (wrodzonym lub nabytym) lub innymi zaburzeniami rytmu serca;
- z zaburzeniami elektrolitowymi (szczególnie w przypadku hipokaliemii i hipomagnezemii);
- z ciężką niewydolnością krążenia;
- z zaburzeniami neurologicznymi i psychicznymi;
- z zespołem miastenicznym.
Stosowanie azytromycyny w ciąży dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają zagrożenie dla płodu. Nie zaleca się przyjmowania azytromycyny w pierwszym trymestrze ciąży.

Azytromycyna może być stosowana w okresie karmienia piersią. Substancja przenika do mleka matki w bardzo małym stężeniu, o niewielkim znaczeniu klinicznym. Azytromycyna zawarta w mleku nie ma wpływu na rozwój karmionych nim niemowląt. Istnieje niewielkie ryzyko wystąpienia przejściowego zapalenia błony śluzowej żołądka lub jelit związane z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej.
Azytromycyna — interakcje z innymi lekami
W wyniku stosowania azytromycyny z niektórymi lekami może dojść do interakcji. Dlatego należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach leczniczych, również tych dostępnych bez recepty.
W przypadku konieczności przyjmowania azytromycyny leki, na które należy zwrócić szczególną uwagę to:
- preparaty wpływające na wydłużenie odstępu QT (np. przeciwarytmiczne z klasy Ia i III, terfenadyna i cisapryd);
- środki zobojętniające sok żołądkowy — zmniejszają stężenie maksymalne azytromycyny o ok. 25-30% (zalecana jest zachowanie 2 h przerwy pomiędzy lekami);
- leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) — należy badać czas protrombinowy, ponieważ może wystąpić zwiększona skłonność do krwawień;
- substraty CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym — azytromycyna może hamować układ enzymatyczny;
- digoksyna — azytromycyna może powodować zwiększenie jej stężenia;
- cyklosporyna — zalecane jest monitorowanie stężenia i ewentualne modyfikacja dawki;
- alkaloidy sporyszu — może dojść do niedokrwienia w wyniku skurczu obwodowych naczyń krwionośnych;
- astemizol, triazolam, alfentanym — podejrzewa się, że może dojść do nieznanych interakcji, dlatego zalecana ostrożność.
Azytromycyna — skutki uboczne
Jak wszystkie substancje lecznicze azytromycyna może powodować działania niepożądane, które nie muszą wystąpić u każdego pacjenta.
Częste działania niepożądane po azytromycynie (występujące częściej niż u 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów):
- nudności;
- wymioty;
- biegunka;
- bóle i skurcze w obrębie jamy brzusznej.
Niezbyt częste działania niepożądane po azytromycynie (występujące częściej niż u 1 na 1000, ale rzadziej niż u 1 na 100):
- bóle i zawroty głowy;
- senność;
- drgawki;
- zaburzenia węchu i smaku;
- luźne stolce;
- jadłowstręt;
- wzdęcia;
- zaburzenia trawienia;
- świąd i wysypka na skórze;
- utrata przytomności;
- bóle stawów;
- stany zapalne pochwy.
Rzadkie działania niepożądane po azytromycynie (występujące częściej niż u 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów):
- niepokój, lęk;
- zachowania agresywne;
- nerwowość;
- nadmierna ruchliwość;
- bezsenność;
- parestezje;
- małopłytkowość;
- zaburzenia narządów zmysłów (widzenia, słuchu);
- zapalenie języka;
- zaburzenia rytmu serca;
- obniżenie ciśnienia tętniczego;
- zaparcia;
- rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy;
- zapalenie trzustki;
- żółtaczka;
- zapalenie wątroby;
- niewydolność wątroby;
- śródmiąższowe zapalenie nerek;
- ostra niewydolność nerek;
- obrzęk naczynioruchowy;
- ciężkie skórne reakcje alergiczne;
- kandydoza;
- wstrząs anafilaktyczny.
Po podaniu azytromycyny do worka spojówkowego obserwuje się zwykle miejscowe działania niepożądane.
Bardzo często (częściej niż u 1 na 10 pacjentów):
- swędzenie;
- pieczenie;
- kłucie.
Często (częściej niż u 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów):
- lepkość powiek;
- uczucie ciała obcego;
- zaburzenia ostrości widzenia.
Niezbyt często lub rzadko (u 1 na 1000 lub u 1 na 10 000 pacjentów):
- alergiczne zapalenie spojówek;
- zapalenie rogówki;
- nadwrażliwość oczu;
- przekrwienie spojówek;
- łzawienie;
- wyprysk lub rumień powiek.
Czy można kupić azytromycynę bez recepty?
Nie. Wszystkie preparaty zawierające azytromycynę dostępne są wyłącznie na receptę.
Erytromycyna a azytromycyna — czym się różnią?
Azytromycyna i erytromycyna należą do makrolidów, antybiotyków o charakterystycznej budowie i mechanizmie działania polegającym na blokowaniu syntezy białka w komórce bakteryjnej. Azytromycyna jest pochodną erytromycyny i należy do makrolidów II generacji. W porównaniu z I generacją (erytromycyną) wykazuje się lepszą dostępnością biologiczną, trwałością, tolerancją i przedłużonym działaniem.
Azytromycyna a słońce — czy można się opalać w czasie przyjmowania antybiotyku?
Rzadko, ale zdarza się, że preparaty zawierające azytromycynę wywołują reakcje fotoalergiczne, dlatego zaleca się unikania przebywania na słońcu w czasie przyjmowania preparatu.
Azytromycyna — zamienniki
Ze względu na to, że poszczególne leki z azytromycyną dostępne są w różnorodnych dawkach i opakowaniach, stosunkowo łatwo znaleźć zamiennik dla pierwotnego (przepisanego) preparatu.
Azytromycyna a picie alkoholu — czy można łączyć, reakcje
Badania nie wykazały interakcji pomiędzy alkoholem a azytromycyną. Ulotki preparatów zawierających substancję nie zawierają informacji na ten temat. Należy pamiętać, że alkohol osłabia zdolności regeneracyjne organizmu oraz może nasilać zaburzenia żołądkowo-jelitowe związane z przyjmowaniem alkoholu.
Azytromycyna a tabletki antykoncepcyjne — czy antybiotyk może osłabiać skuteczność antykoncepcji?
Uważa się, że azytromycyna nie wpływa na skuteczność doustnych preparatów antykoncepcyjnych. Ponieważ antybiotyki mogą wywoływać zaburzenia żołądkowo jelitowe osłabiające wchłanianie hormonów, a także wpływać na mikrobiotę odpowiedzialną za ich metabolizm, niektóre towarzystwa naukowe rekomendują, aby w trakcie antybiotykoterapii i przez kilka dni po jej zakończeniu stosować dodatkową metodę antykoncepcji.
Czy można leczyć chlamydię azytromycyną?
Zakażenie chlamydią jest jednym ze wskazań do zastosowania azytromycyny. Przyjęcie jednorazowej dawki antybiotyku (azytromycyna 1 g) to podstawowa terapia wykorzystywana w leczeniu zakażeń układu moczowo-płciowego wywołanych przez C. trachomatis.
Antybiotyk azytromycyna na zatoki — czy jest skuteczny?
Azytromycyna należy do antybiotyków makrolidowych wykazujących skuteczność w leczeniu bakteryjnego zapalenia zatok. Zwykle wykorzystuje się ją w przypadku nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe, stanowiące tzw. leki I rzutu.
Azytromycyna na covid — czy można stosować?
Azytromycyna jest substancją wykazującą skuteczność wobec wrażliwych na nią bakterii. Dotychczasowe badania nie wykazały, żeby przyjmowanie azytromycyny istotnie wpływało na przebieg choroby covid-19, chociaż w warunkach laboratoryjnych zauważono, że substancja wpływa na zmniejszenie aktywności wirusa oraz stanu zapalnego.
Ze względu na zagrożenie wystąpienia oporności bakterii na działanie leków przeciwbakteryjnych, nie zaleca się podawania azytromycyny u pacjentów chorych na covid-19, u których nie doszło do wtórnego zakażenia bakteryjnego.

