Co jest lepsze – Ozempic czy Mounjaro?

Najważniejsze informacje

• Ozempic i Mounjaro to nowoczesne leki inkretynowe stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz – przy odpowiednich wskazaniach – otyłości. 
• Choć bywają ze sobą bezpośrednio porównywane, nie są lekami identycznymi i różnią się zarówno mechanizmem działania, jak i profilem skuteczności i bezpieczeństwa.
• Mounjaro (tirzepatyd) wykazuje większą skuteczność w redukcji masy ciała.
• Ozempic (semaglutyd) ma lepiej udokumentowane działanie sercowo-naczyniowe i jest częściej refundowany przez NFZ.
• Oba leki mogą powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, a Mounjaro może obniżać skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej.
• O wyborze terapii zawsze decyduje lekarz, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjenta, choroby współistniejące, tolerancję leczenia oraz możliwości finansowe.

Dynamiczny rozwój farmakoterapii metabolicznej sprawił, że pacjenci i lekarze mają dziś do dyspozycji leki, które jeszcze kilka lat temu były poza zasięgiem codziennej praktyki klinicznej. Ozempic i Mounjaro należą do preparatów, które realnie zmieniły podejście do leczenia cukrzycy typu 2 i otyłości, ale jednocześnie wywołały wiele pytań dotyczących ich miejsca w terapii. Różnice między nimi nie sprowadzają się wyłącznie do „siły działania” czy tempa utraty kilogramów – obejmują także bezpieczeństwo długoterminowe, dostępność w systemie ochrony zdrowia oraz dopasowanie do konkretnego profilu pacjenta. W tym artykule wyjaśniamy, jak świadomie porównywać oba leki i dlaczego odpowiedź na pytanie „który jest lepszy?” rzadko bywa jednoznaczna.

Mechanizm działania – czym różni się semaglutyd od tirzepatydu?

Zrozumienie mechanizmu działania obu leków pomaga wyjaśnić, dlaczego ich skuteczność leczenia – zwłaszcza w odchudzaniu – może się różnić.

Jak działa Ozempic (semaglutyd)?

Ozempic jest analogiem GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu-1) – hormonu jelitowego wydzielanego po posiłku. Jego działanie obejmuje:

• stymulację wydzielania insuliny w sposób zależny od glukozy,
• hamowanie wydzielania glukagonu,
• spowolnienie opróżniania żołądka,
• zwiększenie uczucia sytości i zmniejszenie apetytu.

Dzięki temu lek skutecznie poprawia kontrolę glikemii i sprzyja redukcji masy ciała. Mechanizm ten jest dobrze poznany i potwierdzony wieloletnimi badaniami klinicznymi.

Jak działa Mounjaro (tirzepatyd)?

Mounjaro to pierwszy w swojej klasie podwójny agonista receptorów GLP-1 i GIP (glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego). Oprócz efektów znanych z analogów GLP-1:

• poprawia wrażliwość tkanek na insulinę,
• silniej wpływa na regulację apetytu,
• potęguje redukcję tkanki tłuszczowej.

Synergiczne działanie dwóch hormonów inkretynowych tłumaczy większą skuteczność tirzepatydu w odchudzaniu, ale może też wiązać się z inną tolerancją leczenia, zwłaszcza na początku terapii.

Skuteczność w leczeniu otyłości i cukrzycy – co mówią badania?

Porównania obu leków były przedmiotem wielu analiz, zarówno badań klinicznych, jak i danych z codziennej praktyki lekarskiej.

Redukcja masy ciała

Dane z analiz real-world (m.in. Truveta, JAMA Network) pokazują, że tirzepatyd prowadzi do większej i szybszej utraty masy ciała niż semaglutyd.

Po około 12 miesiącach terapii:

• ≥5% redukcji masy ciała:
  • tirzepatyd – ok. 80% pacjentów
  • semaglutyd – ok. 65-70% pacjentów
• ≥15% redukcji masy ciała:
  • tirzepatyd – ok. 40% pacjentów
  • semaglutyd – ok. 15-20% pacjentów
• średnia utrata masy ciała:
  • tirzepatyd – ok. 15%
  • semaglutyd – ok. 8-10%

Dla pacjentów z dużą otyłością może to mieć istotne znaczenie kliniczne.

Kontrola cukrzycy typu 2

Oba leki:

• znacząco obniżają HbA1c,
• zmniejszają ryzyko hipoglikemii (przy monoterapii),
• poprawiają parametry metaboliczne.

Mounjaro częściej pozwala osiągnąć normoglikemię, zwłaszcza u pacjentów, u których wcześniejsze leczenie analogiem GLP-1 było niewystarczające.

Z kolei Ozempic ma ugruntowaną pozycję i długoterminowe dane bezpieczeństwa.

Profil bezpieczeństwa i działania niepożądane

Przed rozpoczęciem terapii zarówno nad lekiem Ozempic, jak i Mounjaro konieczne jest dokładne omówienie możliwych działań niepożądanych oraz potencjalnych interakcji lekowych. Pozwala to odpowiednio przygotować pacjenta i zwiększa bezpieczeństwo leczenia.

Najczęstsze skutki uboczne (obu leków)

Na początku terapii lub w okresie zwiększania dawki najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:

• nudności i wymioty,
• biegunka lub zaparcia,
• bóle brzucha, uczucie pełności i wzdęcia,
• wyraźne zmniejszenie apetytu.

Dolegliwości te mają zazwyczaj łagodny charakter (do umiarkowanego) i u większości pacjentów stopniowo ustępują wraz z adaptacją organizmu do leku. Ryzyko ich nasilenia można zmniejszyć poprzez powolne, stopniowe zwiększanie dawki oraz przestrzeganie zaleceń dietetycznych.

Rzadkie, ale poważne powikłania

Choć występują sporadycznie, wymagają pilnej konsultacji lekarskiej i odstawienia leku do czasu diagnostyki:

• ostre zapalenie trzustki,
• choroby pęcherzyka żółciowego (np. kamica, zapalenie),
• nasilona hipoglikemia, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie insulinę lub pochodne sulfonylomocznika.

Pacjent powinien zostać poinformowany o objawach alarmowych, takich jak silny, utrzymujący się ból brzucha, wymioty czy nagłe osłabienie.

Mounjaro a antykoncepcja hormonalna

Wpływ Mounjaro (tirzepatydu) na skuteczność antykoncepcji hormonalnej doustnej wynika z jego mechanizmu działania na przewód pokarmowy. Tirzepatyd silnie spowalnia opróżnianie żołądka, szczególnie na początku leczenia oraz po zwiększeniu dawki. 

W praktyce oznacza to, że tabletka antykoncepcyjna może dłużej zalegać w żołądku, a substancje czynne (estrogen i/lub progestagen) mogą być wchłaniane wolniej lub w mniejszym stopniu w jelicie cienkim. To z kolei może prowadzić do obniżenia stężenia hormonów we krwi, a tym samym do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji doustnej.

W związku z tym zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji (np. mechanicznej) w trakcie terapii oraz przez 4 tygodnie po jej zakończeniu lub po każdej modyfikacji dawki. Kwestia ta powinna być zawsze indywidualnie omówiona z lekarzem.

Koszty terapii i refundacja w Polsce

Aspekt finansowy często odgrywa istotną rolę w wyborze leczenia i realnie wpływa na możliwość jego długoterminowego kontynuowania.

Ozempic – refundacja NFZ

Ozempic jest refundowany przez NFZ u wybranych pacjentów z cukrzycą typu 2, którzy spełniają ściśle określone kryteria kliniczne (m.in. dotyczące przebiegu choroby oraz wcześniej stosowanych terapii). W ramach refundacji:

• miesięczny koszt leczenia najczęściej wynosi ok. 30-150 zł, w zależności od poziomu odpłatności i dawki,
• u niektórych pacjentów, np. seniorów 75+, lek może być dostępny bezpłatnie.

W przypadku stosowania poza wskazaniami refundacyjnymi (np. w leczeniu otyłości bez rozpoznanej cukrzycy typu 2) Ozempic jest lekiem pełnopłatnym. W takiej sytuacji:

• miesięczny koszt terapii wynosi zazwyczaj ok. 350-600 zł, w zależności od dawki i apteki.

Mounjaro – brak refundacji

Mounjaro nie jest obecnie objęte refundacją NFZ, co oznacza, że:

• całkowity koszt leczenia ponosi pacjent,
• miesięczny koszt terapii wynosi średnio:
  • ok. 950-1200 zł przy niższych dawkach (2,5-5 mg),
  • ok. 1300-1700 zł przy dawkach wyższych (10-15 mg),
• dostępność w aptekach bywa okresowo ograniczona, co może utrudniać regularne kontynuowanie leczenia.

W praktyce warto uwzględnić, że zarówno w przypadku Ozempicu, jak i leku Mounjaro ciągłość długoterminowej terapii ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania efektów metabolicznych oraz redukcji masy ciała. Z tego względu koszty leczenia powinny być realnie dopasowane do możliwości pacjenta już na etapie wyboru preparatu.

Dla kogo Ozempic, a dla kogo Mounjaro?

Nie istnieje jeden „lepszy” lek dla wszystkich pacjentów – wybór terapii zawsze powinien być indywidualny i oparty na stanie zdrowia, celach leczenia oraz możliwościach pacjenta.

Ozempic może być lepszym wyborem, jeśli:

• chorujesz na cukrzycę typu 2 i masz współistniejące choroby sercowo-naczyniowe,
• zależy ci na dobrze udokumentowanym działaniu kardioprotekcyjnym (zmniejszenie ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych),
• kwalifikujesz się do refundacji, co obniża koszt terapii,
• preferujesz lek o długiej historii stosowania i szerokim doświadczeniu klinicznym.

Mounjaro bywa rozważane, gdy:

• priorytetem jest maksymalna redukcja masy ciała,
• wcześniejsze terapie (dieta, aktywność fizyczna, inne leki) nie przyniosły oczekiwanych efektów,
• występuje duża otyłość (BMI >35-40) lub liczne powikłania metaboliczne,
• akceptujesz wyższy koszt leczenia w zamian za potencjalnie silniejsze działanie odchudzające.

Indywidualne dopasowanie terapii – klucz do bezpieczeństwa

Skuteczność i bezpieczeństwo leczenia zależą w dużej mierze od właściwego doboru terapii do konkretnego pacjenta. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz analizuje nie tylko wskazania medyczne, ale również potencjalne przeciwwskazania i możliwości długoterminowej współpracy terapeutycznej.

W procesie kwalifikacji brane są pod uwagę m.in.:

• choroby trzustki i pęcherzyka żółciowego, które mogą zwiększać ryzyko powikłań,
• tolerancja przewodu pokarmowego oraz wcześniejsze reakcje na leki inkretynowe,
• plany prokreacyjne i stosowana antykoncepcja, szczególnie u kobiet w wieku rozrodczym,
• choroby współistniejące, takie jak retinopatia cukrzycowa, zaawansowane schorzenia metaboliczne, osobniczy lub rodzinny rak rdzeniasty tarczycy (MTC) oraz MEN 2,
• gotowość pacjenta do trwałej zmiany stylu życia, obejmującej sposób odżywiania, aktywność fizyczną i regularność leczenia.

Należy podkreślić, że farmakoterapia stanowi wsparcie, a nie zastępstwo dla zdrowej diety i regularnej aktywności fizycznej. Najlepsze i najbardziej trwałe efekty osiąga się wtedy, gdy leczenie farmakologiczne jest elementem kompleksowego podejścia, obejmującego modyfikację stylu życia oraz systematyczną kontrolę lekarską.

FAQ 

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wyboru między lekami Ozempic a Mounjaro