Rak prostaty – objawy, rozpoznanie, leczenie, rokowania

Najważniejsze informacje

• Rak prostaty to nowotwór rozwijający się w gruczole krokowym, występujący zwykle u mężczyzn po 50. roku życia.
• Najczęściej występującym typem nowotworu jest gruczolakorak, który może różnić się stopniem agresywności.
• W początkowych stadiach choroba może nie dawać objawów, ale z czasem mogą pojawić się problemy z oddawaniem moczu (np. częste oddawanie moczu w nocy, słaby strumień). W bardziej zaawansowanych stadiach objawy obejmują ból w kościach, krew w moczu lub nasieniu, utratę masy ciała i obrzęk nóg.
• Diagnoza opiera się na badaniach przesiewowych, rezonansie magnetycznym oraz biopsji prostaty. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i może obejmować aktywny nadzór, operację (prostatektomię), radioterapię, a w przypadkach zaawansowanych leczenie hormonalne, chemioterapię oraz nowoczesne terapie molekularne.

Rak prostaty, czyli nowotwór gruczołu krokowego, jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych u mężczyzn w Polsce i na świecie. Co roku rozpoznaje się go u około 18 tysięcy polskich pacjentów, a liczba zachorowań stale rośnie. Choć nowotwór stercza jest też drugą najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych u mężczyzn (tuż po raku płuc), co podkreśla jego duże znaczenie zdrowotne. Sprawdź, co wpływa na rozwój raka prostaty, jakie są jego objawy i na czym polega leczenie.

Czym jest rak prostaty?

Rak prostaty (ICD-10: C61) to nowotwór złośliwy rozwijający się w gruczole krokowym (sterczu), czyli części męskiego układu rozrodczego. Nowotwór najczęściej pojawia się w obwodowej części gruczołu, co pozwala na wykrycie go w badaniu per rectum lub na podstawie oznaczenia stężenia PSA (antygenu swoistego dla prostaty).

Rak prostaty stanowi drugi najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u mężczyzn na całym świecie, tuż po raku skóry. Choć rozwija się powoli, w późniejszych etapach może rozprzestrzenić się do innych narządów, takich jak węzły chłonne czy kości, powodując przerzuty odległe.

Kto jest narażony na rozwój raka gruczołu krokowego?

Rak prostaty dotyka głównie mężczyzn w starszym wieku, a ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, zwłaszcza po 50. roku życia. W Polsce w 2022 roku odnotowano około 21 tysięcy nowych przypadków tego nowotworu, a liczba ta ciągle rośnie. Choć rak gruczołu krokowego jest najczęściej diagnozowany u mężczyzn powyżej 65. roku życia, to wczesne wykrycie choroby może znacznie zwiększyć szanse na skuteczne leczenie. Niestety, w późniejszych stadiach choroba może prowadzić do poważnych powikłań, w tym przerzutów do układu kostnego, co ma wpływ na ogólny stan zdrowia pacjenta.

Przyczyny i czynniki ryzyka rozwoju raka stercza

Rak prostaty rozwija się na skutek niekontrolowanego wzrostu komórek w obrębie gruczołu krokowego. Zmiana ta prowadzi do powstania guza nowotworowego, który może rosnąć w obrębie samego gruczołu lub rozprzestrzeniać się na inne części ciała, powodując przerzuty, głównie do węzłów chłonnych i układu kostnego. Sam rozwój choroby nowotworowej zależy jednak od wielu czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania.

• Wiek to najważniejszy czynnik ryzyka. Ryzyko zachorowania na raka prostaty wzrasta po 50. roku życia, a sama choroba jest zwykle diagnozowana jest po 65. roku życia. Przypadki zachorowania u młodszych mężczyzn są rzadkością, jednak mogą występować w połączeniu z innymi czynnikami.

• Kolejnym czynnikiem są uwarunkowania genetyczne. Jeśli w rodzinie występuje rak prostaty, zwłaszcza u bliskich krewnych (ojciec, brat, dziadek), ryzyko zachorowania wzrasta. Zwiększone ryzyko dotyczy również osób, które mają w historii rodziny mutacje genów, takich jak BRCA1 i BRCA2. Geny te są znane przede wszystkim w kontekście raka piersi i jajnika, ale zwiększają również ryzyko rozwoju raka prostaty.
• Istotną rolę odgrywa też pochodzenie etniczne. Mężczyźni pochodzenia afrykańskiego mają wyższe ryzyko rozwoju agresywnego raka prostaty oraz większą śmiertelność z tego powodu, w porównaniu do innych grup etnicznych.
• Dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, czerwone mięso i przetworzoną żywność, a także otyłość i brak aktywności fizycznej, również mogą sprzyjać rozwojowi choroby nowotworowej.

Rodzaje raka prostaty

Rak prostaty może przyjmować różne formy, przy czym gruczolakorak (adenocarcinoma) jest najczęstszym typem, stanowiącym około 95% przypadków.

• Gruczolakorak rozwija się głównie w obwodowej strefie gruczołu prostaty. Może różnić się pod względem stopnia agresywności, co ma wpływ na plan leczenia.
• Pozostałe formy raka prostaty, takie jak rak drobnokomórkowy czy zmiany neuroendokrynne, występują zdecydowanie rzadziej i charakteryzują się bardziej agresywnym przebiegiem. Ze względu na rzadkość tych form, szczegóły leczenia nie są tak dobrze udokumentowane jak w przypadku gruczolakoraka.

Nowotwór prostaty – stopnie złośliwości (skala Gleasona)

Stopień zaawansowania i agresywności raka prostaty ocenia się za pomocą skali Gleasona, która jest podstawowym narzędziem w planowaniu leczenia. Na podstawie tej skali histopatolog określa rodzaj utkania nowotworu, przy czym wynik od 6 do 10 wskazuje na większą złośliwość komórek rakowych. Na podstawie tej oceny lekarz może zdecydować o najbardziej odpowiedniej metodzie leczenia.

Rak prostaty – objawy

We wczesnym stadium rak prostaty zwykle nie daje żadnych objawów, co sprawia, że jego wykrycie jest trudne bez regularnych badań przesiewowych.

Łagodne objawy raka prostaty

W miarę jak rak prostaty postępuje, mogą pojawić się objawy, które początkowo przypominają symptomy łagodnego rozrostu prostaty (BPH), a także inne schorzenia ze strony układu moczowego. Warto wiedzieć, że objawy te mogą być wczesnymi sygnałami, wskazującymi na rozwój nowotworu gruczołu krokowego. Wśród nich wymienia się:

• częste oddawanie moczu, szczególnie w nocy (nykturia) – zwiększona potrzeba oddawania moczu, zwłaszcza w nocy, może być jednym z pierwszych objawów prostaty. Jest to związane z uciskiem nowotworu na cewkę moczową lub pęcherz, co utrudnia prawidłowe opróżnianie pęcherza moczowego;
• słaby, przerywany strumień moczu – zmiany w strumieniu moczu mogą sugerować, że rak prostaty wpływa na drogi moczowe, co utrudnia swobodne oddawanie moczu. Takie objawy mogą również wskazywać na obecność nowotworu w obrębie gruczołu krokowego, szczególnie gdy towarzyszy im uczucie przerwanego strumienia;
• trudności w rozpoczęciu mikcji – chory może doświadczać problemów z rozpoczęciem oddawania moczu, co jest wynikiem obstrukcji cewki moczowej, która może być spowodowana przez nowotwór gruczołu krokowego;
• uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza – pacjenci często skarżą się na uczucie, że pęcherz nie jest w pełni opróżniony, co może świadczyć o trudności w normalnym oddawaniu moczu, z powodu ucisku nowotworu na drogi moczowe;
• nagłe parcie na mocz – pojawiające się niespodziewanie uczucie parcia na mocz (zwłaszcza w nocy) może wskazywać na narastające problemy w obrębie układu moczowego, które mogą być związane z rakiem prostaty.

Objawy sygnalizujące zaawansowaną chorobę nowotworową

Z czasem u pacjentów onkologicznych można obserwować poważniejsze objawy, które wskazują na rozprzestrzenianie się komórek rakowych na inne części ciała. W przypadku raka stercza dolegliwości mogą obejmować:

• krew w moczu (hematuria) lub nasieniu (hemospermia) – obecność krwi w moczu lub nasieniu może być wynikiem uszkodzenia naczyń krwionośnych w obrębie prostaty bądź w wyniku przerzutów do innych narządów. Jest to jeden z bardziej alarmujących objawów raka prostaty i wymaga natychmiastowej konsultacji z lekarzem;
• dolegliwości bólowe w okolicy miednicy, kręgosłupa, bioder – ból w tych miejscach może świadczyć o przerzutach raka prostaty do kości. Jest to jeden z najczęstszych typów przerzutów, które występują w późniejszych stadiach choroby. Ból może być przewlekły i nasilać się podczas ruchu;
• niewyjaśniona utrata masy ciała – niekontrolowana utrata masy ciała (szczególnie w przypadku braku zmiany diety) może być oznaką zaawansowanego stopnia choroby. Może to być wynikiem obniżenia apetytu lub upośledzenia zdolności organizmu do wchłaniania składników odżywczych;
• obrzęk nóg – obrzęk nóg, zwłaszcza w połączeniu z bólem lub zmęczeniem, może być objawem wysokiej agresywności nowotworu. Zatrzymanie płynów w organizmie może wynikać z przerzutów do węzłów chłonnych lub zakłócenia przepływu limfy;
• problemy z erekcją – zmiany w funkcjonowaniu seksualnym, szczególnie problemy z erekcją, mogą być wynikiem zajęcia przez nowotwór nerwów odpowiedzialnych za erekcję. W zaawansowanych stadiach choroby leczenie raka prostaty (operacje, terapia hormonalna) również może powodować problemy z erekcją.

Rak gruczołowy – kiedy udać się do lekarza?

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących dolegliwości, zwłaszcza jeśli występują w grupie mężczyzn z wyższym ryzykiem zachorowania na raka prostaty, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Zaawansowane objawy choroby, takie jak ból kości, przerzuty do układu kostnego czy utrata masy ciała, wymagają pilnej interwencji lekarskiej, ponieważ mogą wskazywać na przerzuty odległe, które wymagają zmiany w leczeniu i dalszego monitorowania stanu pacjenta. Ocena stopnia zaawansowania choroby (stadium raka) oraz rodzajów utkania nowotworu, w tym jego złośliwości, pomaga w ustaleniu optymalnego planu leczenia.

Diagnostyka – jak rozpoznaje się raka prostaty?

Wczesne wykrycie raka prostaty jest niezbędne dla skutecznego leczenia i poprawy rokowań pacjenta. Proces diagnostyczny obejmuje zarówno badania przesiewowe, jak i bardziej zaawansowane metody, które umożliwiają dokładne określenie stopnia zaawansowania choroby oraz rodzaju utkania nowotworu.

Badania przesiewowe

Podstawą diagnostyki raka gruczołu krokowego są badania przesiewowe, które obejmują:

• oznaczenie stężenia PSA (Prostate Specific Antygen) – PSA to białko produkowane przez komórki gruczołu krokowego, którego podwyższony poziom (powyżej 4 ng/ml) może sugerować obecność nowotworu prostaty. Warto jednak pamiętać, że wzrost stężenia PSA nie zawsze oznacza raka prostaty. Taki stan może być wynikiem innych problemów zdrowotnych, jak np. łagodny rozrost prostaty (BPH), zapalenie gruczołu krokowego, a także niedawno odbyty stosunek seksualny lub niektóre leki;
• badanie per rectum (DRE) – jedno z podstawowych badań, polegające na palpacji prostaty przez odbyt, które pozwala lekarzowi ocenić wielkość, kształt i konsystencję gruczołu krokowego. Jego celem jest wykrycie twardych guzków, które mogą wskazywać na obecność nowotworu, zwłaszcza w przypadku, gdy PSA jest w granicach normy, ale pacjent zgłasza objawy sugerujące problemy z prostatą, jak np. częste oddawanie moczu.

Badania dodatkowe

W przypadku niejednoznacznych wyników badań przesiewowych zaleca się również dodatkowe badania, które obejmują:

• rezonans magnetyczny prostaty – coraz częściej wykorzystywane narzędzie diagnostyczne, szczególnie w przypadku wątpliwości po wykonaniu badania PSA i DRE. Rezonans jest niezwykle pomocny w precyzyjnym lokalizowaniu podejrzanych zmian w obrębie gruczołu krokowego. Umożliwia wykrycie guzków lub zmian nowotworowych, które mogą nie być widoczne w badaniach innych niż obrazowe. Wiele ośrodków diagnostycznych stosuje też rezonans magnetyczny przed wykonaniem biopsji prostaty, co pozwala na dokładniejsze zaplanowanie miejsca pobrania próbek;
• biopsja prostaty – jedyna metoda potwierdzenia obecności raka gruczołu krokowego. Zabieg ten jest wykonywany w przypadku podwyższonego poziomu PSA, nieprawidłowego wyniku DRE lub niejednoznacznego wyniku MRI. Biopsja polega na pobraniu małych wycinków tkanki z prostaty pod kontrolą USG, co umożliwia precyzyjne określenie lokalizacji nowotworu. Głównym celem biopsji prostaty jest potwierdzenie obecności komórek rakowych oraz określenie stopnia zaawansowania raka za pomocą skali Gleasona, która ocenia rodzaj utkania nowotworu i jego agresywność. Wyniki biopsji pozwalają na dalsze planowanie leczenia i oceny agresywności nowotworu, co jest kluczowe dla ustalenia dalszej terapii.

Określenie zaawansowania raka gruczołu krokowego

W przypadku potwierdzenia obecności raka prostaty niezbędne jest określenie stopnia zaawansowania choroby (tzw. staging). Proces ten obejmuje różne badania obrazowe, których celem jest wykrycie ewentualnych przerzutów i rozprzestrzenienia nowotworu do innych narządów. Są to:

• rezonans magnetyczny miednicy – pozwala na ocenę rozprzestrzeniania się raka w obrębie prostaty i okolicznych tkanek;
• tomografia komputerowa jamy brzusznej – stosowana w celu oceny ewentualnych przerzutów do węzłów chłonnych i innych struktur jamy brzusznej;
• scyntygrafia kości – służy do wykrywania przerzutów raka prostaty do układu kostnego, szczególnie w przypadku pacjentów z bardziej zaawansowanym nowotworem.

Rak prostaty – leczenie

Decyzja o leczeniu nowotworu stercza jest zawsze indywidualna i zależy od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, ogólny stan zdrowia, stopień zaawansowania choroby, skala Gleasona, poziom PSA i preferencje pacjenta. W terapii często bierze się pod uwagę opinię konsylium onkologicznego, które pomoże ustalić optymalną metodę leczenia, uwzględniając wszystkie dostępne opcje.

Aktywny nadzór

Aktywny nadzór to opcja leczenia dla chorych na raka niskiego ryzyka, gdzie nowotwór jest mały, oceniany jako niski w skali Gleasona, a poziom PSA pozostaje w granicach normy. W takim przypadku pacjent unika drastycznego leczenia, a zamiast tego przechodzi regularne badania, takie jak:

• oznaczenie stężenia PSA;
• badanie per rectum;
• rezonans magnetyczny;
• biopsja prostaty.

Celem aktywnego nadzoru jest uniknięcie niepotrzebnych skutków ubocznych leczenia w przypadkach, gdy rak jest uznawany za „leniwy” i nie stanowi zagrożenia w krótkim okresie. Regularne badania pozwalają na monitorowanie postępu choroby i wykrycie ewentualnych zmian w obrębie gruczołu krokowego.

Leczenie miejscowe (radykalne)

W przypadku, gdy rak prostaty jest bardziej zaawansowany, ale nie rozprzestrzenił się jeszcze poza prostatę, stosuje się leczenie radykalne, które ma na celu całkowite usunięcie nowotworu z organizmu.

• Radykalna prostatektomia to zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu całej prostaty oraz pęcherzyków nasiennych. Istnieją różne metody przeprowadzenia tego zabiegu: otwarta, laparoskopowa oraz robotyczna (np. z użyciem robota da Vinci). Leczenie operacyjne wiąże się z ryzykiem skutków ubocznych, takich jak nietrzymanie moczu i zaburzenia erekcji, jednak techniki robotyczne minimalizują ryzyko powikłań i umożliwiają szybszy powrót do zdrowia.
• Radioterapia to kolejna metoda leczenia, wykorzystująca promieniowanie jonizujące w celu zniszczenia komórek rakowych. Istnieją dwa główne rodzaje radioterapii:
  • zewnętrzna (teleterapia) – napromieniowanie prostaty z zewnątrz;
  • wewnętrzna (brachyterapia) – wprowadzenie radioaktywnych „ziaren” bezpośrednio do gruczołu krokowego.

Skutki uboczne radioterapii to m.in. problemy z pęcherzem moczowym, jelitami oraz zaburzenia erekcji. Nowoczesne technologie umożliwiają coraz bardziej precyzyjne napromieniowanie, co zmniejsza ryzyko powikłań.

Leczenie systemowe (dalsze leczenie u pacjentów z przerzutami)

W przypadku raka prostaty w stadium zaawansowanym lub z przerzutami stosuje się leczenie systemowe, które ma na celu spowolnienie rozwoju choroby i przedłużenie życia pacjenta.

• Leczenie hormonalne (ADT) – jego głównym celem jest obniżenie poziomu testosteronu, który stymuluje wzrost komórek rakowych w raku prostaty. Leczenie to może obejmować:
  • leki obniżające poziom testosteronu, dostępne w formie tabletek lub iniekcji;
  • orchidektomię – chirurgiczne usunięcie jąder, co prowadzi do trwałego obniżenia poziomu testosteronu.
• Skutki uboczne hormonoterapii to m.in. uderzenia gorąca, osłabienie popędu seksualnego, zaburzenia erekcji, osłabienie kości oraz zmęczenie.
• Chemioterapia – stosowana, gdy hormonoterapia przestaje być skuteczna. Celem jest zahamowanie wzrostu komórek rakowych, ale chemioterapia wiąże się z licznymi skutkami ubocznymi, takimi jak osłabienie odporności, wypadanie włosów, zmniejszenie apetytu czy dolegliwości bólowe;
• Nowoczesne metody leczenia – immunoterapia i celowane terapie molekularne to najnowsze podejścia w leczeniu raka prostaty. Immunoterapia wspomaga układ odpornościowy w walce z komórkami rakowymi, podczas gdy terapie molekularne skupiają się na specyficznych białkach odpowiedzialnych za rozwój nowotworu.

Rak prostaty – rokowania

Rokowania w przypadku raka prostaty zależą od wielu czynników, takich jak:

• stopień zaawansowania choroby;
• wiek pacjenta;
• ogólny stan zdrowia;
• agresywność nowotworu.

Wczesne wykrycie raka prostaty znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie i długotrwałe przeżycie. Warto jednak pamiętać, że każdy przypadek jest inny i decyzje o leczeniu powinny być podejmowane przez zespół specjalistów onkologicznych.

Czy rak prostaty jest uleczalny?

Rak prostaty może być uleczalny, szczególnie w przypadku, gdy zostanie wykryty we wczesnym stadium. W raku gruczołu krokowego o niskim ryzyku (niski Gleason, niski poziom PSA) stosowanie leczenia radykalnego (np. radykalna prostatektomia czy radioterapia) daje duże szanse na całkowite wyleczenie. W przypadkach, gdzie rak rozprzestrzenił się już poza gruczoł krokowy, leczenie ma na celu przede wszystkim kontrolowanie choroby i poprawę jakości życia.

Ile żyje się z rakiem prostaty?

Długość życia pacjentów z rakiem prostaty zależy od wielu czynników, w tym stopnia zaawansowania nowotworu.

• W przypadku raka prostaty w stadium lokalnym rokowania są zazwyczaj bardzo dobre, a pacjenci mogą żyć wiele lat po leczeniu.
• Dla pacjentów z rakiem prostaty w stadium zaawansowanym lub z przerzutami rokowania są mniej optymistyczne, ale dzięki nowoczesnym terapiom, takim jak hormonoterapia, chemioterapia czy immunoterapia, możliwe jest znaczące przedłużenie życia i poprawa jakości życia.

Rak prostaty z przerzutami – rokowania

Rak prostaty z przerzutami do innych narządów (np. kości, węzłów chłonnych, układu kostnego) jest trudniejszy do wyleczenia. W takim przypadku rokowania są zależne od miejsca i rozległości przerzutów. Leczenie obejmuje najczęściej:

• chemioterapię;
• hormonoterapię;
• leczenie wspomagające (np. radioterapię).

Dzięki nowoczesnym metodom leczenia możliwe jest jednak kontrolowanie przerzutów i wydłużenie życia pacjenta.

Życie z rakiem prostaty i po leczeniu

Po zakończeniu leczenia pacjenci z rakiem prostaty mogą doświadczać różnorodnych problemów zdrowotnych, związanych zarówno z samym leczeniem, jak i z przeżywaniem trudnych emocji. Wsparcie w tym okresie jest niezbędne, aby poprawić jakość życia i zwiększyć szanse na długoterminowe zdrowie.

• Wsparcie psychologiczne – radzenie sobie ze stresem, lękiem czy depresją to ważny element życia po leczeniu raka prostaty. Grupy wsparcia, psychologowie i terapeuci pomagają pacjentom w przystosowaniu się do życia po diagnozie. Ważne jest, by pacjent nie był sam w tym procesie i mógł liczyć na wsparcie rodziny oraz przyjaciół.
• Rehabilitacja – po zabiegach chirurgicznych, takich jak prostatektomia czy radioterapia, istotna jest rehabilitacja urologiczna, w tym ćwiczenia mięśni dna miednicy (np. ćwiczenia Kegla). Pomagają one w kontroli moczu po leczeniu, zwłaszcza w przypadku nietrzymania moczu, które jest częstym skutkiem ubocznym leczenia raka prostaty.
• Problemy z erekcją – są częstym skutkiem ubocznym leczenia raka prostaty. Istnieje jednak wiele opcji leczenia tych zaburzeń, takich jak leki, iniekcje czy nawet implanty prącia. Warto, by pacjenci rozmawiali ze swoimi lekarzami o możliwych opcjach leczenia i dostosowywali terapię do swoich indywidualnych potrzeb.
• Kontynuacja opieki – po zakończeniu leczenia raka prostaty pacjenci powinni przejść na regularne badania kontrolne, takie jak PSA i badanie per rectum, które pozwalają na monitorowanie stanu zdrowia i wykrycie ewentualnych nawrotów choroby.
• Zdrowy styl życia – ważnym elementem powrotu do zdrowia po leczeniu raka prostaty jest utrzymanie zdrowego stylu życia, obejmującego zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną i unikanie używek, takich jak palenie tytoniu. Dieta bogata w warzywa, szczególnie pomidory (zawierające likopen) oraz produkty pełnoziarniste, jest zalecana w celu wspierania ogólnego zdrowia pacjenta.
• Rola bliskich – wsparcie rodziny i przyjaciół jest nieocenione w procesie powrotu do zdrowia po leczeniu raka prostaty. Pacjent, który ma silne wsparcie emocjonalne, szybciej wraca do równowagi psychicznej i lepiej radzi sobie z trudnościami związanymi z chorobą.

Profilaktyka raka prostaty – czy można mu zapobiec?

Niestety, nie ma 100% gwarancji, że stosując jakąkolwiek metodę, uda się całkowicie zapobiec rakowi prostaty. Dzięki odpowiedniej profilaktyce można jednak znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania.

• Regularne badania przesiewowe – okresowe oznaczanie stężenia PSA oraz badanie per rectum (DRE) to podstawowe metody wykrywania wczesnych objawów choroby. Rekomendowane jest, aby mężczyźni po 50. roku życia regularnie poddawali się tym badaniom. W przypadku historii rodzinnej (rak prostaty w rodzinie), badania te powinny rozpocząć się już w wieku 40-45 lat.
• Zdrowa dieta – zaleca się spożywanie dużej ilości warzyw, owoców, w tym pomidorów (bogatych w likopen), oraz produktów pełnoziarnistych. Ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych i czerwonego mięsa może również zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka prostaty.
• Utrzymywanie prawidłowej wagi oraz unikanie otyłości – otyłość jest jednym z czynników ryzyka, który może zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu prostaty.
• Regularna aktywność fizyczna – regularne ćwiczenia, takie jak chodzenie, bieganie, czy pływanie, wspomagają zdrowie układu moczowego i poprawiają ogólną kondycję organizmu.
• Unikanie palenia tytoniu – palenie tytoniu jest czynnikiem ryzyka dla wielu rodzajów nowotworów, w tym raka prostaty. Choć głównie kojarzy się z nowotworami płuc i układu oddechowego, badania wskazują, że palenie tytoniu może również zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu prostaty oraz negatywnie wpływać na rokowania pacjentów już chorych. Rezygnacja z palenia jest zatem kluczowym krokiem w profilaktyce raka prostaty oraz w poprawie ogólnego stanu zdrowia.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące raka gruczołu krokowego