Adenomioza macicy – przyczyny, objawy i możliwe leczenie

Najważniejsze informacje:

• Adenomioza macicy to przewlekła choroba, w której gruczoły i podścielisko endometrialne występują nieprawidłowo w obrębie mięśniówki macicy.
• Do najczęstszych objawów należą bolesne miesiączki, obfite lub przedłużające się krwawienia oraz ból w obrębie miednicy.
• Choroba może przebiegać bezobjawowo, a jej objawy nie są charakterystyczne wyłącznie dla adenomiozy i mogą występować również w innych chorobach ginekologicznych.
• Diagnostyka opiera się przede wszystkim na badaniu USG przezpochwowym, a w wybranych przypadkach również na rezonansie magnetycznym.
• Adenomioza może wpływać na płodność i zwiększać ryzyko niektórych powikłań ciąży, ale jej rozpoznanie nie oznacza niepłodności.
• Leczenie dobiera się indywidualnie – może ono obejmować leki przeciwbólowe, terapię hormonalną oraz wybrane metody zabiegowe.

Adenomioza macicy to przewlekła choroba ginekologiczna, która u części kobiet może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie i jakość życia. Podobnie jak endometrioza wiąże się z obecnością tkanki endometrialnej w nieprawidłowym miejscu, jednak w adenomiozie zmiany lokalizują się w obrębie mięśniówki macicy. Choroba może powodować silne dolegliwości bólowe i obfite krwawienia, a u części pacjentek może również wiązać się z problemami z płodnością. Sprawdź, jakie są objawy adenomiozy, jak przebiega jej diagnostyka i jakie możliwości leczenia są obecnie dostępne.

Czym dokładnie jest adenomioza macicy i jak się rozwija?

Adenomioza macicy to przewlekła, łagodna choroba ginekologiczna, w której gruczoły i podścielisko endometrialne występują nieprawidłowo w obrębie mięśniówki macicy (myometrium). W warunkach prawidłowych endometrium wyścieła jamę macicy i jest oddzielone od mięśniówki m.in. przez tzw. strefę połączeniową. W adenomiozie dochodzi do zaburzenia tej granicy i wnikania tkanki endometrialnej w głąb ściany macicy. Dokładny mechanizm choroby nie jest poznany, a jedną z głównych hipotez jest wpuklanie się warstwy podstawnej endometrium do mięśniówki.

Ogniska adenomiozy reagują na zmiany hormonalne zachodzące podczas cyklu, co może prowadzić do miejscowego stanu zapalnego, mikrowylewów krwi oraz przebudowy mięśniówki. Zmiany te wpływają na kurczliwość macicy i mogą powodować bolesne miesiączki, obfite lub przedłużające się krwawienia oraz przewlekły ból miednicy. Nasilenie objawów nie zawsze odpowiada jednak rozległości zmian widocznych w badaniach obrazowych.

Adenomioza może mieć postać rozlaną lub ogniskową. W postaci rozlanej zmiany obejmują większą część mięśniówki, co może prowadzić do jej pogrubienia i powiększenia macicy. Z kolei adenomioma jest dobrze odgraniczoną, guzowatą zmianą ogniskową, zbudowaną z tkanki endometrialnej i przerośniętej mięśniówki, która może przypominać mięśniaka. U jednej pacjentki mogą współistnieć zmiany rozlane i ogniskowe.

Przebieg adenomiozy jest indywidualny i nie u każdej pacjentki dochodzi do stopniowego zwiększania się rozległości zmian. Choroba może przebiegać bezobjawowo lub powodować nasilone dolegliwości, w tym ból, obfite miesiączki czy problemy z płodnością. Sama postać rozlana lub ogniskowa nie określa automatycznie zaawansowania choroby – znaczenie mają m.in. lokalizacja i rozległość zmian, głębokość zajęcia mięśniówki oraz nasilenie objawów.

Jakie są przyczyny adenomiozy macicy?

Dokładna przyczyna adenomiozy macicy nie została dotychczas jednoznacznie ustalona. Najprawdopodobniej choroba powstaje w wyniku współdziałania kilku mechanizmów, obejmujących zaburzenia na granicy endometrium i mięśniówki macicy, procesy zapalne, zmiany hormonalne oraz czynniki genetyczne i epigenetyczne.

Najważniejsze hipotezy i czynniki związane z rozwojem adenomiozy to:

• Wpuklanie się endometrium do mięśniówki macicy – najczęściej przyjmuje się, że warstwa podstawna endometrium może przemieszczać się w głąb myometrium przez zaburzoną strefę połączeniową między endometrium a mięśniówką. W efekcie w mięśniówce pojawiają się charakterystyczne dla adenomiozy gruczoły i podścielisko endometrialne.
• Mikrouszkodzenia i nieprawidłowa naprawa tkanek – zgodnie z teorią uszkodzenia i naprawy tkanek (TIAR) powtarzające się mikrourazy strefy połączeniowej, m.in. związane z cyklicznymi skurczami macicy, mogą wywoływać miejscowe procesy zapalne i naprawcze, ułatwiając przemieszczanie się tkanki endometrialnej do myometrium.
• Przebyte zabiegi dotyczące macicy – cesarskie cięcie, łyżeczkowanie jamy macicy czy operacje mięśniaków są wskazywane jako potencjalne czynniki zwiększające ryzyko adenomiozy. Związek ten nie jest jednak jednoznaczny, dlatego zabiegów tych nie można uznać za bezpośrednią przyczynę choroby.
• Komórki macierzyste i progenitorowe – inna hipoteza zakłada, że ogniska adenomiozy mogą powstawać bezpośrednio z komórek o potencjale macierzystym lub progenitorowym. Możliwe jest również współdziałanie tego mechanizmu z innymi procesami prowadzącymi do rozwoju choroby.
• Zmiany genetyczne i epigenetyczne – mogą wpływać na funkcjonowanie komórek endometrium i mięśniówki oraz sprzyjać powstawaniu i utrzymywaniu zmian adenomiozy.
• Wpływ hormonów – istotne znaczenie ma środowisko hormonalne, szczególnie estrogeny. W ogniskach adenomiozy obserwuje się zwiększoną lokalną aktywność estrogenową oraz zaburzenia odpowiedzi na progesteron. Może to sprzyjać proliferacji komórek, miejscowemu stanowi zapalnemu i przebudowie mięśniówki. Adenomioza jest więc chorobą hormonozależną, ale jej rozwój nie wynika wyłącznie z działania estrogenów.
• Procesy zapalne – miejscowy stan zapalny może uczestniczyć zarówno w powstawaniu, jak i utrzymywaniu zmian adenomiozy. Może również wpływać na przebudowę mięśniówki i nasilać objawy choroby.
• Wielorództwo – jest jednym z czynników związanych z większym ryzykiem wystąpienia adenomiozy. Dokładny mechanizm tego związku pozostaje niejasny. Wielokrotne ciąże nie są bezpośrednią przyczyną choroby, a ich przebycie nie oznacza, że adenomioza na pewno się rozwinie.
• Wiek rozrodczy – adenomioza występuje przede wszystkim u kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie w późniejszym okresie tego etapu życia, ale może być rozpoznawana również u młodszych pacjentek. Upowszechnienie USG przezpochwowego i rezonansu magnetycznego przyczyniło się do częstszego wykrywania choroby także w młodszych grupach wiekowych.

Adenomioza macicy nie ma więc jednej potwierdzonej przyczyny. Najprawdopodobniej rozwija się wskutek współdziałania zaburzeń na granicy endometrium i myometrium, nieprawidłowych procesów naprawczych, wpływu hormonów, miejscowego stanu zapalnego oraz predyspozycji biologicznych. Przebyte zabiegi dotyczące macicy i wielorództwo mogą zwiększać ryzyko, ale nie oznaczają, że choroba na pewno się rozwinie.

Jakie są najczęstsze objawy adenomiozy?

Objawy adenomiozy macicy mogą być bardzo zróżnicowane. U części pacjentek choroba przebiega bezobjawowo i zostaje wykryta przypadkowo podczas badania obrazowego. U innych powoduje nasilone dolegliwości, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie. Symptomy nie są charakterystyczne wyłącznie dla adenomiozy i mogą występować również m.in. w endometriozie czy mięśniakach macicy.

Do najczęstszych objawów adenomiozy macicy należą:

• bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea) – silny, często skurczowy ból może pojawiać się już przed miesiączką i utrzymywać się podczas krwawienia,
• obfite lub przedłużające się miesiączki – krwawieniom mogą towarzyszyć duże skrzepy,
• przewlekły ból miednicy – może występować również poza miesiączką i mieć charakter tępy, uciskowy lub skurczowy,
• ból podczas stosunku seksualnego (dyspareunia) – najczęściej ma charakter głęboki,
• uczucie ciężaru lub ucisku w podbrzuszu – może być związane z powiększeniem macicy,
• plamienia lub krwawienia między miesiączkami – występują u części pacjentek, ale nie są objawem charakterystycznym wyłącznie dla adenomiozy.

Obfite i przedłużające się krwawienia mogą prowadzić do niedoboru żelaza i niedokrwistości z niedoboru żelaza, powodując m.in. zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy, pogorszenie tolerancji wysiłku czy duszność. W takich przypadkach lekarz może zalecić morfologię krwi oraz ocenę gospodarki żelazowej, w tym oznaczenie ferrytyny.

Powiększona macica może u części kobiet powodować również objawy uciskowe, takie jak częstsze oddawanie moczu lub uczucie parcia na pęcherz, jednak nie należą one do najbardziej typowych objawów choroby. 

Nasilenie dolegliwości nie zawsze odpowiada rozległości zmian – adenomioza może powodować silny ból lub obfite krwawienia mimo niewielkiego obrazu zmian w badaniu, a bardziej rozległa choroba może przebiegać skąpoobjawowo.

Bardzo obfite krwawienia, silny lub narastający ból oraz objawy niedokrwistości wymagają konsultacji lekarskiej, ponieważ podobne dolegliwości mogą mieć również inne przyczyny ginekologiczne.

Jak przebiega diagnostyka adenomiozy macicy w gabinecie ginekologicznym?

Diagnostyka adenomiozy macicy opiera się przede wszystkim na wywiadzie lekarskim, badaniu ginekologicznym oraz badaniach obrazowych. Rozpoznanie może być trudne, ponieważ bolesne i obfite miesiączki, przewlekły ból miednicy czy ból podczas stosunku występują również m.in. w endometriozie i mięśniakach macicy. Lekarz bierze więc pod uwagę charakter, nasilenie i związek dolegliwości z cyklem menstruacyjnym.

Podczas wywiadu medycznego może zapytać m.in. o:

• nasilenie i charakter bólu miesiączkowego,
• obfitość i długość krwawień oraz występowanie plamień,
• ból podczas stosunku i przewlekły ból miednicy,
• przebyte ciąże, porody i zabiegi dotyczące macicy,
• wcześniejsze choroby ginekologiczne,
• stosowane leczenie i jego skuteczność,
• ewentualne problemy z płodnością.

Następnie wykonywane jest badanie ginekologiczne. U części pacjentek macica może być powiększona, bardziej kulista i tkliwa. Objawy te nie są jednak charakterystyczne wyłącznie dla adenomiozy, a prawidłowe badanie nie wyklucza choroby.

USG przezpochwowe w diagnostyce adenomiozy

Ultrasonografia przezpochwowa (TVUS) jest podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce adenomiozy. Pozwala ocenić wielkość i kształt macicy oraz strukturę jej mięśniówki. Lekarz zwraca uwagę m.in. na:

• powiększenie i kulisty kształt macicy,
• niejednorodną strukturę mięśniówki i asymetrię jej ścian,
• drobne torbiele w obrębie myometrium,
• nieprawidłowości strefy połączeniowej,
• ogniskowe zmiany mogące odpowiadać adenomiomie.

Znaczenie ma nie tylko grubość ściany macicy, ale przede wszystkim jej struktura i charakterystyczne cechy adenomiozy. Doświadczenie osoby wykonującej i interpretującej badanie ma istotne znaczenie.

Rezonans magnetyczny miednicy

Rezonans magnetyczny (MRI) jest badaniem uzupełniającym, które może być pomocne przy niejednoznacznym wyniku USG, rozległych zmianach lub przed planowanym leczeniem zabiegowym. Pozwala szczegółowo ocenić ścianę macicy i strefę połączeniową oraz może ułatwiać różnicowanie adenomiozy z mięśniakami.

MRI nie jest konieczne u każdej pacjentki. W wielu przypadkach charakterystyczny obraz USG przezpochwowego, oceniany w połączeniu z objawami i badaniem ginekologicznym, pozwala na rozpoznanie kliniczne.

Badania dodatkowe

Przy obfitych lub przedłużających się miesiączkach lekarz może zlecić morfologię krwi oraz ocenę gospodarki żelazowej, np. oznaczenie ferrytyny. Badania te nie potwierdzają adenomiozy, ale pozwalają wykryć niedobór żelaza lub niedokrwistość będące następstwem nasilonych krwawień.

W razie potrzeby przeprowadza się również diagnostykę różnicową, m.in. w kierunku endometriozy, mięśniaków, polipów endometrialnych oraz innych przyczyn nieprawidłowych krwawień i bólu miednicy.

Biopsja – czy jest konieczna w diagnostyce adenomiozy?

Biopsja mięśniówki macicy nie jest standardową metodą diagnostyki adenomiozy. Zmiany znajdują się w obrębie myometrium, dlatego biopsja endometrium może ich nie obejmować i nie pozwala wiarygodnie wykluczyć choroby.

Potwierdzenie histopatologiczne obecności gruczołów i podścieliska endometrialnego w mięśniówce jest możliwe po badaniu odpowiednio pobranej tkanki, np. po histerektomii. Współcześnie adenomiozę często rozpoznaje się jednak na podstawie obrazu klinicznego oraz charakterystycznych cech w USG lub MRI, bez konieczności operacji wyłącznie w celu potwierdzenia diagnozy.

Leczenie adenomiozy – metody farmakologiczne i zabiegowe

Leczenie adenomiozy macicy dobiera się indywidualnie, uwzględniając przede wszystkim nasilenie objawów, wiek, rozległość zmian, choroby współistniejące, wcześniejsze leczenie oraz plany dotyczące płodności i zachowania macicy. U kobiet bez istotnych dolegliwości możliwa jest obserwacja i okresowa kontrola. Jeśli objawy występują, terapia ma przede wszystkim na celu zmniejszenie bólu, ograniczenie krwawień i poprawę jakości życia.

Leki stosowane w leczeniu adenomiozy

W przypadku bólu miesiączkowego stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak ibuprofen, naproksen czy kwas mefenamowy. Ograniczają one syntezę prostaglandyn odpowiedzialnych m.in. za ból i nasilone skurcze macicy. W przypadku obfitych miesiączek lekarz może również zalecić kwas traneksamowy, który zmniejsza utratę krwi poprzez hamowanie fibrynolizy. Lek ten nie wpływa jednak na samą przyczynę adenomiozy.

Istotną rolę odgrywa leczenie hormonalne, które może ograniczać krwawienia i aktywność zmian zależnych od hormonów. W zależności od sytuacji stosuje się m.in.:

• system wewnątrzmaciczny uwalniający lewonorgestrel (LNG-IUS) – może znacznie zmniejszać obfitość krwawień i nasilenie bólu,
• złożone hormonalne środki antykoncepcyjne – mogą ograniczać krwawienia i dolegliwości bólowe, również przy stosowaniu schematów wydłużonych lub ciągłych,
• progestageny, np. dienogest – mogą zmniejszać ból i krwawienia oraz aktywność zmian zależnych od hormonów,
• analogi GnRH, a w wybranych sytuacjach także antagoniści GnRH – silnie ograniczają stymulację estrogenową i mogą być stosowane w określonych przypadkach, zwykle przez ograniczony czas ze względu na działania niepożądane związane z niedoborem estrogenów.

Leczenie hormonalne nie usuwa trwale ognisk adenomiozy, ale może skutecznie kontrolować objawy. Po zakończeniu terapii dolegliwości mogą powrócić.

Plany dotyczące ciąży mają istotne znaczenie przy wyborze leczenia. Część metod hormonalnych zapobiega zajściu w ciążę w okresie ich stosowania, dlatego terapia powinna być odpowiednio zaplanowana. U pacjentek z problemami z płodnością może być również potrzebna konsultacja specjalisty leczenia niepłodności.

Leczenie zabiegowe adenomiozy

Leczenie zabiegowe rozważa się przede wszystkim przy nasilonych objawach, braku wystarczającej poprawy po leczeniu farmakologicznym lub znacznym pogorszeniu jakości życia. Wybór metody zależy także od postaci i rozległości adenomiozy oraz planów rozrodczych.

U pacjentek chcących zachować macicę, w przypadku odpowiednio zlokalizowanych zmian ogniskowych lub adenomiomy, możliwe jest ich operacyjne usunięcie. Zabiegi te są jednak technicznie wymagające i wymagają indywidualnej oceny, zwłaszcza pod kątem przyszłej płodności.

Jedną z metod małoinwazyjnych jest embolizacja tętnic macicznych (UAE). Polega na wprowadzeniu do naczyń macicznych materiału embolizacyjnego, który ogranicza ich przepływ i może prowadzić do zmniejszenia objętości macicy oraz nasilenia objawów. Wpływ zabiegu na przyszłą płodność pozostaje istotnym elementem kwalifikacji, dlatego metoda ta wymaga szczególnie ostrożnego rozważenia u kobiet planujących ciążę.

W wyspecjalizowanych ośrodkach stosuje się również wybrane techniki termoablacji oraz metody wykorzystujące skoncentrowane ultradźwięki pod kontrolą rezonansu magnetycznego (MRgFUS). Ich dostępność i wskazania są zróżnicowane, dlatego kwalifikacja powinna odbywać się indywidualnie.

Histerektomia – kiedy jest rozważana?

Histerektomia, czyli usunięcie macicy, jest leczeniem definitywnym adenomiozy. Może być rozważana u pacjentek z ciężkimi, uporczywymi objawami, u których leczenie zachowawcze nie przynosi wystarczającej poprawy i które nie planują ciąży.

Po usunięciu macicy nie jest możliwe donoszenie ciąży, dlatego u kobiet chcących zachować płodność w pierwszej kolejności rozważa się metody oszczędzające narząd. Histerektomia nie musi przy tym oznaczać usunięcia jajników – adenomioza dotyczy macicy, a zakres operacji ustala się indywidualnie. Usunięcie jajników nie jest rutynowo konieczne z powodu samej adenomiozy.

Czy adenomiozę można całkowicie wyleczyć?

Leczenie farmakologiczne ma przede wszystkim charakter objawowy i może skutecznie ograniczać ból oraz krwawienia, ale po jego zakończeniu objawy mogą powrócić. Metody zachowawcze i małoinwazyjne mogą zapewnić długotrwałą poprawę u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek, ale nie zawsze prowadzą do całkowitego usunięcia zmian.

Histerektomia pozostaje leczeniem definitywnym adenomiozy macicy, ponieważ usuwa narząd, w którym zlokalizowana jest choroba. Ze względu na nieodwracalną utratę możliwości donoszenia ciąży nie jest jednak odpowiednia dla kobiet planujących macierzyństwo. Ostateczny wybór terapii powinien uwzględniać zarówno sytuację kliniczną, jak i cele oraz preferencje pacjentki.

Powikłania objawowej adenomiozy – dlaczego warto ją diagnozować i leczyć?

Adenomioza nie zawsze powoduje objawy ani wymaga natychmiastowego leczenia. U części kobiet przebiega bezobjawowo i zostaje wykryta przypadkowo podczas badania obrazowego. Jeśli jednak choroba powoduje nasilone dolegliwości, ich nieleczenie może prowadzić przede wszystkim do konsekwencji związanych z przewlekłym bólem i nadmierną utratą krwi podczas miesiączek.

Do najważniejszych następstw objawowej adenomiozy należą:

• niedobór żelaza i niedokrwistość z niedoboru żelaza – obfite lub przedłużające się miesiączki mogą prowadzić do przewlekłej utraty krwi i stopniowego wyczerpywania zapasów żelaza. W przypadku niedokrwistości mogą pojawić się zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy, pogorszenie tolerancji wysiłku, kołatanie serca czy duszność podczas wysiłku;
• przewlekły ból miednicy – może występować zarówno podczas miesiączki, jak i między krwawieniami, ograniczając aktywność zawodową, fizyczną i społeczną;
• pogorszenie jakości życia – uciążliwe miesiączki, ból, zmęczenie i zaburzenia snu mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie oraz prowadzić do ograniczenia aktywności;
• problemy ze współżyciem – głęboki ból podczas stosunku może powodować unikanie współżycia i obniżać satysfakcję seksualną;
• problemy z płodnością – adenomioza może wiązać się z obniżoną płodnością i niektórymi niekorzystnymi wynikami rozrodu, choć zależność ta jest złożona i może zależeć m.in. od wieku, rozległości zmian oraz współistnienia endometriozy.

Przewlekły ból, obfite krwawienia, zmęczenie i ograniczenie codziennej aktywności mogą negatywnie wpływać na samopoczucie psychiczne. U części pacjentek mogą współwystępować zwiększony stres, obniżenie nastroju, objawy lękowe lub depresyjne. Nie są one jednak bezpośrednimi i nieuniknionymi powikłaniami adenomiozy, lecz mogą wynikać z długotrwałego obciążenia objawami choroby.

Wczesne rozpoznanie pozwala odpowiednio wcześnie kontrolować objawy i ograniczać ich konsekwencje. Przy obfitych miesiączkach lekarz może ocenić morfologię krwi i gospodarkę żelazową, a właściwie dobrane leczenie może zmniejszyć utratę krwi i ryzyko niedoboru żelaza lub niedokrwistości. Leczenie bólu może natomiast poprawić codzienne funkcjonowanie i jakość życia.

Wczesna diagnoza ma również znaczenie u kobiet planujących ciążę, ponieważ pozwala uwzględnić kwestie płodności przy wyborze sposobu postępowania. Nie każda pacjentka wymaga jednak leczenia – przy bezobjawowej adenomiozie lekarz może zalecić obserwację i okresowe kontrole.

Bardzo bolesne lub wyjątkowo obfite miesiączki nie powinny być uznawane za dolegliwość, którą trzeba po prostu zaakceptować. Mogą występować w przebiegu adenomiozy, ale także endometriozy, mięśniaków i innych chorób ginekologicznych. Odpowiednia diagnostyka pozwala ustalić przyczynę objawów i dobrać postępowanie do indywidualnej sytuacji pacjentki.

Adenomioza a ciąża – czy choroba wpływa na płodność?

Adenomioza macicy może wpływać na płodność, ale jej rozpoznanie nie oznacza niepłodności. Wiele kobiet z adenomiozą zachodzi w ciążę i rodzi zdrowe dzieci, zarówno naturalnie, jak i z wykorzystaniem metod wspomaganego rozrodu. Wpływ choroby na płodność zależy m.in. od rozległości i lokalizacji zmian, wieku pacjentki oraz współistnienia endometriozy lub innych czynników wpływających na płodność.

Możliwe mechanizmy wpływające na rozród obejmują:

• zaburzenia receptywności endometrium i implantacji zarodka,
• nieprawidłową kurczliwość macicy wynikającą z przebudowy mięśniówki,
• przewlekły stan zapalny i zmiany w środowisku macicy,
• zmiany strukturalne macicy, szczególnie przy bardziej rozległej chorobie.

Trudności z zajściem w ciążę mogą wynikać również ze współistnienia endometriozy, mięśniaków lub innych czynników dotyczących kobiety albo jej partnera. W przypadku problemów z poczęciem lekarz ocenia wszystkie potencjalne przyczyny i w zależności od sytuacji może rozważyć leczenie niepłodności, w tym techniki wspomaganego rozrodu. Sama adenomioza nie oznacza automatycznie konieczności zastosowania in vitro.

U kobiet z adenomiozą, które zaszły w ciążę, obserwuje się zwiększone ryzyko niektórych powikłań położniczych, m.in. poronienia, porodu przedwczesnego, nieprawidłowości związanych z łożyskiem, krwotoku poporodowego oraz niektórych niekorzystnych wyników dotyczących wzrastania płodu. Ryzyko może zależeć od rozległości zmian i innych czynników związanych z ciążą.

Adenomioza nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę. Kobieta planująca ciążę powinna poinformować o chorobie lekarza, aby można było uwzględnić jej wpływ na płodność, odpowiednio zaplanować leczenie i ocenić dodatkowe czynniki ryzyka. Po uzyskaniu ciąży lekarz może zalecić dokładniejsze monitorowanie jej przebiegu, szczególnie przy rozległej adenomiozie lub współistniejących chorobach.

Adenomioza może więc utrudniać zajście w ciążę i zwiększać ryzyko niektórych powikłań, ale nie przekreśla szans na macierzyństwo. O dalszym postępowaniu decyduje przede wszystkim indywidualna sytuacja pacjentki i jej plany reprodukcyjne.

FAQ

Odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące adenomiozy macicy