Biseptol

Biseptol to lek przeznaczony dla osób zmagających się z zakażeniami bakteryjnymi wywołanymi przez bakterie wrażliwe na działanie kotrimoksazolu. Jest dostępny w formie tabletek i zawiesiny dla pacjentów w różnym wieku. Zapoznaj się z ulotką preparatu i informacjami poniżej. W razie pytań można umówić się na konsultację na Receptomat.pl, tam też można uzyskać e-receptę na Biseptol.

Biseptol – co to za lek?

Biseptol to antybiotyk stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Zawiera kotrimoksazol – połączenie dwóch substancji czynnych: sulfametoksazolu i trimetoprimu, które działają wspólnie, hamując rozwój drobnoustrojów. Preparat znajduje zastosowanie m.in. w zakażeniach dróg moczowych, przewodu pokarmowego, ucha środkowego oraz w zaostrzeniach przewlekłego zapalenia zatok. Lek może być również stosowany w wybranych, bardziej specyficznych zakażeniach, takich jak dur brzuszny, biegunka podróżnych czy zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, które częściej występuje u osób z obniżoną odpornością (np. w przebiegu AIDS, chorób nowotworowych czy po przeszczepach). Wskazaniem może być także wrzód miękki – bakteryjne zakażenie narządów płciowych. Biseptol jest dostępny m.in. w postaci zawiesiny doustnej, co ułatwia stosowanie u dzieci oraz u osób mających trudności z połykaniem tabletek. 

Na co stosuje się Biseptol?

Antybiotyk Biseptol stosuje się w następujących wskazaniach:

• zakażenia dróg oddechowych (nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli),
• zapalenie zatok, ostre zapalenie ucha środkowego (wyłącznie po potwierdzeniu badaniem bakteriologicznym),
• ostre i przewlekłe infekcje dróg moczowych oraz gruczołu krokowego,
• zakażenia przewodu pokarmowego: dur brzuszny, paradury, czerwonka bakteryjna, cholera (wspomagająco), biegunka podróżnych wywołana przez E. coli,
• wrzód miękki,
• inne zakażenia: np. nokardioza.

Jak działa Biseptol?

Biseptol zawiera dwie substancje czynne – sulfametoksazol i trimetoprim. Obie blokują wytwarzanie kwasu foliowego w komórkach bakterii. Ten składnik jest niezbędny do ich wzrostu i rozmnażania. Sulfametoksazol hamuje pierwszy etap tego procesu, a trimetoprim kolejny. Dzięki temu lek może skutecznie zatrzymywać rozwój wielu bakterii.

Dla kogo jest przeznaczony lek Biseptol?

Tabletki Biseptol mogą być stosowane u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat, a zawiesina doustna Biseptol – u dorosłych i dzieci powyżej 6 miesięcy.

Co wchodzi w skład leku Biseptol?

Tabletki Biseptol zawierają substancje czynne: sulfametoksazol w ilości 100 mg, 400 mg lub 800 mg i trimetoprim w ilości (odpowiednio) 20 mg, 80 mg lub 160 mg.

Pozostałe substancje pomocnicze to: 

• zawarte w tabletkach Biseptol 120 i Biseptol 480: skrobia ziemniaczana, talk, magnezu stearynian, alkohol poliwinylowy,
• zawarte w tabletkach Biseptol 960: skrobia ziemniaczana, talk, magnezu stearynian, karboksymetyloskrobia sodowa (typ A), alkohol poliwinylowy.

Zawiesina Biseptol zawiera 200 mg sulfametoksazolu i 40 mg trimetoprimu w 5 ml.

Pozostałe substancje pomocnicze to: makrogologlicerolu hydroksystearynian, glinu magnezu krzemian, karmeloza sodowa, kwas cytrynowy jednowodny, disodu fosforan dwunastowodny, metylu parahydroksybenzoesan (E 218), propylu parahydroksybenzoesan, maltitol (E 965), sacharyna sodowa, glikol propylenowy (E 1520), aromat poziomkowy, woda oczyszczona.

Biseptol – zamienniki

W przypadku leku Biseptol zamiennik to Bactrim.

Biseptol – dawkowanie 

W razie jakichkolwiek wątpliwości, jak stosować Biseptol, należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Biseptol (tabletki) – dawkowanie

Tabletki Biseptol przyjmuje się doustnie, najlepiej po posiłku. Nie należy ich dzielić.

U dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w zakażeniach dróg moczowych, zakażeniach przewodu pokarmowego wywołanych przez pałeczki Shigella oraz w zaostrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli zwykle stosuje się 960 mg kotrimoksazolu dwa razy na dobę, co 12 godzin. W zakażeniach dróg moczowych leczenie trwa zazwyczaj 10–14 dni, w zaostrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli 14 dni, a w zakażeniach przewodu pokarmowego wywołanych przez Shigella 5 dni. W biegunce podróżnych wywołanej przez chorobotwórcze szczepy E. coli zalecana dawka również wynosi 960 mg co 12 godzin. 

U dzieci dawkę ustala się na podstawie masy ciała. Zwykle stosuje się 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kilogram masy ciała na dobę, w dwóch dawkach podzielonych co 12 godzin. U dzieci w wieku 6–12 lat przeciętna dawka wynosi 480 mg kotrimoksazolu co 12 godzin. Nie należy przekraczać dawek stosowanych u dorosłych. W zakażeniach dróg moczowych i ostrym zapaleniu ucha środkowego leczenie trwa zwykle około 10 dni, natomiast w zakażeniach przewodu pokarmowego wywołanych przez Shigella około 5 dni.

W leczeniu zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii stosuje się znacznie wyższe dawki, ustalane indywidualnie – zazwyczaj 90–120 mg kotrimoksazolu na kilogram masy ciała na dobę, podawane w dawkach podzielonych co 6 godzin przez 21 dni. W profilaktyce tych zakażeń dorośli i młodzież zwykle przyjmują 960 mg raz na dobę przez 7 dni, a w razie słabej tolerancji dawka może zostać zmniejszona. U dzieci dawkę ustala się na podstawie powierzchni ciała i podaje w dwóch dawkach podzielonych przez 3 kolejne dni w tygodniu. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 1920 mg.

U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie zależy od czynności nerek. Przy klirensie kreatyniny powyżej 30 mL/min stosuje się dawkę standardową, przy wartościach 15–30 mL/min połowę dawki, natomiast przy klirensie poniżej 15 mL/min leku nie należy stosować. U osób poddawanych hemodializie początkowo podaje się dawkę jak u dorosłych, a następnie połowę dawki po każdej dializie. Lek nie jest zalecany u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej.

U osób w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek stosuje się takie same dawki jak u dorosłych. 

Biseptol (zawiesina doustna) – dawkowanie

Preparat przyjmuje się doustnie, podczas posiłku lub bezpośrednio po nim, popijając dużą ilością płynu. Przed każdym użyciem butelkę należy wstrząsnąć do uzyskania jednorodnej zawiesiny. Do opakowania dołączona jest łyżeczka miarowa ułatwiająca precyzyjne odmierzenie dawki. Należy pamiętać, że 5 ml zawiesiny zawiera 200 mg sulfametoksazolu oraz 40 mg trimetoprimu.

U dzieci i młodzieży dawkę ustala się na podstawie masy ciała – zwykle jest to 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kilogram masy ciała na dobę. W przypadku szczególnie ciężkich zakażeń lekarz może zalecić zwiększenie dawki o połowę. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u niemowląt poniżej 6. tygodnia życia. U dzieci od 6 tygodni do 5 miesięcy zwykle podaje się 2,5 ml zawiesiny co 12 godzin, od 6 miesięcy do 5 lat – 5 ml co 12 godzin, od 6 do 12 lat – 10 ml co 12 godzin, natomiast powyżej 12. roku życia – 20 ml co 12 godzin.

U dorosłych standardowa dawka wynosi zazwyczaj 20 ml zawiesiny co 12 godzin. W leczeniu długotrwałym (powyżej 14 dni) oraz jako dawkę minimalną można stosować 10 ml co 12 godzin. W szczególnie ciężkich zakażeniach lekarz może zalecić zwiększenie dawki do 30 ml co 12 godzin.

U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie zależy od czynności nerek. Przy klirensie kreatyniny powyżej 30 ml/min stosuje się zwykłą dawkę, przy wartościach od 15 do 30 ml/min – połowę dawki standardowej, natomiast przy klirensie poniżej 15 ml/min leku nie należy stosować.

W leczeniu ostrych zakażeń preparat należy przyjmować jeszcze przez co najmniej 2 dni po ustąpieniu objawów, a całkowity czas terapii powinien wynosić minimum 5 dni. W zakażeniu płuc wywołanym przez Pneumocystis jirovecii stosuje się znacznie wyższe dawki, ustalane indywidualnie – do 100 mg/kg masy ciała na dobę sulfametoksazolu i 20 mg/kg masy ciała na dobę trimetoprimu, podawane w czterech dawkach podzielonych co 6 godzin przez 14 dni.

Pominięcie zastosowania leku Biseptol

W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej w celu jej uzupełnienia. Należy przyjąć kolejną dawkę o wyznaczonej porze i kontynuować leczenie zgodnie ze schematem.

Przyjęcie większej niż zalecana dawki leku Biseptol, przedawkowanie

Przyjęcie zbyt dużej dawki może objawiać się nudnościami, wymiotami, bólami i zawrotami głowy, sennością, a w ciężkich przypadkach utratą przytomności lub zaburzeniami widzenia. Należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Biseptol – przeciwwskazania, środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania leku Biseptol – nie należy stosować leku w następujących przypadkach:

• nadwrażliwość na substancje czynne, inne sulfonamidy lub inne składniki leku,
• uszkodzenie wątroby,
• ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <15 mL/min),
• niedokrwistość megaloblastyczna spowodowana przez niedobór kwasu foliowego,
• stosowanie dofetylidu,
• końcowy okres ciąży lub karmienie piersią,
• angina paciorkowcowa,
• niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.

Środki ostrożności:
Przed zastosowaniem leku Biseptol należy omówić z lekarzem lub farmaceutą następujące kwestie zdrowotne:

• konieczność odstawienia leku w przypadku wystąpienia wysypki skórnej lub innych ciężkich działań niepożądanych,
• ciężka alergia lub astma oskrzelowa,
• porfiria,
• zaburzenia czynności tarczycy,
• konieczność powiadomienia lekarza o nasileniu kaszlu lub duszności.

Na ciężkie działania niepożądane są bardziej narażeni pacjenci w starszym wieku, z chorobami towarzyszącymi (np. dotyczącymi nerek lub wątroby) i stosujący jednocześnie inne leki.

U osób stosujących Biseptol (tabletki) występowały ciężkie skórne działania niepożądane potencjalnie zagrażające życiu, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa. Są to zmiany wymagające natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Mogą im towarzyszyć owrzodzenia jamy ustnej, gardła nosa, narządów płciowych, zapalenia spojówek, objawy grypopodobne, pęcherze, złuszczanie się skóry. Ryzyko wystąpienia ciężkich zmian skórnych jest największe w pierwszych tygodniach. Pacjenci, u których wystąpiły tego typu reakcje, nie mogą stosować leku Biseptol w przyszłości. 

W przypadku współwystępujących czynników ryzyka lek Biseptol może zwiększać ryzyko kamicy moczowej. Bardzo rzadko stwierdzano nasiloną reakcję immunologiczną prowadzącą do stanów zapalnych, które mogą zagrażać życiu przy braku szybkiego leczenia. W przypadku jednoczesnego wystąpienia wielu objawów spośród: gorączki, obrzęku węzłów chłonnych, osłabienia, zawrotów głowy, duszności, zasinienia, wysypki skórnej, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Sulfonamidy mogą wpływać na wydalanie moczu, szczególnie u pacjentów z obrzękami pochodzenia sercowego. Wymagana jest kontrola stężenia potasu i czynności nerek, zwłaszcza przy dużych dawkach leku, zapaleniu płuc wywołanym przez Pneumocystis jirovecii, zaburzeniach metabolizmu potasu, niewydolności nerek lub stosowaniu leków zwiększających stężenie potasu we krwi.

Długotrwałe stosowanie wymaga regularnych badań krwi, moczu i czynności nerek oraz odpowiedniego nawodnienia. Niedobór kwasu foliowego może powodować objawy niepożądane dotyczące krwi, które ustępują po podaniu kwasu foliowego. Leku nie należy stosować u pacjentów z niedoborem enzymu G6PD, chyba że jest to absolutnie konieczne. U pacjentów z niedoborem folianów częściej występują objawy niepożądane dotyczące krwi.

Interakcja z innymi lekami

Leki mogą wchodzić ze sobą w interakcje, co może wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność ich stosowania. Należy poinformować lekarza o wszystkich obecnie i w przeszłości stosowanych lekach, oraz o preparatach, które pacjent planuje przyjmować w najbliższym czasie.

Aby poznać interakcje leku Biseptol z innymi lekami, należy zapoznać się z ulotką. Warto też zrobić przegląd przyjmowanych leków i omówić potencjalne interakcje wspólnie z lekarzem lub farmaceutą.

Stosowanie Biseptolu w ciąży i w okresie karmienia piersią

W przypadku ciąży, jej podejrzenia lub planowania oraz w przypadku karmienia piersią należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Informacje na temat wpływu leku na występowanie wad rozwojowych płodu są niejednoznaczne. Lek może być stosowany w ciąży tylko wtedy, jeśli lekarz uzna, że potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Jeśli lekarz zaleci stosowanie Biseptol kobiecie w ciąży lub planujące zajście w ciążę podczas leczenia, powinno się jednocześnie stosować kwas foliowy w dawce 5 mg na dobę. Jeśli to możliwe, należy unikać stosowania Biseptol pod koniec ciąży. Nie należy stosować Biseptolu podczas karmienia piersią.

Biseptol a prowadzenie pojazdów 

Nie ma informacji na temat wpływu Biseptolu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Biseptol – skutki uboczne 

Stosując lek Biseptol należy wziąć pod uwagę, że podobnie jak każdy inny lek, może on powodować skutki uboczne o różnym nasileniu, chociaż nie każdy pacjent ich doświadczy.

Podczas stosowania leku mogą wystąpić skutki uboczne wymagające pilnego kontaktu z lekarzem. Poniżej wymieniono niektóre z nich:

• zwiększony poziom potasu we krwi,
• rzekomobłoniaste zapalenie jelit,
• zespół choroby posurowiczej (bóle mięśni i stawów, gorączka, reakcje skórne),
• alergiczne zapalenie mięśnia sercowego,
• plamica Henocha-Schönleina,
• zespół Stevensa-Johnsona,
• toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka,
• zapalenie wątroby, żółtaczka, martwica wątroby,
• reakcje nadwrażliwości, np. obrzęk naczynioruchowy,
• reakcje anafilaktoidalne (reakcje przypominające anafilaksję, ale o innym mechanizmie immunologicznym),
• duszność, kaszel, nacieki w płucach.

Antybiotyk Biseptol może powodować także inne działania niepożądane, z różną częstością.

Często (tj. u nie więcej niż 1 na 10 osób) występują następujące skutki uboczne Biseptol:

• reakcje skórne, tj. złuszczające zapalenie skóry, wysypka, wykwity polekowe, rumień, świąd,
• nudności, wymioty,
• zwiększone stężenie potasu we krwi (dotyczy tabletek Biseptol),
• zakażenie drożdżakami (dotyczy zawiesiny doustnej Biseptol),
• ból głowy (dotyczy zawiesiny doustnej Biseptol),
• wysypka (dotyczy zawiesiny doustnej Biseptol).

Lek Biseptol może powodować u nie więcej niż 1 na 100 osób (tj. niezbyt często) następujące działania niepożądane:

• infekcje grzybicze (np. kandydoza) (dotyczy tabletek Biseptol),
• wymioty (dotyczy zawiesiny doustnej Biseptol).

Podane przykłady nie wyczerpują listy możliwych działań niepożądanych. Aby zapoznać się z pełną listą rzadziej występujących skutków ubocznych, należy przeczytać ulotkę leku.

Jak przechowywać lek Biseptol?

Po zakupie leku należy sprawdzić w ulotce, w jakich warunkach powinien być on przechowywany, ponieważ niewłaściwe przechowywanie może wpływać na skuteczność jego działania. 

Ile kosztuje lek Biseptol? Cena, refundacja, dostępność w aptekach

Jeśli lek Biseptol znajduje się na liście refundacyjnej, to jego cena będzie zależała od wskazanej tam ceny urzędowej i poziomu odpłatności oraz informacji, jakie lekarz umieści na recepcie. 

Jeśli w wykazie leków refundowanych nie ma leku Biseptol, cena może różnić się w zależności od apteki.

Biseptol to lek przeciwbakteryjny zawierający kotrimoksazol, czyli połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Działa poprzez zahamowanie syntezy kwasu foliowego w komórkach bakterii, co uniemożliwia ich wzrost i namnażanie. Stosowany jest w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, m.in. dróg moczowych, dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, ucha środkowego oraz w wybranych zakażeniach oportunistycznych, takich jak zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii. Lek dostępny jest na receptę i powinien być stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza, z uwzględnieniem wieku, masy ciała oraz czynności nerek pacjenta. Czas terapii zależy od rodzaju i nasilenia zakażenia. E-receptę na Biseptol można uzyskać podczas e-konsultacji na Receptomat.pl.

Tekst nie ma charakteru porady lekarskiej ani promocji leku. Należy zapoznać się z ulotką bądź skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed jego użyciem.