Dimenhydramina (Dimenhydrinatum)

Dimenhydramina pomaga zapobiegać nudnościom, wymiotom i zawrotom głowy związanym przede wszystkim z chorobą lokomocyjną. Działa na układ przedsionkowy i ośrodek wymiotny, ale jednocześnie może powodować senność i inne działania niepożądane. Sprawdź, jak ją stosować, jakie dawki się stosuje i kiedy trzeba zachować szczególną ostrożność.

Co to jest dimenhydramina i jak działa?

Dimenhydramina należy do leków przeciwhistaminowych I generacji. Po podaniu doustnym dobrze się wchłania, a jej działanie przeciwwymiotne rozpoczyna się zwykle po ok. 15 – 30 minutach. Efekt utrzymuje się przez ok. 3 – 6 godzin. Dimenhydramina blokuje receptory histaminowe H1. Działa także przeciwcholinergicznie, czyli ogranicza działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe. Oba mechanizmy wpływają na przewodzenie sygnałów w układzie przedsionkowym i pomagają ograniczyć nudności oraz wymioty.

Szczególne znaczenie ma wpływ dimenhydraminy na układ przedsionkowy, który odpowiada m.in. za utrzymanie równowagi. Podczas podróży ruch pojazdu może powodować rozbieżność między informacjami odbieranymi przez błędnik, wzrok i inne receptory. Taki konflikt sygnałów może wywołać nudności, zawroty głowy i wymioty. Dimenhydramina ogranicza reakcję organizmu na te bodźce.

Lek działa również na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego może powodować senność, spowolnienie reakcji i problemy z koncentracją.

Na co stosuje się dimenhydraminę? Wskazania

Dimenhydraminę najczęściej stosuje się w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej. Może również łagodzić jej objawy, przede wszystkim nudności, wymioty i zawroty głowy. Niektóre preparaty zawierające dimenhydraminę mają również wskazania obejmujące zapobieganie i leczenie nudności oraz wymiotów o innym pochodzeniu. Zakres tych wskazań zależy jednak od konkretnego produktu.

Dimenhydramina może zmniejszać zawroty głowy związane z zaburzeniami układu przedsionkowego. Nie oznacza to jednak, że stosuje się ją rutynowo w każdej chorobie błędnika czy chorobie Ménière’a. W takich przypadkach lekarz dobiera leczenie do przyczyny i charakteru objawów.

Jak stosować dimenhydraminę? Dawkowanie

Dawkowanie zależy od wieku pacjenta i konkretnego preparatu.

• W przypadku niektórych preparatów dorośli i młodzież powyżej 14. roku życia przyjmują 50 – 100 mg dimenhydraminy. Jeśli zachodzi taka potrzeba, dawkę można powtarzać co 4 – 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa wynosi 400 mg.
• Jeśli pacjent stosuje dimenhydraminę w celu zapobiegania chorobie lokomocyjnej, powinien przyjąć pierwszą dawkę co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem podróży. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.

W przypadku dzieci dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i konkretnej postaci leku.

• Dla preparatu zawierającego 50 mg dimenhydraminy dawka dla dzieci w wieku 6 – 14 lat wynosi 50 mg, a kolejną dawkę można podać po 6 – 8 godzinach.
• Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 5 mg/kg masy ciała ani 150 mg na dobę.

Nie należy samodzielnie zwiększać dawki, nawet jeśli objawy nie ustępują. Dimenhydramina może powodować poważne objawy po przedawkowaniu, zwłaszcza u dzieci.

Dimenhydramina – przeciwwskazania i środki ostrożności

Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na dimenhydraminę, inne leki przeciwhistaminowe lub składnik konkretnego preparatu. W zależności od produktu przeciwwskazania mogą obejmować także:

• jaskrę z wąskim kątem przesączania;
• ostry napad astmy;
• przerost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu;
• padaczkę;
• porfirię;
• guz chromochłonny.

Szczególną ostrożność trzeba zachować u osób z:

• zaburzeniami czynności wątroby lub nerek;
• nadciśnieniem;
• bradykardią;
• chorobami serca i zaburzeniami rytmu;
• wrodzonym zespołem wydłużonego QT;
• hipokaliemią lub niedoborem magnezu;
• astmą i przewlekłymi problemami z oddychaniem;
• podeszłym wiekiem.

Dimenhydramina może powodować niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i sedację, dlatego osoby starsze są bardziej narażone na upadki i inne konsekwencje tych działań. Nie należy również stosować jej bez konsultacji z lekarzem, jeśli pacjent przyjmuje leki, które wydłużają odstęp QT lub obniżają stężenie potasu we krwi.

Dimenhydramina a inne leki – interakcje

Dimenhydramina może nasilać działanie leków hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego, m.in. leków nasennych, uspokajających, niektórych leków przeciwbólowych i barbituranów. Podobny efekt wywołuje alkohol. Ich połączenie może zwiększyć senność, zaburzenia koncentracji i problemy z koordynacją.

Lek nasila również działanie innych substancji o właściwościach przeciwcholinergicznych, m.in. atropiny i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Inhibitory MAO mogą dodatkowo nasilać działanie przeciwcholinergiczne dimenhydraminy. Trzeba uważać także na leki wydłużające odstęp QT oraz preparaty, które mogą powodować hipokaliemię, np. niektóre leki moczopędne.

Pobierz aplikację

Receptomat w telefonie!

Dbaj o zdrowie tak jak Ci wygodnie!

Aplikacja Receptomat to innowacyjne rozwiązanie telemedyczne, które pozwala dbać o ciągłość leczenia w prosty sposób. Usługi medyczne są dostępne dla Ciebie przez 7 dni w tygodniu! Umów się na teleporadę, prześlij dokumentację medyczną, ustaw powiadomienia o lekach. Wygodnie, szybko, niezawodnie.

Pobierz naszą aplikację

Istotna jest również interakcja z lekami ototoksycznymi. Dimenhydramina może maskować objawy uszkodzenia słuchu i narządu równowagi wywołanego przez niektóre antybiotyki, dlatego pacjent może później zauważyć problem.

Jeśli pacjent ma wykonać testy alergiczne, powinien poinformować o stosowaniu dimenhydraminy. Lek może powodować fałszywie ujemne wyniki. Przed planowanymi testami należy go odstawić zgodnie z zaleceniem lekarza lub laboratorium; w ChPL jednego z preparatów wskazano co najmniej 3 dni.

Jakie są możliwe skutki uboczne dimenhydraminy?

Najbardziej charakterystycznym działaniem niepożądanym dimenhydraminy jest senność. Lek może również powodować:

• zawroty głowy;
• zaburzenia koncentracji;
• uczucie zmęczenia;
• bóle głowy;
• zaburzenia widzenia;
• suchość w jamie ustnej;
• zaparcia;
• bóle brzucha;
• trudności w oddawaniu moczu;
• tachykardię i niedociśnienie.

Działanie przeciwcholinergiczne odpowiada m.in. za suchość błon śluzowych, zaburzenia widzenia, zaparcia i problemy z oddawaniem moczu. U dzieci dimenhydramina może czasami wywołać reakcję paradoksalną. Zamiast senności pojawia się wtedy pobudzenie, niepokój, zaburzenia snu lub drżenie.

Długotrwałe nadużywanie dimenhydraminy może prowadzić do rozwoju tolerancji i zależności lekowej. Nie należy więc stosować jej regularnie bez wyraźnego wskazania.

Przedawkowanie dimenhydraminy

Przedawkowanie może być szczególnie niebezpieczne u dzieci. Objawy mogą obejmować:

• silną senność;
• bóle i zawroty głowy;
• zaburzenia widzenia;
• rozszerzenie źrenic;
• zatrzymanie moczu;
• przyspieszenie pracy serca;
• zaburzenia orientacji;
• drgawki i omamy;
• w ciężkich przypadkach nawet śpiączkę.

Podejrzenie przedawkowania wymaga pilnego kontaktu z pomocą medyczną. Nie należy czekać na rozwój objawów.

Dimenhydramina w ciąży i podczas karmienia piersią

Dimenhydramina przechodzi przez łożysko. W przypadku niektórych preparatów dopuszcza stosowanie w 1. i 2. trymestrze tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Jednocześnie zaleca się, aby nie należy stosować dimenhydraminy w 3. trymestrze, ponieważ lek podany pod koniec ciąży lub podczas porodu może wywołać nadmierną czynność skurczową macicy i bradykardię u płodu.

Podczas karmienia piersią nie należy stosować dimenhydraminy bez konsultacji z lekarzem. Metabolity leku przenikają do mleka kobiecego. Ze względu na różnice między preparatami kobieta w ciąży lub karmiąca piersią powinna zawsze sprawdzić informacje dotyczące konkretnego produktu i skonsultować jego zastosowanie z lekarzem.