Kto może wystawić elektroniczne zwolnienie lekarskie L4 (e-ZLA)?

Najważniejsze informacje

• Elektroniczne zwolnienie lekarskie (e-ZLA) mogą wystawiać lekarze i lekarze dentyści posiadający odpowiednie uprawnienia nadane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
• Od 2026 r. możliwość wystawiania e-ZLA w określonych sytuacjach zyskali również wybrani fizjoterapeuci i pielęgniarki. Ich uprawnienia są jednak ograniczone do konkretnych przypadków przewidzianych w przepisach.
• Zwolnienie lekarskie mogą wystawić również lekarze specjaliści, lekarze dyżurujący na SOR oraz lekarze prowadzący leczenie szpitalne.
• E-ZLA można otrzymać zarówno podczas wizyty stacjonarnej, jak i konsultacji online, o ile lekarz jest w stanie ocenić stan zdrowia pacjenta i potwierdzić niezdolność do pracy.
• Po wystawieniu elektronicznego zwolnienia dokument automatycznie trafia do systemu ZUS i pracodawcy, dzięki czemu pracownik nie musi samodzielnie dostarczać zwolnienia do firmy.

Gdy stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie pracy, konieczne może być uzyskanie zwolnienia lekarskiego. Wiele osób nie wie jednak, że e-ZLA może wystawić nie tylko lekarz rodzinny, ale także lekarz specjalista czy dentysta. Sprawdź, kto ma takie uprawnienia oraz jak wygląda procedura wystawiania elektronicznego zwolnienia lekarskiego.

Kto ma prawo do wystawiania elektronicznego zwolnienia lekarskiego w Polsce?

Elektroniczne zwolnienie lekarskie (e-ZLA) mogą wystawiać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje medyczne oraz uprawnienia nadane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dokument wystawiany jest w formie elektronicznej i trafia bezpośrednio do systemu ZUS.

Obecnie uprawnienia do orzekania o czasowej niezdolności do pracy posiadają:

• lekarze wszystkich specjalizacji;
• lekarze dentyści;
• felczerzy i starsi felczerzy;
• wybrane pielęgniarki i fizjoterapeuci w określonych przypadkach.

Elektroniczne zwolnienia zastąpiły dawne papierowe zwolnienia, dzięki czemu pracownik nie musi już samodzielnie dostarczać zwolnienia pracodawcy. Po wystawieniu e-ZLA dokument jest automatycznie przesyłany do systemu ZUS oraz na Profil płatnika składek.

Lekarze i lekarze dentyści jako główni wystawiający e-ZLA

Najszersze uprawnienia do wystawiania zwolnień posiadają lekarze wszystkich specjalności. Zwolnienie lekarskie może wystawić zarówno lekarz rodzinny, jak i lekarz specjalista prowadzący leczenie pacjenta.

• Miejsce udzielenia świadczenia nie ma w tym przypadku znaczenia. Wystawienie e-ZLA jest możliwe podczas wizyty stacjonarnej, a także podczas konsultacji online, jeśli lekarz może ocenić stan zdrowia pacjenta i stwierdzić niezdolność do pracy z powodu choroby.
• Uprawnienia posiadają również lekarze dentyści. Mogą oni wystawić zwolnienie lekarskie m.in. po zabiegach chirurgii stomatologicznej, usunięciu zębów zatrzymanych czy innych procedurach, które uniemożliwiają wykonywanie obowiązków zawodowych.

Uprawnienia felczerów i starszych felczerów

Choć zawód felczera występuje obecnie znacznie rzadziej niż kiedyś, osoby posiadające odpowiednie uprawnienia nadal mogą wystawiać elektroniczne zwolnienia lekarskie.

• Felczer może wystawić e-ZLA w zakresie swoich kompetencji zawodowych. Dotyczy to przede wszystkim typowych zachorowań, infekcji czy drobnych urazów skutkujących czasową niezdolnością do pracy.
• Zaświadczenie lekarskie wystawione przez felczera wywołuje takie same skutki jak dokument sporządzony przez lekarza i może stanowić podstawę do ubiegania się o zasiłek chorobowy.

Czy pielęgniarka, położna lub fizjoterapeuta może wystawić elektroniczne zwolnienie lekarskie?

Od 2026 r. katalog osób uprawnionych do wystawiania e-ZLA został rozszerzony. W określonych sytuacjach elektroniczne zwolnienie lekarskie mogą wystawić również pielęgniarki oraz fizjoterapeuci. Zakres tych uprawnień jest jednak znacznie węższy niż w przypadku lekarzy. Wystawienie zwolnienia jest możliwe wyłącznie w sytuacjach przewidzianych przez przepisy oraz związanych bezpośrednio z wykonywanym zawodem.

• Przykładowo, pielęgniarka może wystawić zaświadczenie dotyczące pacjenta wymagającego stałej opieki, natomiast fizjoterapeuta może orzec czasową niezdolność do pracy w trakcie prowadzonej rehabilitacji, jeśli jej charakter uniemożliwia wykonywanie pracy zarobkowej.
• Nie mają oni natomiast możliwości wystawiania zwolnień na wszystkie jednostki chorobowe. Uprawnienia są ograniczone do konkretnych przypadków określonych w przepisach i zasadach wystawiania zwolnień.

Jak wygląda wystawianie e-ZLA?

Wystawienie e-ZLA odbywa się całkowicie w formie elektronicznej. Po potwierdzeniu czasowej niezdolności do pracy medyk wprowadza dane pacjenta do systemu ZUS i wystawia elektroniczne zwolnienie lekarskie.

• Po zatwierdzeniu dokumentu informacje są automatycznie przesyłane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz na Profil płatnika składek.
• Dzięki temu pracownik nie musi samodzielnie dostarczać zwolnienia pracodawcy ani przekazywać papierowego zwolnienia do firmy.
• Elektroniczne zwolnienia są dostępne również na Internetowym Koncie Pacjenta, gdzie można sprawdzić historię leczenia oraz informacje o ostatnim wystawionym zwolnieniu.

Jakie formalności musi spełnić medyk?

Samo posiadanie prawa wykonywania zawodu nie wystarcza, aby wystawiać elektroniczne zwolnienia lekarskie. Lekarz, dentysta lub felczer musi najpierw uzyskać uprawnienia nadane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W ramach procedury weryfikowane są kwalifikacje medyka oraz jego prawo do wystawiania zaświadczeń lekarskich. Dopiero po przyznaniu upoważnienia możliwe jest wystawienie e-ZLA zgodnie z zasadami wystawiania zwolnień określonymi przez system ZUS.

Do prawidłowego wystawienia dokumentu niezbędne są:

• aktywny profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS;
• ważny certyfikat ZUS lub podpis elektroniczny;
• profil zaufany ePUAP jako jedna z metod autoryzacji;
• dostęp do internetu umożliwiający przesłanie dokumentu do systemu.

Uprawnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich mogą zostać cofnięte, jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone nieprawidłowości związane z wystawianiem dokumentów.

Elektroniczne zwolnienia lekarskie w PUE ZUS (eZUS)

Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) jest podstawowym narzędziem wykorzystywanym podczas wystawiania e-ZLA. Za jej pośrednictwem medyk uzyskuje dostęp do funkcji potrzebnych do przygotowania i podpisania dokumentu.

• Po zalogowaniu do swojego profilu PUE ZUS lekarz wpisuje numer PESEL pacjenta.
• System automatycznie pobiera część danych pacjenta oraz informacje o jego pracodawcy lub płatniku składek, co znacząco przyspiesza wystawienie zwolnienia lekarskiego.
• Dzięki integracji z bazami ZUS dokumenty są automatycznie przesyłane do właściwych odbiorców.
• Ogranicza to liczbę błędów i sprawia, że elektroniczne zwolnienie lekarskie trafia do systemu niemal natychmiast po podpisaniu.

Zwolnienie lekarskie od specjalisty lub lekarza rodzinnego

Wiele osób uważa, że zwolnienie lekarskie może wystawić wyłącznie lekarz rodzinny. Okazuje się jednak, że zwolnienia elektroniczne może wystawiać każdy lekarz specjalista posiadający odpowiednie uprawnienia.

• Jeżeli pacjent pozostaje pod opieką kardiologa, ortopedy, ginekologa, dermatologa czy psychiatry, nie musi dodatkowo umawiać wizyty u innego lekarza wyłącznie w celu uzyskania zwolnienia. Specjalista sam ocenia stan zdrowia pacjenta i decyduje o ewentualnej czasowej niezdolności do pracy.
• Takie same zasady obowiązują w przypadku zwolnienia lekarskiego wystawianego przez psychiatrę. Pracodawca nie ma dostępu do informacji o rozpoznanej chorobie ani szczegółach leczenia, co pozwala zachować prywatność pacjenta.
• Możliwość wystawienia zwolnienia przez lekarza specjalistę stanowi znaczne ułatwienie dla osób pozostających pod stałą opieką medyczną. To konkretny lekarz prowadzący najlepiej zna historię leczenia i może ocenić, jak długo pacjent powinien pozostać niezdolny do pracy.

Zwolnienie lekarskie ze szpitala i SOR

Elektroniczne zwolnienie lekarskie może zostać wystawione również podczas pobytu w szpitalu. Najczęściej dokument przygotowuje lekarz prowadzący lub lekarz wypisujący pacjenta po zakończonym leczeniu.

• Zwolnienie obejmuje okres hospitalizacji, a w razie potrzeby także dodatkowy czas przeznaczony na rekonwalescencję po opuszczeniu placówki.
• Uprawnienia do wystawiania e-ZLA posiada również lekarz dyżurny Szpitalnego Oddziału Ratunkowego.
• Jeżeli po przeprowadzeniu badania uzna, że pacjent nie może wykonywać pracy z powodu choroby lub urazu, może wystawić zwolnienie lekarskie bez konieczności kierowania chorego do lekarza rodzinnego lub innego lekarza.

Kto może wystawić elektroniczne zwolnienie lekarskie na opiekę nad dzieckiem lub członkiem rodziny?

Elektroniczne zwolnienie lekarskie można wystawić nie tylko w przypadku własnej choroby pracownika. Przepisy przewidują również możliwość uzyskania e-ZLA na opiekę nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, co pozwala ubiegać się o świadczenia pieniężne związane z czasową rezygnacją z pracy.

• Zasady wystawiania takiego dokumentu są podobne jak w przypadku zwolnienia na własną niezdolność do pracy.
• E-ZLA wystawia lekarz prowadzący leczenie osoby wymagającej opieki.
• Jeżeli zachoruje dziecko, zwolnienie lekarskie dla rodzica najczęściej wystawia pediatra. Podczas wystawiania dokumentu lekarz uzupełnia w systemie PUE ZUS dane pacjenta, w tym numer PESEL oraz wskazuje osobę, która będzie sprawowała opiekę.
• Podobna procedura obowiązuje w przypadku opieki nad chorym członkiem rodziny, takim jak współmałżonek, rodzic czy dorosłe dziecko. Wówczas dokument wystawia lekarz prowadzący leczenie chorego, a zwolnienie przekazywane jest do systemu ZUS w formie dokumentu elektronicznego.
• Warto pamiętać, że liczba dni opieki przysługujących w ciągu roku jest ograniczona i zależy m.in. od wieku dziecka oraz stopnia pokrewieństwa z osobą wymagającą opieki.

Zwolnienie lekarskie online – czy podczas konsultacji online można otrzymać e-ZLA?

Jeśli potrzebujesz zwolnienia lekarskiego, nie zawsze musisz osobiście odwiedzać przychodnię. W wielu przypadkach lekarz może ocenić stan zdrowia pacjenta podczas konsultacji online i na tej podstawie wystawić e-ZLA.

• Rozwiązanie to stanowi znaczne ułatwienie dla osób zmagających się z infekcjami, ograniczoną mobilnością lub przebywających z dala od placówki medycznej.
• Należy jednak pamiętać, że zwolnienie lekarskie online nie jest wydawane automatycznie. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje konkretny lekarz na podstawie przeprowadzonego wywiadu medycznego, historii leczenia oraz dostępnej dokumentacji.
• Jeżeli podczas konsultacji pojawią się wątpliwości dotyczące stanu zdrowia pacjenta, lekarz może odmówić wystawienia zwolnienia i skierować chorego na badanie stacjonarne. W niektórych sytuacjach pacjent może również zostać skierowany do innego lekarza lub specjalisty.
• Warto również pamiętać, że e-ZLA podlega takim samym zasadom kontroli jak każde inne zwolnienie lekarskie. W razie wątpliwości dotyczących prawidłowości jego wykorzystania sprawę może zweryfikować Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w określonych przypadkach także lekarz orzecznik ZUS.
• Nieprawidłowości mogą mieć wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych związanych z czasową niezdolnością do pracy.

E-ZLA z zagranicy – czy zagraniczny lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie?

Podczas pobytu za granicą również można otrzymać zwolnienie lekarskie. W przypadku nagłej choroby lub wypadku lekarz ma prawo wystawić dokument stwierdzający niezdolność do pracy, jednak nie będzie to elektroniczne zwolnienie lekarskie nazywane e-ZLA.

• Wynika to z faktu, że zagraniczne placówki medyczne nie mają dostępu do polskiego systemu ZUS.
• W takiej sytuacji lekarz wystawia dokument zgodnie z przepisami obowiązującymi w kraju, w którym udzielono świadczenia.
• Aby zagraniczne zwolnienie zostało uznane w Polsce, powinno zawierać najważniejsze dane identyfikacyjne, w tym okres niezdolności do pracy, dane lekarza wystawiającego dokument oraz informacje pozwalające na identyfikację pacjenta.
• Warto też sprawdzić, czy na zaświadczeniu znajduje się adres pacjenta oraz inne dane umożliwiające jego prawidłową weryfikację.
• Dokument należy przekazać pracodawcy zgodnie z obowiązującymi zasadami. W przeciwieństwie do e-ZLA nie jest on automatycznie przesyłany do systemu ZUS.

Czy potrzebny jest wydruk e-ZLA?

Jeżeli zwolnienie zostało wystawione przez polskiego lekarza w systemie ZUS, co do zasady nie ma potrzeby posiadania wydruku e-ZLA. Dokument jest dostępny elektronicznie zarówno dla ZUS, jak i pracodawcy.

• Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dokumentów wystawionych za granicą. Wówczas pacjent powinien zachować oryginał zaświadczenia lekarskiego i przekazać go pracodawcy.
• Warto zwrócić uwagę na kompletność danych zawartych w dokumencie. Brak istotnych informacji może prowadzić do problemów z jego uznaniem, a w skrajnych przypadkach nawet do nieważności zaświadczenia lekarskiego.

Tłumaczenie zagranicznego zwolnienia lekarskiego

Nie każde zagraniczne zwolnienie wymaga tłumaczenia. Dokumenty wystawione w państwach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz w Szwajcarii są zazwyczaj akceptowane bez konieczności przedstawiania tłumaczenia przysięgłego.

• Jeżeli jednak dokument został wystawiony poza tym obszarem, pracodawca lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych mogą zażądać tłumaczenia na język polski.
• Przed przekazaniem dokumentu warto sprawdzić, czy zawiera wszystkie niezbędne informacje, takie jak dane placówki medycznej, okres niezdolności do pracy oraz dane pacjenta. Pozwoli to uniknąć dodatkowych formalności i opóźnień w rozpatrywaniu dokumentów.

Co zrobić, gdy lekarz odmówi wystawienia e-zwolnienia lekarskiego?

Nie każda wizyta kończy się wystawieniem zwolnienia lekarskiego. Lekarz podejmuje decyzję na podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta oraz dostępnej dokumentacji medycznej. Jeżeli uzna, że zgłaszane dolegliwości nie powodują czasowej niezdolności do pracy, może odmówić wystawienia e-ZLA.

• W takiej sytuacji warto poprosić o wyjaśnienie przyczyn odmowy oraz upewnić się, że zgłaszane objawy zostały odnotowane w dokumentacji medycznej. Pozwoli to lepiej zrozumieć podstawy decyzji i ułatwi dalsze postępowanie.
• Jeżeli pacjent ma wątpliwości co do oceny swojego stanu zdrowia, może skonsultować się z innym lekarzem. Ostateczna decyzja dotycząca wystawienia zwolnienia zawsze należy jednak do konkretnego lekarza, który przeprowadza badanie i ocenia sytuację medyczną.
• Nie należy próbować wymuszać wystawienia dokumentu. Każde zwolnienie lekarskie musi mieć uzasadnienie medyczne i wynikać z rzeczywistego stanu zdrowia pacjenta.
• Jeżeli objawy nasilają się lub pojawią się nowe dolegliwości, warto ponownie zgłosić się na wizytę. W takiej sytuacji lekarz może ponownie ocenić stan pacjenta i podjąć decyzję dotyczącą wystawienia zwolnienia.
• W przypadku sporów dotyczących zasadności orzeczonej niezdolności do pracy sprawa może zostać zweryfikowana przez lekarza orzecznika ZUS, który ocenia dokumentację medyczną oraz okoliczności związane z wystawieniem e-ZLA.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące tego, kto może wystawić elektroniczne zwolnienie lekarskie L4 (e-ZLA)