Fluconazin

Fluconazin to lek w postaci syropu stosowany w terapii różnego rodzaju grzybic, w tym zakażeń ogólnoustrojowych i skórnych. Zawiera substancję czynną flukonazol, który działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu, istotnego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zahamowania ich wzrostu i rozmnażania. Lek jest stosowany m.in. w leczeniu kandydoz (np. jamy ustnej, przełyku), zakażeń drożdżakowych skóry oraz w profilaktyce zakażeń grzybiczych u osób z obniżoną odpornością. W przypadku pytań na temat stosowania, skuteczności i bezpieczeństwa leków na grzybicę można umówić się na e-konsultację medyczną na Receptomat.pl. Tam też można uzyskać e-receptę na Fluconazin.

Fluconazin – co to za lek?

Fluconazin to lek przeciwgrzybiczy, którego substancją czynną jest flukonazol. Należy do grupy azoli i działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu, czyli składnika niezbędnego do prawidłowej budowy błony komórkowej grzybów. W efekcie prowadzi to do zahamowania ich wzrostu i rozmnażania. 

Lek jest stosowany w leczeniu różnych zakażeń grzybiczych, zarówno powierzchownych, takich jak grzybice skóry i błon śluzowych, jak i cięższych zakażeń ogólnoustrojowych. Fluconazin bywa również wykorzystywany profilaktycznie u pacjentów z obniżoną odpornością, aby zapobiegać rozwojowi infekcji grzybiczych. 

Na co stosuje się Fluconazin?

Fluconazin stosuje się leczeniu zakażeń wywołanych przez grzyby drożdżakopodobne, takich jak: 

• kandydoza pochwy, 
• kandydoza jamy ustnej i przełyku, 
• kandydozy układowe (w tym kandydemia, kandydoza rozsiana i inne formy kandydozy inwazyjnej: płuc, otrzewnej, dróg moczowych), 
• kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, także u chorych na AIDS, 
• grzybica skóry.

Ponadto Fluconazin stosuje się w zapobieganiu występowania kandydozy u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka, takich jak osoby z nowotworami złośliwymi, po przeszczepach narządów oraz poddawane chemioterapii lub radioterapii. 

Jak działa Fluconazin?

Fluconazin zwalcza grzyby odpowiedzialne za infekcje w organizmie. Zawarta w nim substancja czynna, flukonazol, blokuje wytwarzanie ergosterolu, czyli składnika, który jest niezbędny do budowy błony komórkowej grzybów. Bez tej „osłony” komórki grzybów stają się słabe, przestają się rozwijać i stopniowo obumierają. 

Dzięki temu organizm może skuteczniej pozbyć się zakażenia, a objawy choroby, takie jak swędzenie, pieczenie czy zaczerwienienie, zaczynają ustępować.

Dla kogo jest przeznaczony lek Fluconazin?

Lek jest przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia. Może być stosowany zarówno u pacjentów z prawidłową odpornością, jak i u osób z osłabionym układem immunologicznym (np. chorych na AIDS, pacjentów onkologicznych).

Co wchodzi w skład leku Fluconazin?

Głównym składnikiem odpowiadającym za działanie leku jest flukonazol. Każdy mililitr syropu zawiera 5 mg tej substancji.

Substancje pomocnicze: maltitol ciekły, glikol propylenowy (E 1520), kwas cytrynowy jednowodny, benzoesan sodu (E 211), aromat truskawkowy AR0012/F (zawiera etanol i glikol propylenowy (E 1520)), sacharyna sodowa dwuwodna, woda oczyszczona.

Ze względu na zawartość maltitolu lek może mieć lekkie działanie przeczyszczające. Jeżeli stwierdzono u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w 5 ml, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.

Lek zawiera niewielką ilość alkoholu (mniej niż 100 mg na dawkę).

Fluconazin – zamienniki

Zamiennikami leku Fluconazin są Fluconazole Hasco, Fluconazole Polfarmex.

Fluconazin – dawkowanie

Lek należy stosować doustnie, ściśle według zaleceń lekarza. Dawkowanie zależy od rodzaju i ciężkości zakażenia oraz wieku i masy ciała pacjenta.

Dorośli:

• kandydoza pochwy: jednorazowo 150 mg (tj. 30 ml syropu);
• kandydoza jamy ustnej: zazwyczaj zalecana dawka to 50 mg (10 ml syropu) raz na dobę, przez 7-14 dni. Leczenie trwa zazwyczaj nie dłużej niż 14 dni, z wyjątkiem pacjentów z obniżoną odpornością. W ciężkich przypadkach lekarz może zwiększyć dawkę do 100 mg (tj. do 20 ml syropu) raz na dobę;
• kandydoza przełyku: zazwyczaj zalecana dawka to 50 mg (10 ml syropu) na dobę, w ciężkich przypadkach lekarz może zwiększyć dawkę do 100 mg (20 ml syropu) na dobę. Zazwyczaj leczenie trwa 14-30 dni;
• kandydozy układowe, w tym kandydemia, kandydoza rozsiana i inne formy kandydozy inwazyjnej (kandydoza płuc, kandydoza otrzewnej, kandydoza dróg moczowych): pierwszego dnia 400 mg (80 ml syropu), a następnie 200 mg (40 ml syropu) na dobę. W zależności od odpowiedzi klinicznej lekarz może zwiększyć dawkę do 400 mg (80 ml syropu) na dobę. Czas trwania leczenia zależy od odpowiedzi klinicznej;
• kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: pierwszego dnia 400 mg (80 ml syropu), a następnie 200-400 mg flukonazolu (tj. 40-80 ml syropu) raz na dobę. Czas trwania leczenia zależy od efektów klinicznych oraz od uzyskania negatywnych wyników badań mykologicznych płynu mózgowo-rdzeniowego, zwykle jest to co najmniej 6-8 tygodni;
• zapobieganie nawrotowi kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych: u chorych na AIDS, po przeprowadzonym leczeniu wstępnym, zaleca się  stosowanie 100-200 mg flukonazolu (20-40 ml syropu) na dobę;
• grzybice skóry: zalecana dawka wynosi 50 mg (10 ml syropu) raz na dobę, przez 2- 4 tygodnie, a w przypadku grzybicy stóp – do 6 tygodni. Czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni.

Stosowanie profilaktyczne 

Polega na zapobieganiu rozwojowi kandydoz u osób szczególnie narażonych na zakażenie, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością spowodowaną neutropenią, która może być następstwem chemioterapii cytotoksycznej lub radioterapii. W takich przypadkach zalecana dawka wynosi 50-400 mg na dobę (czyli 10-80 ml syropu), w zależności od stopnia ryzyka wystąpienia infekcji. 

U pacjentów, u których przewiduje się długotrwałą neutropenię, np. po przeszczepie szpiku kostnego, rekomenduje się stosowanie 400 mg flukonazolu (80 ml syropu) raz dziennie. Leczenie powinno zostać rozpoczęte kilka dni przed spodziewanym spadkiem liczby neutrofili i kontynuowane przez 7 dni po tym, jak ich poziom we krwi obwodowej przekroczy 1000/mm³.

Dzieci (powyżej 1. roku życia):

• Kandydoza jamy ustnej/przełyku: pierwszego dnia 6 mg/kg masy ciała (po 1,2 ml syropu/kg m.c.), następnie 3 mg/kg m.c. (po 0,6 ml syropu/kg m.c.) na dobę.
• Kandydozy układowe/kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 6-12 mg/kg m.c. (po 1,2-2,4 ml syropu/kg m.c.) na dobę, w zależności od ciężkości zakażenia.
• Zapobieganie występowaniu kandydoz u dzieci o wysokim ryzyku zakażenia (o obniżonej odporności wynikającej z tzw. neutropenii, będącej skutkiem chemioterapii z użyciem leków cytotoksycznych lub radioterapii): 3-12 mg/kg m.c. (0,6-2,4 ml syropu/kg m.c.) na dobę, w zależności od stopnia nasilenia i czasu utrzymywania się neutropenii.

Maksymalna dawka dobowa dla dzieci wynosi 400 mg, tj. 80 ml syropu.

Ze względu na niewystarczającą liczbę danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania flukonazolu w leczeniu kandydozy pochwy u dziewcząt poniżej 16. roku życia, jego użycie w tej grupie wiekowej nie jest zalecane, chyba że nie ma innych dostępnych metod terapeutycznych.

Dawkowanie u osób starszych nie wymaga zmian, o ile czynność nerek jest prawidłowa, czyli gdy klirens kreatyniny przekracza 50 ml/min. W takiej sytuacji flukonazol można stosować w standardowych dawkach.

U pacjentów z niewydolnością nerek jednorazowe podanie flukonazolu również nie wymaga modyfikacji dawki. Natomiast w przypadku leczenia wielokrotnymi dawkami, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, pierwszego dnia stosuje się dawkę zgodną z obowiązującymi zaleceniami i wiekiem pacjenta. Kolejne dawki dobowe powinny być następnie dostosowane przez lekarza.

Pominięcie zastosowania leku Fluconazin

W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej w celu jej uzupełnienia. 

Przyjęcie większej niż zalecana dawki leku Fluconazin, przedawkowanie

W razie przyjęcia zbyt dużej ilości leku lekarz zastosuje leczenie objawowe, które może obejmować płukanie żołądka i forsowaną diurezę. Trzygodzinna hemodializa obniża stężenie leku w osoczu o 50%.

Przerwanie stosowania leku Fluconazin

Leczenie powinno być prowadzone do momentu całkowitego ustąpienia objawów klinicznych oraz uzyskania wyników badań mykologicznych potwierdzających brak aktywności drożdżaków w badanym materiale. Zbyt krótki czas terapii zwiększa ryzyko ponownego pojawienia się zakażenia. 

U pacjentów z AIDS oraz u chorych na kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych zazwyczaj konieczne jest kontynuowanie leczenia podtrzymującego, aby zapobiec nawrotom infekcji.

Fluconazin – przeciwwskazania, środki ostrożności

Przeciwwskazania do stosowania leku Fluconazin:

• uczulenie na flukonazol lub którykolwiek składnik leku,
• uczulenie na inne leki z grupy pochodnych azolowych,
• jednoczesne stosowanie leków takich jak: terfenadyna, pimozyd, astemizol, cyzapryd.

Środki ostrożności

Należy zachować ostrożność i skonsultować się z lekarzem, jeśli:

• u pacjenta wystąpiła kiedykolwiek ciężka wysypka, złuszczanie skóry, pęcherze i/lub owrzodzenia jamy ustnej po zastosowaniu tego leku (u pacjentów leczonych lekiem Fluconazin występowały przypadki ciężkich reakcji skórnych, w tym reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi; Jeśli u pacjenta wystąpi którykolwiek z objawów ciężkich reakcji skórnych, należy przerwać stosowanie leku Fluconazin i niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną);
• pacjent cierpi na poważne choroby, takie jak AIDS albo schorzenia nowotworowe, lub występują u niego nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby (dla ograniczenia ryzyka wystąpienia zaburzeń funkcjonowania wątroby konieczna jest regularna kontrola stanu tego narządu, a w przypadku pojawienia się objawów niewydolności wątroby lekarz podejmie decyzję o przerwaniu podawania flukonazolu); Podczas leczenia flukonazolem rzadko obserwowano wystąpienie zmian skórnych (tzw. zespołu Stevensa-Johnsona – odmiany rumienia wielopostaciowego i martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka – tzw. zespołu Lyella). Chorzy na AIDS są bardziej podatni na wystąpienie odczynów skórnych podczas terapii różnymi lekami;
• w trakcie leczenia grzybicy powierzchniowej pojawi się wysypka – lekarz podejmie decyzję o przerwaniu leczenia;
• podczas leczenia kandydoz układowych lub ich postaci inwazyjnych pojawi się wysypka – można kontynuować leczenie, pod warunkiem regularnego kontrolowania stanu zdrowia;
• wystąpią zmiany pęcherzykowe lub rumień wielopostaciowy – lekarz podejmie decyzję o przerwaniu leczenia;
• zakażenie grzybicze nie ustępuje – konieczne może być zastosowanie innego leczenia przeciwgrzybiczego;

Zanotowano również rzadkie przypadki anafilaksji.

Leczenie flukonazolem może rzadko prowadzić do wystąpienia zmian w zapisie EKG (tzw. wydłużenia odcinka QT) lub nawet do pojawienia się bardzo poważnych zaburzeń rytmu pracy serca (tzw. wielokształtnego częstoskurczu komorowego – „Torsade de pointes”). 

Podawanie flukonazolu może sprzyjać wystąpieniu arytmii w przypadkach:

• wrodzonego lub udokumentowanego wydłużenia tzw. odcinka QT w zapisie EKG,
• tzw. kardiomiopatii (zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca),
• tzw. rzadkoskurczu zatokowego,
• innych zaburzeń rytmu serca,
• równoczesnego podawania innych leków wydłużających tzw. odcinek QT w zapisie EKG,
• tzw. zaburzeń elektrolitowych (obniżenia stężenia we krwi potasu, magnezu, wapnia).

Interakcja z innymi lekami

Leki mogą wchodzić ze sobą w interakcje, co może wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność ich stosowania, dlatego należy poinformować lekarza o wszystkich obecnie i w przeszłości stosowanych lekach, oraz o preparatach, które pacjent planuje przyjmować w najbliższym czasie. 

Należy zapoznać się z ulotką i sprawdzić interakcje, a także zrobić przegląd przyjmowanych leków wspólnie z farmaceutą.

Stosowanie Fluconazin w ciąży i w okresie karmienia piersią

Kobiety w ciąży, planujące ciążę lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny przyjmować leku Fluconazin, chyba że lekarz zaleci inaczej. Zaleca się odczekanie tygodnia po przyjęciu dawki przed zajściem w ciążę. 

W przypadku długotrwałego stosowania flukonazolu należy skonsultować się z lekarzem w sprawie potrzeby stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez tydzień po przyjęciu ostatniej dawki leku.

Stosowanie flukonazolu w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem poronienia. Przyjmowanie tego leku w pierwszym trymestrze może również podnosić prawdopodobieństwo wystąpienia u dziecka wad wrodzonych, obejmujących serce, układ kostny i mięśnie. Opisywano przypadki noworodków z nieprawidłowościami budowy czaszki, uszu oraz kości udowej i łokciowej, których matki były leczone z powodu kokcydioidomykozy przez co najmniej trzy miesiące wysokimi dawkami flukonazolu, wynoszącymi 400-800 mg na dobę. Nie ustalono jednak jednoznacznie, czy te wady były bezpośrednio związane ze stosowaniem leku. Z tego względu flukonazol nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży ani u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznych metod antykoncepcji.

Lek przenika do mleka kobiecego. Karmienie piersią można kontynuować po przyjęciu pojedynczej dawki 200 mg lub mniejszej. Nie zaleca się karmienia piersią w przypadku przyjmowania wielokrotnych dawek lub dużych dawek flukonazolu.

Fluconazin a prowadzenie pojazdów

Lek nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. 

Fluconazin – skutki uboczne

Stosując Fluconazin, należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia.

Należy natychmiast przerwać stosowanie leku i zwrócić się po pomoc medyczną w przypadku wystąpienia:

• rozległej wysypki z gorączką i powiększeniem węzłów chłonnych (zespół DRESS lub zespół nadwrażliwości na lek),
• nagłych trudności z oddychaniem, mową, połykaniem, 
• świądu warg, języka, twarzy i szyi,
• silnych zawrotów głowy lub omdlenia,
• swędzącej wysypki lub pęcherzy na skórze, z towarzyszącym bólem jamy ustnej lub narządów płciowych.

Inne możliwe działania niepożądane:

• bóle głowy, zawroty głowy, napady padaczkowe, zaburzenia smaku,
• wpływ uszkadzający na wątrobę, rzadko przypadki śmierci oraz zmiana wyników badań laboratoryjnych krwi (zwiększenie aktywności enzymów: alkalicznej fosfatazy, dehydrogenazy asparaginowej, dehydrogenazy alaninowej i podwyższone stężenie bilirubiny), przypadki niewydolności wątroby, zapalenie wątroby, martwica wątroby, żółtaczka,
• wysypka, wypadanie włosów, nadmierne złuszczanie skóry włącznie z tzw. zespołem Stevensa-Johnsona oraz martwicą toksyczno-rozpływną naskórka (tzw. zespołem Lyella),
• dyspepsja, wymioty, ból brzucha, biegunka, wzdęcia, mdłości (u niektórych osób, zwłaszcza u cierpiących na poważne choroby, takie jak AIDS albo na choroby nowotworowe, odnotowano przypadki wystąpienia zmian wartości parametrów charakteryzujących funkcjonowanie wątroby, nerek oraz wyników badań hematologicznych i biochemicznych),
• zmiany liczby białych krwinek i płytek krwi (leukopenia z neutropenią i agranulocytozą, trombocytopenia),
• tzw. anafilaksja (włącznie z obrzękiem naczyniowo-ruchowym, obrzękiem twarzy, świądem), pokrzywka,
• wzrost stężenia cholesterolu i trójglicerydów oraz obniżenie stężenia potasu we krwi,
• zaburzenia rytmu serca (wydłużenie tzw. odstępu QT, wielokształtny częstoskurcz komorowy tzw. „Torsade de pointes”).

Jak przechowywać lek Fluconazin?

Po zakupie leku należy sprawdzić w ulotce, w jakich warunkach powinien być on przechowywany, ponieważ niewłaściwe przechowywanie może wpływać na skuteczność jego działania. 

Lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Ile kosztuje lek Fluconazin? Cena, refundacja, dostępność w aptekach

Jeśli lek Fluconazin znajduje się na liście refundacyjnej, to jego cena będzie zależała od wskazanej tam ceny urzędowej i poziomu odpłatności oraz informacji, jakie lekarz umieści na recepcie. 

Jeśli leku Fluconazin nie ma w wykazie leków refundowanych, to jego cena może różnić się w zależności od apteki.

Fluconazol to lek przeciwgrzybiczy, którego substancją czynną jest flukonazol. Działa poprzez hamowanie wzrostu i rozmnażania grzybów, co pozwala zwalczać infekcje zarówno powierzchowne, jak i ogólnoustrojowe. Lek jest stosowany w leczeniu grzybic skóry, błon śluzowych, a także w poważniejszych zakażeniach u osób z osłabionym układem odpornościowym. Fluconazol może być również używany profilaktycznie u pacjentów z wysokim ryzykiem zakażeń grzybiczych. Skuteczność leczenia zależy od prawidłowego dawkowania i czasu terapii, a stosowanie leku powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami lekarza, z uwzględnieniem możliwych działań niepożądanych oraz przeciwwskazań. Lek jest dostępny wyłącznie na receptę, a jego stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. W ramach konsultacji medycznej na Receptomat.pl można uzyskać e-receptę na Fluconazin.

Tekst nie ma charakteru porady lekarskiej ani promocji leku. Należy zapoznać się z ulotką bądź skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed jego użyciem.